I. Od Ochotniczej do Zawodowej czyli lekcja historii.
Z histori miast
Dawna drewniana zabudowa grodów i wsi sprzyjała powstawaniu pożarów. Były ogromne i trawiły całe miasta. Wystarczyła jedna iskra u nieodpowiedzialnego gospodarza czy jedna letnia burza, a już w płomieniach stawały całe osady.

Pożar dawnej zagrody chłopskiej
Dachy chat kryte strzechą zajmowały się kolejno metodą domina. Do XIV wieku drewno było prawie wyłącznie materiałem budowlanym. Budownictwo mieszkalne, sakralne, a nawet obronne wznoszone było z reguły z drzewa. Do XIX wieku popularne na wsiach polskich były chaty wiejskie, w których nie było ani pieca, ani komina murowanego. W takich warunkach dym rozchodził się po całej izbie, pokrywając sadzami pułap i ściany. Często ogień rozkładano w sieni, która nie miała żadnego pułapu, a dym dostawał się wprost na poddasze   pokryte   sadzami,   co   w   przypadku

używania drzewa jodłowego rozrzucającego iskry łatwo powodowało pożar. Ponadto rozpowszechniony był zwyczaj utrzymywania światła cienko struganymi długimi „błąkami" zatykanymi w ścianach mieszkań. Z nimi też chodzono za potrzebą gospodarską. Ten obraz wsi polskiej nie tak szybko miał się zmieniæ. W takich warunkach nie wyda się dziwnym, że „czerwony kur" często gościł w zagrodach chłopskich, obracając je i całe wsie w perzynę.
Pierwszy wielki pożar, jaki nawiedził Sieradz przypada na 1241 rok, kiedy to Tatarzy spalili prawie doszczętnie miasto. Odbudowany Sieradz w 90 lat później padł w 1331 roku pastwą nowego pożaru. Krzyżacy, którzy pewnego lipcowego przedpołudnia przybyli do Sieradza spod Uniejowa, puścili go niemal całkowicie z dymem. Ze 100 chałup ocalało zaledwie 12. Odbudowy miasta dokonał Władysław £okietek, a szczególnie Kazimierz Wielki, z polecenia którego odbudowano między innymi dwa zamki, jeden niższy na łęgu oraz drugi wyższy na skarpie miejskiej, samo zaś miasto otoczono murem obronnym. Niestety wąskie i ciasno zabudowane drewnianymi domkami i kamieniczkami uliczki oraz rynek padały znowu ofiarą płomieni, zwłaszcza że miasto średniowieczne nie posiadało żadnej samoobrony przeciwogniowej. Ta sytuacja nie była wyjątkowa i nie dotyczyła jedynie Sieradza. Olbrzymie szkody wyrządzane przez szalejące pożary zmusiły najpierw duże, a potem mniejsze miasta do zorganizowania samoobrony przeciwogniowej. Ogień zatem pustoszył i wsie i miasta nie oszczędzając niczego i nikogo. Trzeba było podjąć walkę. Potrzebne było zebranie ludności wobec problemu i wspólne stawienie oporu żywiołowi. Na

ziemiach polskich pierwszą próby podjęcia tematu ochrony przeciwpożarowej sięgają roku 1347, kiedy to w Krakowie ukazuj ą się pierwsze w Polsce przepisy   przeciwpożarowe   zwane   „porządkami
„ Gore, gore, woła wystraszona ludność, staje po drodze, wybiega z domów i sklepów, i patrzy z przerażeniem jak ściany i dach browaru, naprzeciw świątyni w ulicy Grodzkiej nikną w skłębionych
falach przypływu	
Już drugi, trzeci, dziesiąty dom chwyta ogień i tonie w płomieniach.,..już płynie cała lawa pożaru w sąsiednie ulice Piekarską, Krakowską, Ormiańską, już świeże słupy jej dążą w ulicę Szewską i Halicką, już sycząc łączą się w swym pochodzie w olbrzymie morze pożogi, muskają szczyty wież kościelnych , nie szczędząc dzwonnic, ni świętych ich krzyżów. Niszczą, druzgocą, chłoną, pożerają wszystko, co stoi na ich drodze. Wzmaga się gwałtowny wicher. Porywa i przenosi gorejące głownie niby lekkie drzew i krzewów liście i rozrzuca bezlitośnie wokół pół i osadmiasta[...]

