Deklaracja Komitetu Ministrów w sprawie ochrony roli mediów w demokracji w kontekście koncentracji mediów 

(przyjęta przez Komitet Ministrów  31 stycznia 2007 roku na 985 spotkaniu Przedstawicieli Ministrów)

Komitet Ministrów, 

Potwierdzając, że wolność i pluralizm mediów są bardzo istotne dla demokracji, biorąc pod uwagę ich zasadniczą rolę w zagwarantowaniu wolności wyrażania opinii i idei oraz ich wkład w efektywny udział jednostek w procesach demokratycznych;  

Odwołując się, w kontekście procesów demokratycznych, do potrzeby różnorodności opinii wyrażanych i prezentowanych społeczeństwu oraz potrzeby prawdziwej i ożywionej debaty politycznej w sprawach powszechnego zainteresowania, wspierającej ludzi w lepszym i pełniejszym zrozumieniu w kontekście ich demokratycznego udziału w życiu publicznym, jak również istotnej roli mediów w osiąganiu tych celów i funkcjonowaniu demokratycznej i zapewniającej uczestnictwo sfery publicznej; 

Odwołując się w tym kontekście do Deklaracji Komitetu Ministrów w sprawie wolności wypowiedzi i informacji z kwietnia 1982 roku, Rekomendacji nr  R (99) 15 o środkach dotyczących relacjonowania przez media kampanii wyborczych i Deklaracji o wolności debaty politycznej w mediach z lutego 2004 roku;

Mając na uwadze, że globalizacja i koncentracja prowadzące do wzrostu wielonarodowych, również europejskich, grup medialnych i  komunikacyjnych, całkowicie zmieniają krajobraz mediów i stwarzają możliwości w kontekście na przykład, wydajności rynkowej, różnorodności oferty i zindywidualizowanej zawartości, jak również zdolności wspierania projektów medialnych, które nie przynoszą dochodów, finansowania kosztów początkowych projektów związanych z nowymi mediami i tworzenia miejsc pracy; 

Zważywszy, jednak, że te zmiany stawiają również wyzwania zwłaszcza jeśli chodzi o zachowanie różnorodności przedsięwzięć medialnych na małych rynkach, a także istnienie dużej liczby kanałów pozwalających na wyrażanie pluralizmu idei i opinii oraz istnienie wystarczającej przestrzeni dla debaty publicznej w kontekście procesów demokratycznych;  

Będąc świadomym, w tym kontekście, że duża liczba firm medialnych w warunkach silnej koncentracji mediów sama w sobie nie gwarantuje różnorodności źródeł informacji ani możliwości wyrażania i prezentowania społeczeństwu różnorodnych idei czy opinii;  

Zaniepokojony faktem, że koncentracja mediów może spowodować usytuowanie jednego lub kilku właścicieli lub grup mediów w pozycji posiadania znacznej władzy do samodzielnego lub wspólnego ustanawiania planu debaty publicznej i wpływania na opinię  publiczną lub jej kształtowania i, co za tym idzie, wywierania wpływu na rząd i inne organy państwowe i agencje;    

Będąc świadomym, że wyżej wspomniana pozycja władzy mogłaby potencjalnie zostać wykorzystana ze szkodą dla politycznego pluralizmu lub ogólnie pojętych procesów demokratycznych;  

Będąc świadomym również, że koncentracja własności mediów może spowodować konflikt interesów, który mógłby zagrozić niezależności edytorskiej mediów i ich ważnej roli jako publicznej jednostki stojącej na straży oraz zważywszy na znaczenie statutów edytorskich w tym zakresie;

Zaniepokojony faktem, że polityka wyznaczona głównie w celu promowania konkurencyjności systemów medialnych i ich wydajności rynkowej skłaniają się ku znoszeniu restrykcji związanych z własnością, mogą ostatecznie okazać się szkodliwe dla wspólnego celu, jeśli w rezultacie przestaną istnieć wystarczająco niezależne i autonomiczne kanały będące w stanie prezentować społeczeństwu różnorodne idee i opinie w celu zapewnienia istnienia odpowiedniej przestrzeni dla debaty politycznej w kwestiach powszechnego zainteresowania;

