Przemysław Palka
Przestępstwo czy wykroczenie paserstwa – rozważania wokół przedmiotu czynności wykonawczej
Na wyrażoną w art. 2 § 1 pkt. 1 k.p.k. zasadę trafnej reakcji karnej składa się między innymi postulat, by winny nie ponosił odpowiedzialności ani mniejszej, ani większej, niż na to zasługuje. Jedną z przeszkód w tym – obok błędów faktycznych – jest także zastosowanie niewłaściwej kwalifikacji prawnej czynu (błąd prawny). Konieczne, a zarazem wystarczające warunki uniknięcia tej ostatniej, to rozpoznanie i prawidłowe odczytanie ustawowych znamion danego przestępstwa (wykroczenia) wraz z określeniem, w jakim stadium i formie je popełniono oraz ewentualnie przyjęcie lub odrzucenie jakiejś okoliczności wyłączającej przestępność czynu. Trudności z tym związane są jednak zrozumiałe, skoro występują nie tylko na każdym z etapów czynności myślowych dopasowywania konkretnego zachowania sprawcy do przepisu prawnego, ale także przy samym już odróżnianiu – w przepisach pozakodeksowych – wykroczenia od przestępstwa. Za sprawą swoistego eksperymentu zainicjowanego ustawą z 17 czerwca 1966 r., są one także udziałem tzw. czynów przepołowionych. Cena, jaką przyszło płacić za przyjętą wówczas koncepcję, to, jakby nie patrzeć, dwie polityki karne w sprawach o – bądź co bądź – jednorodne czyny. 
Przyjmując, że normy prawne wyrażają reguły zachowania zbudowane z elementów zawartych w przepisach, ustalenie znaczenia tych norm (wykładnia) jawi się podstawowym zadaniem dogmatyki prawa karnego. Wykładnia tekstu prawnego stanowi nie tylko konieczny elementem stosowania prawa (na potwierdzenie przytoczmy słowa A. Kaufmana: prawa nie ma przed interpretacją), lecz także – jednolitości orzecznictwa, postrzeganej jako wartość instrumentalnie służąca osiąganiu celu sprawiedliwości rozdzielczej („równo wszystkim należącym do tej samej kategorii istotnej”). I choć ów stan jednolitości wykładni, tym samym przekonanie o istnieniu jednej, właściwej i trafnej interpretacji wydaje się jedynie pewnym stymulującym ideałem, nie przeczy to potrzebie podejmowania prób w tym względzie, a więc rekonstruowania – z odczytywanego tekstu prawnego – jednoznacznych norm postępowania, stanowiących podstawę przeszłych, obecnych i przyszłych stanów faktycznych. 
W ramach niniejszego opracowania warto podjąć ją w odniesieniu do problematyki pogranicza wykroczenia i przestępstwa paserstwa. Na tle wspomnianych przepisów spór dotyczący pochodzenia przedmiotu czynności wykonawczej, a więc ustalenia, czy chodzi jedynie o tzw. kradzież prostą czy także złożoną, wydaje się jakoby nierozstrzygalny, o czym przekonują zarówno wykluczające się wypowiedzi Sądu Najwyższego, jak i przedstawicieli doktryny prawa karnego.
Tymczasem jednym z warunków ograniczających możliwość uznania paserstwa za wykroczenie (art. 122 § 1 k.w.) jest właśnie to, by przedmiot, który sprawca nabywa, pomaga do jego ukrycia, czy też w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przyjmuje lub pomaga do ukrycia, pochodził z „kradzieży lub z przywłaszczenia”, a nie z jakiegokolwiek innego czynu zabronionego. Różnice w konsekwencjach prawnych między przypisaniem sprawcy przestępstwa czy też wykroczenia paserstwa są na tyle widoczne i wielorakie, że bliższe wywody na ten temat możemy w tym miejscu pominąć. Podjęte wyzwanie interpretacji rzeczonych przepisów z założenia ma ułatwić posłużenie się dyrektywami derywacyjnej koncepcji wykładni prawa, określanej sensualistyczną, bo zakładającej potrzebę wykładni w każdym przypadku, gdy człowiek styka się ze zwrotem językowym, ale także – co warte podkreślenia – uniwersalistyczną, jako dającą w rezultacie normę zupełną, pełną co do treści i na dodatek jednoznaczną.