ogniowymi". Była to uchwała Rady Miejskiej zawierająca szczegółowe nakazy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego oraz przepisy o zachowywaniu się mieszkańców w razie pożaru, wyznaczając każdemu czynności ratownicze. Karząc surowo winnych, wynagradzano jednocześnie tych, którzy pierwsi spieszyli na ratunek lub odznaczali się przy gaszeniu pożaru.
W Sieradzu organizacja samoobrony przeciwogniowej ma ścisły związek z pożarem w roku 1581 roku, kiedy to zniszczenia miasta przelały czarę goryczy i postanowiono coś z tym zrobiæ. Dnia 04.10.1587 roku obradująca w drewnianym ratuszu Rada Miejska wraz ze zgromadzoną wokół ludnością miasta podjęła jednomyślną uchwałę o zorganizowaniu straży przeciwogniowej. W myśl tej uchwały wszyscy mieszkańcy Sieradza zobowiązali się solidarnie broniæ miasta przed zagrożeniem pożarowym.
Tekst tej uchwały, j ak zanotował ówczesny kronikarz miejski brzmiał:
„Świeżo mając w pamięci ogrom strat, jakie dotknęły mieszkańców z powodu niedawnego pożaru, zbyt często powtarzającego się dla tego
miasta stanowimy	 Gdyby kiedy przez bicie w
dzwon ratuszowy należało daæ sygnał do gaszenia pożaru, wszyscy bez wyjątku obywatele obowiązani będą przybyæ jak najprędzej do pożaru " Uchwała polecała zarazem cechmistrzom, „ aby nikt z ich cechu nie unikał mozołu tego pod karą trzech grzywien, za co odpowiadaæ będzie starszy cechu ". W dalszym ciągu czytamy w uchwale „ponieważ zaś gasi się pożar przy pomocy czterech sposobów: wody, drabiny, toporu i haku, tedy dla usunięcia nieładu, jako pospolicie w gromadzie zwykł zachodziæ, ten porządek zachowywany byæ ma. " I tu uchwała dokładnie określała czynności, jakie winni

wykonywaæ przy gaszeniu pożaru członkowie poszczególnych cechów. A więc członkowie cechu krawieckiego, kupieckiego, i garbarskiego winni stawiaæ się do pożaru z toporami, propinatorzy, garncarze, piekarze, szewcy i tkacze z naczyniami do wody, kowale i rzeźnicy winni byli spieszyæ do pożaru z hakami, a kapelusznicy i sprzedawcy soli zobowiązani byli dostarczyæ drabin.
Uchwała ta była w skali kraju na tyle unikalna, że uważa sieją za jedną z pierwszych, która tak szczegółowo dzieliła obowiązki przybyłych do pożaru obywateli, uzależniając je od ich cechu.Zorganizowana w takiej formie sieradzka ochrona przeciwogniowa, broniła miasta przed pożarami aż do końca XVII wieku. Była ona na ogół skuteczna, ponieważ miasto przez dłuższy czas było wolne od plagi większych pożarów. Dopiero podczas najazdu szwedzkiego w 1655 roku dochodzi do wielkiego pożaru jednego z przedmieść Sieradza czyli tzw. Nowego Miasta.
Wskutek tego z 361 domów jakie posiadał Sieradz przed wojną polsko-szwedzką, ocalały w nim w 1661 roku zaledwie 183 domy. Pogłębiający się upadek kraju przynosi kolejne nieszczęścia naszemu miastu. Po pożarach z 1684, 1687 i 1693 roku pozostało z miasta zaledwie 27 chałup. Tragiczną sytuację miasta ratuje dopiero Komisja Dobrego Porządku, która uporządkowała prawa i przywileje miejskie. Te działania spowodowały szybki rozwój Sieradza, który w końcu XVIII wieku liczył już około 1000 mieszkańców. Tworzone są kolejne przepisy ogniowe. Miasto się rozwija, jednak żywioł ciągle od czasu do czasu daje o sobie znaæ. W 1792 roku pożar trawi 40 domów i szkółkę żydowską. Apożar z roku 1800 przynosi kolejne przełomowe przepisy,

