Krajowa Rada
Radiofonii i Telewizji

Stanowisko 
Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji
z 23 stycznia 2008 roku
w sprawie sposobu prezentowania wizerunku dziecka w programach telewizyjnych 

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji otrzymuje coraz częstsze sygnały o przypadkach niewłaściwego wykorzystywania wizerunku dzieci podczas realizowania audycji telewizyjnych z ich udziałem. Poprzez udział dzieci ma wzrosnąć atrakcyjność audycji, ale niestety nie zawsze cel ten jest realizowany z pożytkiem dla najmłodszych. Często korzyści odnoszą wyłącznie dorośli, podczas gdy dziecko pada ofiarą naruszenia prywatności lub osobistej godności. Zakłóceniu ulega jego funkcjonowanie w środowisku rówieśników i społeczności lokalnej, a w skrajnych przypadkach może wystąpić negatywne oddziaływanie na psychikę.
Wzmianki o dzieciach zaniedbywanych przez rodziców i opiekunów, narażanych na niebezpieczeństwo spowodowane brakiem właściwej opieki w rodzinach patologicznych, czy też o ofiarach przemocy w rodzinie, najczęściej pojawiają się w codziennych serwisach i audycjach informacyjnych. Nadawcy uzyskują zgodę na pokazanie twarzy dziecka, kierując się nierzadko chęcią uwiarygodnienia kolejnego „ważnego przypadku”, zaś rodzice wyrażając zgodę często widzą w tym własne korzyści, takie jak zdobycie środków finansowych czy pomyślne orzeczenie w sprawie rozwodowej. Dziecko ponosi w takich sytuacjach najczęściej dotkliwe konsekwencje natury psychologicznej. Nadawcy muszą więc przewidywać takie negatywne skutki i nie mogą obarczać odpowiedzialnością za ochronę praw dzieci jedynie rodziców, a upublicznianie wizerunku muszą uzależniać nie tylko od ich zgody, mając niejednokrotnie świadomość, że rodzice czy opiekunowie nie pełnią swojej roli właściwie. 
Z informowaniem o różnorodnych patologiach wiąże się również obraz dziecka jako sprawcy przestępstw. Celem takich przekazów jest wzbudzenie współczucia dla ofiary, tymczasem równie ważne jest to, w jaki sposób pokazuje się młodocianego sprawcę. Często wpływa to w znaczącym stopniu na przebieg jego późniejszej resocjalizacji. 
Także w audycjach o charakterze interwencyjnym, dziecko najczęściej staje się ofiarą mimo, że celem jest przecież zmiana jego sytuacji poprzez poprawę warunków materialnych lub wyrwanie go z patologicznego środowiska dysfunkcyjnej rodziny.
Innym problemem jest pokazywanie w programie telewizyjnym dziecka chorego, którego wizerunek ma wzruszać, budzić litość i mobilizować widzów do udzielenia pomocy. Niejednokrotnie chęć niesienia wymiernej pomocy finansowej bierze górę nad koniecznością zapewnienia chorym dzieciom prywatności.
Odmienną kategorię audycji z udziałem dzieci stanowią audycje rozrywkowe, które tak naprawdę skierowane są do dorosłej widowni. 
Tworzenie tego typu audycji opiera się w szczególności na wzbudzaniu u widzów zachwytu nad dziecięcą naturalnością i wdziękiem, a także na konstruowaniu scenerii służącej wyłącznie zabawie. W rzeczywistości takie audycje z reguły jedynie pozorują zabawę dzieci. To przecież dorośli zgłaszają dzieci do udziału w takich audycjach i różnorodnie nakłaniają je do współzawodnictwa. Dzieci poddają się atmosferze rywalizacji czego konsekwencją jest, że są narażone na ocenę opinii publicznej. Ewentualna porażka może mieć związek z późniejszą zaniżoną samooceną, podobnie jak zwycięstwo może spowodować nieadekwatne do rzeczywistości, zawyżone poczucie własnej wartości.
Dziecko pokazywane jest w telewizji w różnych sytuacjach, a audycje z udziałem dzieci tworzone są z bardzo różnorodnych pobudek i mają odmienne cele. W każdej jednak sytuacji twórcy programu powinni liczyć się z tym, że pracując z dzieckiem, mają do czynienia z człowiekiem o wyjątkowo jeszcze delikatnej psychice i nieukształtowanej osobowości. Wymaga to szczególnej wrażliwości i odpowiedzialności. Nadawca w każdym przypadku zapraszając dziecko do udziału w audycji, bierze na siebie odpowiedzialność za psychologiczne następstwa takich decyzji.
 	Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji dostrzegając potrzebę zwrócenia nadawcom uwagi na powyższe aspekty, kieruje jednocześnie do wszystkich ludzi mediów apel o odpowiedzialne podchodzenie do tych kwestii, oparte na rzetelnej i starannej analizie oraz na wiedzy psychologicznej. 

Przewodniczący	
Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji	
Witold Kołodziejski