Wypada przy tym zauważyć, że zarówno w ujęciu lingwistycznej koncepcji normy, rozumianej jako wypowiedź językowa, ale także w nielingwistycznym, postrzegającym ją jako swoisty wytwór aktu normowania, jednym z jej istotnych elementów jest właśnie wypowiedź językowa. Nie bez powodu zatem podkreśla się, że także przy wykorzystaniu derywacyjnej koncepcji wykładni żaden z problemów interpretacyjnych, rozpatrywanych tak pieczołowicie na gruncie koncepcji semantycznej, nie pozostaje poza jej zakresem. 
Czynności interpretacyjne mające na celu odkodowanie jednoznacznej normy postępowania czynią to z zamieszczonych w tekście prawnym wypowiedzi zwanych przepisami. W interesującym nas obszarze należą do nich art. 291 k.k., który stanowi, że przedmiotem przestępstwa paserstwa jest „rzecz uzyskana za pomocą czynu zabronionego”. Kodeks wykroczeń bardziej szczegółowo opisuje ów przedmiot paserstwa, stwierdzając, że jest nim mienie pochodzące z kradzieży lub przywłaszczenia, którego wartość nie może przekraczać 250 zł, a w przypadku gdy chodzi o mienie określone w art. 120 § 1 k.w. – wartość nie przekracza 75 zł. Rozgraniczenie wykroczenia od przestępstwa paserstwa odbywa się więc za pomocą wielkości dobra (wartość mienia), w które godzi czyn sprawcy. Te, ustalane według obowiązujących cenników, wyraźnie przepoławiają określone w obu przepisach stany faktyczne. Obok jednak wartości mienia niezbędne dla rozgraniczenia przestępstwa od wykroczenia jest także jego pochodzenie. Przepis art. 122 k.w. wymaga, by mienie pochodziło jedynie z „kradzieży” lub „przywłaszczenia”. 
Trudno nie zauważyć więc, że przedmiot czynności wykonawczej w obu wspomnianych ustawach został uregulowany inaczej. W przypadku wykroczenia przedmiotem paserstwa ma być mienie pochodzące z kradzieży lub przywłaszczenia, podczas gdy w przypadku przestępstwa paserstwa – „rzecz uzyskana za pomocą czynu zabronionego”. Jak dowodzi wyrok Sądu Najwyższego z 19 września 1978 roku w judykaturze przyjmowano zrazu, że wykroczenie paserstwa ogranicza się jedynie do przedmiotu pochodzącego z wykroczenia kradzieży lub przywłaszczenia, mimo podnoszonych głosów w doktrynie, że nic nie stoi na przeszkodzie, by kradzież lub przywłaszczenie, z których ma pochodzić mienie stanowiące przedmiot wykroczenia paserstwa, były również przestępstwami, gdyż „o kwalifikacji czynu jako wykroczenia z punktu widzenia znamienia liczbowego decyduje nie wartość przedmiotu kradzieży lub przywłaszczenia, lecz wartość przedmiotu paserstwa, co nie musi się pokrywać (np. w razie przyjęcia części mienia pochodzącego z przestępstwa kradzieży)”.