Łańcuch wodny
jakie wprowadzająwmiescie Prusacy. Od tej chwili obowiązuje kategoryczny zakaz budowy drewnianych domów w centrum miasta, a zatem wszystkie domy budowane wokół rynku musiały byæ murowane.
Gdy w 1827 roku duży pożar spustoszył prawie doszczętnie fabrykę Adolfa Harrera, z nakazu rządu Królestwa Polskiego magistrat sieradzki został zobowiązany do „trzymania w gotowości" swoich narzędzi ogniowych, takich jak beczek, haków i drabin. Kominy stare i popękane miały byæ natychmiast naprawiane. Każdy dom miał posiadaæ na dachu drabinę w dobrym stanie. Przy drabinie miała staæ beczka z wodą i węgorek, czyli naczynie do nabierania z niej wody, bosak i tłumik. Przy dużych domach, np. w rynku miały też byæ sikawki tzw. „śmigusówki" o mocy ciśnienia sięgającego do szczytów tych domów. Kominiarze miejscy, których było dwóch, mieli regularnie sprawdzaæ użyteczność tych sikawek, a burmistrze ogólny stan narzędzi ogniowych. Pierwszym sygnałem  alarmowym na wypadek zauważenia

ognia miał byæ okrzyk „gore!", a potem bicie w dzwony kościelne i trąbienie trąbkami. Na ich alarm kto żyw miał spieszyæ co tchu do pożaru i broniæ zagrożonego ogniem obiektu bez oglądania się na innych.
To jednak wobec żywiołu ciągle było zbyt mało, Dopiero zorganizowana w drugiej połowie XIX wieku Ochotnicza Straż Pożarna w Sieradzu, ograniczyła w poważniejszym stopniu apetyty czerwonego kura.
Ochotnicza Straż Pożarna
Rząd carski na ziemiach będących pod rosyjskim zaborem prowadził typową politykę antypolską, nie zezwalając na jakąkolwiek działalność organizacji polskich. W najmniejszym przejawie polskości dopatrywano się zarzewia buntu. Tymczasem gospodarka zachodniej Europy rozwijała się w szybkim tempie, niosąc za sobą rozwój miast i nowoczesnych fabryk wyposażonych w bardzo drogie maszyny. Tak cenny sprzęt wymagał zabezpieczenia go przed ogniem, więc organizowano w dużych ośrodkach miejskich ochotnicze bądź zawodowe, czyli fabryczne straże pożarne. Taka sytuacja gospodarcza również odbiła się, choæ nieco później, na ziemiach Rosji carskiej. Wypłacane wysokie odszkodowania po pożarach tworzyły rosnący niepokój w rosyjskich sferach skarbowych. Wskutek tych presji rząd carski w Petersburgu zgodził się wreszcie na złagodzenie swojej polityki antypolskiej. Państwo rosyjskie uznało wreszcie stowarzyszenia ochotniczych straży pożarnych na ziemiach dawnego Królestwa Polskiego za związki służące dobrze w interesie własnym, jak i całego społeczeństwa. W ten sposób w nowej sytuacji polityczno-społecznej,   gubernator   kaliski