Mając na uwadze konieczność zachowania tych kanałów i pluralistycznej sfery publicznej dla dobra demokracji i procesów demokratycznych;

Będąc świadomym możliwości, jakie daje rozwój nowych usług komunikacyjnych i nowych zjawisk takich, jak multimedia, media alternatywne, media społeczne oraz treści tworzone przez użytkowników Internetu, ale będąc również świadomym, że ich wpływ na kształtowanie opinii jest często uzależniony od ich treści zamieszczanych lub opisywanych przez główne media;     

Przywołując Deklarację Komitetu Ministrów o prawach człowieka i rządach prawa w społeczeństwie informacyjnym z maja 2005 roku, w której jest mowa o tym, że technologie informacyjne i komunikacyjne dają wszystkim nieograniczone możliwości korzystania z wolności wypowiedzi, ale stwarzają również wiele poważnych wyzwań dla tej wolności, takich jak państwowa i prywatna cenzura; 

Zważywszy, że jak wynika to z art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i związanego z nim prawa precedensowego Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, jako ostateczni gwaranci pluralizmu, państwa powinny podjąć wszelkie środki w celu ochrony i promowania pluralistycznego krajobrazu mediów w służbie demokratycznemu społeczeństwu;

Potwierdzając, w tym zakresie, że większość społeczeństw demokratycznych, opartych na rządach prawa, przyjęła środki w celu podtrzymania, promowania i ochrony pluralizmu mediów, również poprzez regulację rynku, na którą składa się prawo konkurencji i, gdzie jest to stosowne, specyficzne dla poszczególnych sektorów zasady z poszanowaniem demokratycznych zasad i wartości; 

Przywołując również Rekomendację Komitetu Ministrów Nr R (94) 13 o środkach promujących przejrzystość mediów, Nr  R (99) 1 o środkach promujących pluralizm mediów, Nr  R (96) 10 o gwarantowaniu niezależności mediów publicznych, Rekomendację (2000)23 o niezależności i funkcjach władz regulujących sektor audiowizualny i Deklarację o gwarantowaniu niezależności mediów publicznych w państwach członkowskich z 27 września 2006 roku,  

Zwraca uwagę państwom członkowskim na ryzyko nadużycia władzy mediów w warunkach silnej koncentracji mediów i nowych usług komunikacyjnych oraz potencjalnych konsekwencji dla politycznego pluralizmu i procesów demokratycznych i, w tym kontekście:  

I.	Podkreśla potrzebę skutecznego i jawnego oddzielenia pełnienia kontroli nad mediami od podejmowania decyzji w zakresie treści nadawanych przez media oraz pełnienia politycznej władzy czy wywierania wpływu;  
II.	Zwraca uwagę na konieczność posiadania środków regulacyjnych gwarantujących całkowitą przejrzystość własności mediów i przyjęcia ich, jeśli to konieczne, z uwzględnieniem charakterystyki każdego z rynków medialnych, w celu zapobiegania takiemu poziomowi koncentracji mediów, który mógłby stanowić zagrożenie dla demokracji lub roli mediów w procesach demokratycznych;    

III.	Podkreśla przydatność mechanizmów regulacyjnych i współregulacyjnych dla monitorowania rynków medialnych i koncentracji mediów, które, miedzy innymi, pozwalają kompetentnym władzom być dobrze poinformowanymi o rozwoju sytuacji i oceniać zagrożenia oraz, które pozwalałyby im na określenie odpowiednich działań prewencyjnych lub naprawczych;  
	
IV.	Kładzie nacisk na to, że odpowiednio wyposażone i finansowane publiczne media, w szczególności media publiczne, które korzystają z prawdziwej niezależność edytorskiej i autonomii instytucjonalnej, mogą przyczynić się do zrównoważenia zagrożenia płynącego z nadużycia władzy w mediach w warunkach silnej koncentracji mediów;     
V.	Kładzie nacisk na to, aby polityka zachęcania do tworzenia mediów nienastawionych na dochód stała się kolejnym sposobem promowania różnorodności autonomicznych kanałów rozpowszechniania informacji i wyrażania opinii, zwłaszcza dla i przez grupy społeczne, na których dominujące media rzadko koncentrują swoją uwagę.