Sąd Najwyższy szybko więc odstąpił od wspomnianego zapatrywania, by przy kolejnych judykatach nie widzieć już podstaw do uznania, że pod pojęciami „kradzieży” i „przywłaszczenia”, użytymi w art. 122 k.w., należy rozumieć jedynie określone w owej ustawie wykroczenia. Z brzmienia art. 122 k.w. wynika bowiem, że nabycie, przyjęcie itp. rzeczy o wartości nieprzekraczającej kwoty 250 zł musi być oceniane w kategoriach wykroczenia paserstwa, również wtedy, gdy rzecz ta będzie pochodzić z kradzieży lub przywłaszczenia, o których mowa w przepisach kodeksu karnego. Co więcej, SN nie omieszkał przedstawionego poglądu wzmocnić argumentami natury językowej, dowodząc, że ustawodawca, chcąc ograniczyć zakazane zachowanie do przedmiotów pochodzących z określonego wykroczenia, wyraźnie to wskazuje. Widać to w art. 149 k.w., normującym kwestię paserstwa przedmiotów szkodnictwa leśnego z art. 148 k.w. Takiego właśnie zastrzeżenia brak jednak w treści analizowanego art. 122 k.w. Powyższe wcale nie znaczy, że ustalenie czynów zabronionych, mieszczących się w sformułowaniu „kradzież”, okazało się – i to zarówno dla SN, jak i przedstawicieli doktryny – sprawą prostą. Zapewne zasada clara non sunt interpretanda legła u podstaw zajętego przez SN stanowiska we wspomnianym już wyroku z 1978r., w którym przyjęto, że w przypadku, gdy mienie pochodzi z innego rodzajowo niż kradzież lub przywłaszczenie czynu zabronionego (a więc jak w analizowanej sprawie z rozboju) odpowiednia jest kwalifikacja z kodeksu karnego typizującego przestępstwo paserstwa. Pięć lat później SN zajął jednak, w odniesieniu do takiego samego stanu faktycznego, zupełnie przeciwstawne stanowisko. W wyroku z 18 października 1983 roku stwierdzono, że nabycie pochodzącego z rozboju mienia, którego wartość nie przekracza wymienionej w art. 122 § 1 k.w. kwoty (250 zł) jest wykroczeniem przewidzianym w tym artykule, a nie występkiem określonym w k.k. W aprobującej glosie do tego orzeczenia Z. Gostyński podkreślał zgodność przyjętego rozwiązania z intencjami ustawodawcy czyniącego – za sprawą kodeksu wykroczeń – kolejny krok na drodze przesunięcia części występków do kategorii wykroczeń. Zdaniem glosatora właśnie owa intencja, wespół z zasadą in dubio pro reo, winny być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu kwestii kwalifikacji czynu jako występku lub wykroczenia paserstwa w razie jakichkolwiek kontrowersji w tym przedmiocie. 
Interpretacja art. 122 k.w., którego treść – zdaniem SN – odnosi się „tylko do najprostszych form zagarnięcia mienia, tj. kradzieży i przywłaszczenia”, zaciążyła na ponownej zmianie zapatrywań w łonie najwyższej instancji sądowej. Uchwała składu 7 sędziów z dnia 12 września 1986 roku, zatoczywszy krąg, powróciła do stanowiska, wedle którego czyn pasera nabywającego mienie pochodzące z rozboju stanowi, bez względu na wartość owego mienia, występek. Pogląd ten SN potwierdził w wyroku z dnia 18 lutego 1998 r.. Powyższe stanowisko, za sprawą niekwestionowanego autorytetu SN, zaczęło się utrwalać także w orzecznictwie sądów apelacyjnych. 
Nieco prostsza do interpretacji okazała się sytuacja, gdy mienie będące przedmiotem paserstwa pochodzi z kradzieży z włamaniem. W piśmiennictwie przekonująco wykazano, że art. 122 k.w. ma zastosowanie także do paserstwa mienia pochodzącego z kradzieży z włamaniem, o ile tylko jego wartość nie przekracza 250 zł. Powołując się na regułę, wg której nie można tym samym zwrotom językowym – o ile ustawodawca wyraźnie nie postanowi inaczej – nadawać różnego znaczenia, podkreślono, że kodeks wykroczeń nie tylko nie zawiera w tym względzie żadnych takich unormowań, to jeszcze brzmieniem art. 130 k.w. zdaje się wzmacniać powyższą argumentację. Primo: skoro w świetle tego przepisu art. 119 k.w. nie stosuje się, jeżeli sprawca popełnia kradzież z włamaniem, to znaczy, że przepis ów posługuje się określeniem „kradnie” tożsamym z jego rozumieniem na gruncie kodeksu karnego, gdyż tylko wtedy przewidziane w art. 130 § 3 k.w. wyłączenie ma sens. Secundo: wykluczenie przez art. 130 § 1 k.w. spod działania art. 122 k.w. paserstwa, którego przedmiotem jest broń, amunicja, materiały lub przyrządy wybuchowe, pozwala uznać, że paserstwo stanowiące wykroczenie może dotyczyć także mienia pochodzącego z kradzieży w jej kwalifikowanej postaci, jak kradzież z włamaniem. 