Hej, panowie gospodarze!
Już dziewiąta na zegarze.
Strzeżcie ognia i złodzieja!
Ufność w Bogu i nadzieja,
Na czeladź się nie spuszczajcie,
Sami ognia doglądajcie!
Bo ogień Maciejaszek
Leci w górę, jako ptaszek.
Ostrożnie z ogniem!
Szeremietiew wydał w 1874 roku dwa pierwsze zezwolenia na zorganizowanie ochotniczych straży pożarnych w Turku i Koninie, w 1875 roku w Łęczycy, a w następnym roku w Sieradzu.
Sieradzka OSP powstała staraniem kilku społeczników z miasta, a szczególnie staraniem Franciszka Dębickiego właściciela Hotelu Polskiego, który w 1876 roku wyjednał u władz rosyjskich pozwolenie na zorganizowanie Ochotniczej Straży Ogniowej w naszym mieście i stał siej ej pierwszym naczelnikiem. Organizacyjnie wzorowano się na statucie straży z Turku. W momencie zorganizowania sieradzka OSP liczyła 142 członków honorowych i około 60 strażaków czynnych, którzy jako oznakę przynależności do Towarzystwa nosili opaskę na rękawie, gdyż nie posiadali mundurów. Do szeregów jej wstępować mógł każdy mężczyzna , który ukończył 18 lat, był zdrowy i nienagannie się prowadził.
OSP podzielono na 5 oddziałów: Oddział I toporników - miał zajmowaæ się w czasie

pożaru burzeniem budynków i tłumieniem, czyli
lokalizowaniem ognia.
Oddział   II   sikawkowy   -   miał   zajmowaæ   się
gaszeniem ognia wodą
Oddział   III   wodny   -      miał   zajmowaæ   się
rozwijaniem węży, doprowadzaniem do wody i
dowozem wody
Oddział   IV   ratunkowy   -   miał   wydobywaæ
zagrożonych   ogniem   ludzi   z   budynków,
wyprowadzaniem zwierząt z obejść gospodarskich,
ratowaniem dobytku ludzkiego,
Oddział V porządkowy - miał pilnowaæ dobytku
ludzkiego w czasie pożarów przed ewentualnymi
złoczyńcami.
W takim systemie sieradzka OSP stopniowo się rozwija. Wkrótce pojawia się nowy sprzęt i umundurowanie, które stanowi teraz płócienna bluza przepasana pasem skórzanym i kask skórzany. Pojawia się również opracowany przez zarząd straży plan organizacyjny na wypadek pożaru . Miasto zostaje podzielone na 26 rewirów, z których każdy zobowiązany był dostarczyæ do ognia na wypadek pożaru beczkę do wody i po dwie pary koni, zaś posiadacze sikawek, oddaæ je do dyspozycji straży. W ciągu pięciu lat swego istnienia straż była alarmowana do pożarów w Sieradzu 10 razy i wielokrotnie do pożarów w pobliskich wsiach.
W roku 1898 lekarz sieradzki dr Aleksander Murzynowski z własnych funduszy zakupił komplet instrumentów muzycznych i założył orkiestrę strażacką, której historia trwa do dziś.
Szybki rozwój straży w okresie zaboru rosyjskiego został prawie całkowicie zahamowany wskutek pierwszej wojny światowej. W Sieradzu okupanci zajęli remizę, wyrzucili z niej  sprzęt