Powyższych – niewątpliwie przekonujących – argumentów nie podzielił jednak SN, który w wyroku z 6 października 1986 r. przyjął, że czyn pasera pomagającego w ukryciu mienia pochodzącego z przestępstwa kradzieży z włamaniem stanowi występek, nie zaś wykroczenie, bez względu na wartość mienia. SN dowodził przy tym, jakoby argumentem przemawiającym za takim właśnie poglądem miało być niewymienienie w treści art. 122 k.w. „kradzieży z włamaniem”, a także wyraźne wyłączenie – za sprawą art. 130 § 2 k.w. – „sprawcy kradzieży z włamaniem z odpowiedzialności na zasadach określonych w kodeksie wykroczeń”. Trudno zgodzić się z takim zapatrywaniem w świetle brzmienia przepisu art. 130 § 2 k.w., który stanowi, że to jedynie art. 119 k.w. nie stosuje się, jeżeli sprawca popełnia kradzież z włamaniem. 
Trzeba było czekać aż jedenaście lat, by SN, powróciwszy do problemu paserstwa w przypadku, gdy mienie pochodzi z kradzieży z włamaniem, uchwałą z dnia 24 września 1997 roku orzekł, że przedmiotem wykroczenia z art. 122 § 1 k.w. może być także mienie pochodzące z kradzieży z włamaniem, jeżeli jego wartość nie przekracza 250 zł. W najnowszym z kolei orzeczeniu, wydanym 28 lipca 2004 roku, SN powołał się na to ostatnie stanowisko, podkreślając, że jakkolwiek zostało ono zajęte pod rządami poprzedniego kodeksu karnego – jest nadal aktualne. Przepisy art. 119 k.w. i art. 130 § 2 k.w. nie uległy bowiem na tyle istotnym zmianom, by uzasadniało to odstąpienie od przedstawionej wykładni. Trudno nie wyeksponować w tym miejscu tezy mówiącej, że wyłączenie zawarte w art. 130 § 2 k.w., dotyczące de lege lata jedynie kradzieży z włamaniem, odnosi się tylko do wykroczenia określonego w art. 119 k.w., zaś przepis art. 122 k.w. odwołuje się nie do stypizowanego w art. 119 k.w. zachowania, lecz do nazwy czynu zabronionego „kradzież”, a zatem także do kradzieży z włamaniem.
Zważywszy, że prawidłowa kwalifikacja prawna czynu okazuje się problemem judykatury, ale także teorii, której wywody, choć nie wiążące dla praktyki, służyć winny jej jednak pomocą, przychodzi dostrzec niewątpliwe uwikłanie problematyki przedmiotu wykonawczego wykroczenia (przestępstwa) paserstwa. Odnośnie dwu ostatnich przytoczonych orzeczeń ciągle jeszcze trudno mówić o utrwalonej już linii orzecznictwa, co czyni, że także paserstwo rzeczy pochodzącej z kradzieży z włamaniem niewiele straciło ze swojej atrakcyjności. Wypada jedynie odnotować, że wątpliwości w tym względzie są jedynie nieco mniejsze niż w przypadku pochodzenia rzeczy z przestępstwa rozboju czy też kradzieży rozbójniczej.
Jurydyczny opis przestępstwa rozboju, w porównaniu do k.k. z 1969 r., wprowadzenie jego wypadku mniejszej wagi, jak i skreślenie kradzieży szczególnie zuchwałej, stworzyły niewątpliwą podstawę do rozszerzenia zakresu penalizacji rzeczonego przestępstwa. Nie sposób uciec więc od bliższej analizy, gdy przedmiotem paserstwa jest rzecz uzyskana za pomocą tego właśnie czynu zabronionego. Nie pozwala na to zarówno współczesny obraz, jak i dostrzegalny wzrost zjawiska rozboju, ale także upatrywanie ścisłego powiązania – za sprawą przedmiotu czynności wykonawczej – nie tylko między kradzieżą, ale również rozbojem a paserstwem. 
Wszelkie kroki podejmowane w kierunku odczytania normatywnej treści budzącego wątpliwości tekstu ustawy czy też konkretnego przepisu można by zapewne bardzo szybko uznać za niecelowe, powołując się na zasadę tłumaczenia wszelkich wątpliwości, a więc także kwestii prawnych, na korzyść oskarżonego. Nie ujmując w niczym jej doniosłości, powtórzmy za A. Murzynowskim, że w procesie stosowania prawa nierozstrzygalne mogą być jedynie kwestie faktyczne, natomiast zagadnienia prawne muszą jawić się jako możliwe do rozwiązania w drodze właściwie wykorzystanych metod interpretacyjnych. Stosownie do łacińskiego powiedzenia można by rzec, że to odpowiedniej dozie wykładni – tak jak i winu – zawdzięczać należy prawdę (właściwą kwalifikacje prawną).
Przed sięgnięciem po kielich z owym napojem, a dosłownie przed odwołaniem się do praktycznych dyrektyw postępowania interpretacyjnego przywołanej już derywacyjnej koncepcji wykładni, wypada zwrócić uwagę na charakterystyczny dlań element, odrzucający zasadę clara non sunt interpretanda. W konsekwencji więc, zarówno w przypadku całkowitego niezrozumienia danego zwrotu, jak i w sytuacji jedynie częściowego jego niezrozumienia, konieczne staje się przebycie całej drogi interpretacyjnej w celu dokonania percepcji finalnej, tj. adekwatnego zrozumienia określonego komunikatu zawartego w tekście prawnym. Wcześniejsze wywody pozwalają jedynie nieco skrócić szlak owego procesu interpretacji. 
Artykuły 291 k.k., jak i 122 k.w., dowodzą, że w obu ustawach wykorzystano technikę rozczłonkowania wypowiedzi językowych, jak i technikę kondensacji. Rozczłonkowanie przybiera postać syntaktyczną i treściową. Przepis dotyczący przestępstwa paserstwa postrzegać można jako zrębowy niezupełny zarówno normatywnie, jak i logicznie. Właśnie za sprawą użytego w nim zwrotu relatywnego, wymaga on wypełnienia przez te elementy, które okazują się niezbędne dla otrzymania logicznie zupełnego wyrażenia normokształtnego. Również jednak i wspomniana wcześniej technika rozczłonkowania treściowego powoduje, że przepis dotyczący paserstwa jest modyfikowany w swej treści przez modyfikatory. Po uwzględnieniu powyższych zabiegów przychodzi skonstatować, że z przestępstwem paserstwa mamy do czynienia, kiedy sprawca nabywa, przyjmuje itp. rzecz uzyskaną za pomocą czynu zabronionego, a więc zachowania o znamionach określonych w ustawie karnej, pod warunkiem jednak, że w przypadku gdy czyn ów przybierze postać kradzieży lub przywłaszczenia, wartość przedmiotu wykonawczego paserstwa (a nie ogólna wartość skradzionego mienia) przekroczy 250 zł (75 zł w przypadku, gdy chodzi o mienie określone w art. 120 § 1 k.w.). Niewątpliwie to właśnie przepis art. 122 k.w. jest najbardziej wyraźnym modyfikatorem przepisu art. 291 k.k., choć sam też jest modyfikowany przez inne przepisy. Ponieważ pochodzenie przedmiotu paserstwa z „kradzieży” lub z „przywłaszczenia” to jeden z warunków – obok wartości mienia – uznania paserstwa za wykroczenie, nie dziwi, że dociekania doktryny oraz orzecznictwa zawsze ogniskowały się właśnie wokół ustalenia kręgu owych czynów, zwłaszcza stanowiących „kradzież”. W kodeksie karnym, jak i w kodeksie wykroczeń, brak jest legalnej definicji kradzieży w specjalnie do tego wydzielonym fragmencie tekstu („słowniczek”). Przyjmując, że powodem wprowadzania takowych jest potrzeba likwidowania wieloznaczności zwrotów języka ogólnego, należy zauważyć, że terminy „kradzież” i „kradnie” w tekście k.k. i kw. mają już ustalone znaczenie w języku potocznym i prawniczym, a przy tym zostały uznane przez ustawodawcę za dookreślone na tyle, że posłużenie się nimi traktuje on za adekwatne do swoich celów. Poza tym art. 278 § 1 k.k. można postrzegać nie inaczej niż jako przepis zawierający swoistą definicję nawiasową pojęcia kradzieży, zgodnie z którą oznacza ona tyle, co „zabór w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej”. Kodeks wykroczeń – zarówno w art. 122, jak i w art. 130 – nie zawiera unormowań, które nakazywałyby nadawać temu pojęciu inny zakres znaczeniowy. To zaś, że w treści tego ostatniego przepisu przyjęto, że przepisu art. 119 k.w. nie stosuje się, jeżeli sprawca popełnia kradzież z włamaniem, dowodzi, że ustawa ta posługuje się określeniem „kradnie” lub „kradzież” tak samo jak kodeks karny, a więc jako pojęciem rodzajowym (nadrzędnym), w ramach którego można wyróżnić odmiany gatunkowe, sprowadzające się do zaboru w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej, tyle że zmodyfikowane (uzupełnione) o znamiona: włamania (art. 279 k.k.), użycia przemocy lub groźby natychmiastowego jej użycia, tudzież doprowadzenia do stanu nieprzytomności lub bezbronności (art. 280 k.k.). O tym, że zarówno rozbój, jak i kradzież rozbójnicza to nic innego jak typy szczególne kradzieży, świadczy fakt, że to właśnie zabór cudzej rzeczy jest zasadniczym elementem obu tych zachowań, a dodatkowe działanie przeciwko osobie jest jedynie środkiem służącym do jego osiągnięcia (art. 280 k.k.) bądź uniemożliwienia restytucji władztwa (art. 281 k.k.).
Z tego też powodu można w zasadzie przyjąć za utrwalone stanowisko traktujące określenie „po dokonaniu kradzieży”, zawarte w opisie czynu zabronionego art. 281 k.k., jako odnoszące się do wszystkich odmian (typów) zaboru mienia w celu przywłaszczenia. Przestępstwo rozboju nie jest w tej mierze wyjątkiem. Jakkolwiek bowiem stanowi ono delictum sui generis, jest kradzieżą, tyle tylko, że kwalifikowaną sposobem popełnienia zaboru.
Szczególna forma zaboru w celu przywłaszczenia nie wydaje się istotna także na gruncie art. 275 k.k., strona przedmiotowa którego opisuje „kradzież” dokumentu stwierdzającego tożsamość innej osoby albo jej prawa majątkowe.
Powyższe zapatrywanie zdaje się znajdować silne wsparcie w rezultatach uzyskanych na bazie reguł systemowych nakazujących, przy odtwarzaniu norm z przepisów prawnych, uwzględnienie faktu, że normy te tworzą łącznie system w określony sposób uporządkowany. Na gruncie derywacyjnego podejścia do wykładni, które nie tylko, że nie sytuuje się w izolacji od innych metod czy też typów wykładni, ale wręcz wpisuje ich dyrektywy w sekwencję własnych czynności interpretacyjnych, warto sprawdzić, czy uzyskany rezultat wykładni językowej nie kłóci się także z rezultatami wykładni funkcjonalnej. Wszelkie potwierdzenie w ten sposób wyników należy traktować za mocny argument świadczący o poprawności danej interpretacji.
Tezie wyroku – przyjmującej, że nabycie mienia z rozboju do określonej w art. 122 k.w. wartości winno być traktowane jako wykroczenie, a nie przestępstwo paserstwa – zarzucano właśnie brak racjonalności i sprawiedliwości. Dlaczegóż bowiem nabycie rzeczy o wartości do 250 zł ze świadomością, że pochodzi ona z rozboju, miałoby być wykroczeniem, podczas gdy udzielenie pomocy do tegoż rozboju – przestępstwem?
Zapatrywanie to zdaje się nie dostrzegać ewolucji, jaką przebyło paserstwo z konstrukcji udziału w cudzym przestępstwie poprzedzającym do pełnego usamodzielnienia (przestępstwo sui generis). Posiadając swój zestaw znamion, a także sobie tylko charakterystyczny przedmiot ochrony, przestępstwo paserstwa jedynie w tej części jurydycznego opisu, która odnosi się do pochodzenia rzeczy, wykazuje pewien związek z dokonanym wcześniej przez inną osobę czynem zabronionym. Ów związek nie przesądza jednak o odpowiedzialności pasera, chociażby w przypadku, gdy poprzedzający czyn zabroniony został popełniony przez nieletniego lub osobę niepoczytalną ze wszystkimi wynikającymi zeń konsekwencjami w zakresie ich zawinienia. 
Poza tym, mimo iż kradzież i paserstwo, nie tylko z uwagi na identyczność sankcji, jak i społeczną szkodliwość, wykazują niewątpliwe podobieństwo do siebie, to już na pomocnictwo patrzeć trzeba jako na odrębny typ czynu zabronionego abstrakcyjnego narażenia, który – choć nastawiony na ochronę tych samych dóbr prawnych, ochronie których służą odpowiednie typy czynów zabronionych opisane w części szczególnej kodeksu – ma swój autonomiczny zestaw znamion, a jego połączenie z czynem zabronionym, z którego czerpie swe „zmienne” znamiona, należy upatrywać jedynie w intencjonalnym węźle.
Pozostając przy argumentach natury logicznej, a także utrzymując wypowiedź w powyższej konwencji, wydaje się, że i przeciwko wspomnianemu zarzutowi, kwestionującemu pochodzenie przedmiotu wykroczenia paserstwa również z rozboju lub kradzieży z włamaniem, można by wytoczyć przychodzące na myśl niedorzeczności. Za przykład posłużyć może chociażby przypadek nabycia rzeczy niewielkiej wartości, uzyskanej za pomocą kradzieży, z następującym po niej uszkodzeniem (zniszczeniem) przeszkody tamującej dostęp do niej. Opowiedzenie się za przestępstwem paserstwa, bez względu na wartość przedmiotu czynu, o ile tylko pochodzi on z kradzieży z włamaniem, uzależnia kwalifikację pasera od stanowiska, czy opisane zachowanie złodzieja należy traktować jako kradzież z włamaniem czy też zwykłą kradzież i zniszczenie mienia.
Poza tym, czy względy racjonalnej polityki karnej rzeczywiście przemawiają za tym, by rzecz (niewielkiej wartości), uzyskana za pomocą kradzieży z włamaniem lub rozboju, będąca kilkakrotnie przedmiotem paserstwa, miała przesądzać o odpowiedzialności za przestępstwo świadomego jej pochodzenia kolejnego już pasera tylko dlatego, że u zarania trwającego wiele lat tzw. „obiegu rzeczy pochodzących z przestępstwa” została ona dotknięta „grzechem pierworodnym” swej proweniencji? 
Wszystko to nie zmienia krytycznego spojrzenia na przepis art. 122 k.w., z którego kwalifikować należy przypadki paserstwa rzeczy pochodzących z kradzieży z włamaniem czy rozboju o wartości poniżej 250 zł, a ze stosownych przepisów k.k. (art. 291, 292) – paserstwo rzeczy o dowolnej wartości, ale pochodzącej np. z oszustwa. 
W świetle tego pozostaje jedynie liczyć, że podniesiony już tyle lat temu postulat rozszerzenia przedmiotu wykroczenia określonego w art. 122 k.w. także na inne kategorie czynów zabronionych w niedalekiej już przyszłości znajdzie swe ustawowe urzeczywistnienie.