pożarniczy,   a   wozy   rekwizytowe   zabrali   na potrzeby woj ska.
W 1916 roku władze niemieckie zezwoliły na restytucję sieradzkiej straży pożarnej. Problemy były ogromne i polegały głównie na braku sprzętu oraz środków finansowych na ich zakup. Mimo
TOPORNIK
0	Sieradzu chcę mówiæ o Sieradzu śpiewać
Na jaką staæ mnie nutę, pragnę ją wyśpiewać.
Sieradz to gniazdo moje, moje ukochanie. Kochaæ go będę zawsze, dopóki sił stanie
1	choæ mi najwspanialsze miasta pokażecie
Piękniejszego nad Sieradz dla mnie nie
znajdziecie Jego rozkazom chce się jak ojcowskim poddaæ
A gdy trzeba było nawet życie oddaæ. W nim kocham każdą ścieżkę, kocham każdą chat{
Lecz nadewszystko drogą nam Kolegjatę.
Do niej wiodła mnie matka za rękę w niedzielę
I uczyła jak trzeba uklęknąć w kościele
I prowadziła rękę powoli, mozolnie,
Gdym znak krzyża świętego czynił nieudolnie.
To wasze wąskie ścieżki widziały chłopięcia
Co wyrywał się lubej matce swej z objęcia,
By uganiaæ na kiju święcie przekonany
Że wierzchowiec go niesie koniczek butany
A gdy chłopię dorosło, już dumnie kroczyło
W niedzielę znów z tatusiem kiedy grzeczne było.
Gdyż tatuś zapowiedział: „ Jeśli będziesz grzeczny,
To w niedzielę zobaczysz wiele pięknych rzeczy.
Gdyż pójdziemy tam jeszcze, gdzieśmy już raz byli,
Gdzie się to po drabinach wspinali, æwiczyli"
Chłopcu to wystarczyło spokojny posłuszny,
Byle iść tam w niedzielę, gdyż w chłopięcia duszy
Stały ciągle na myśli wysokie drabiny, Na nich dziwne postacie, bardzo długie liny,

Wozy, jakich nie widział barwne i błyszczące
I, nie wiedzieæ czemu wodą tryskające.
Tatusiu mój kochany!! Spraw taką drabinę
A zobaczysz że na nią ja tak samo wyjdę
Jak tamci wychodzili. niech będzie wysoka.
Mój tatusiu kochany. Trzeba i toporka;
Bo jakże bez toporka będę sobie radził?
-A ojciec poczciwisko, tylko wąs przygładził
Z powagą obiecuje „Będzie wszystko synu,
Tylko wyrośnij z Bogiem a przyjdzie czas czynu.
Lat wiele upłynęło od tych chwil tak błogich,
Poruszaæ się nie ważę łatwo wspomnieæ drogich.
Lecz choæ młodość minęła - w męskim wieku stoję
To czerpię z nich odwagę na trud, życia boje.
A czemu dziś wspominam te błogie niedziele?
Dlaczego wspomnieniami dziś się z wami dzielę?
Oto dzisiaj dzień walki, dzień to obliczenia, Czy spełniło się wiernie wielkie przyrzeczenia.
Czy dziecinne życzenia, aby mieæ drabinę,
Nie zostały dziecinną zachcianką, lecz czynem
Teraz stoję przed gmachem, który swoje mury
Wzniósł przed niedawnym czasem wysoko do góry.
Niedość tej wysokości; wieżycę wystawił,
Aby się jeszcze dalej, szeroko rozsławił
Czemu wznósł tę wieżycę? Może chce dorównaæ
Kolegjacie zacnej? Wyniośle się zrównaæ?
O nie!! Kolegjacie urągać nie myśli.
Takich niegodnych planów sobie nie zakreśli
Więc cóż za gmach? Co znaczy, że wieżycę
wznosi?
Że cel jego poważny, ta wieża nam głosi.
Brama szeroka, skrzydła szeroko otwiera.
Pewnie dzieła potężne gmach w sobie zawiera.
Tutaj to z ojcem chodziłem w niedzielę,
Wstępowałem ciekawie ale i nieśmiele.
Tylko że wtenczas jeszcze wieżycy nie było

Teraz znów majestatu, powagi przybyło. Wejdźmy w głębi rycerskie postacie spostrzeżesz Czy i na mnie tych samych oznak nie dostrzeżesz? „ Tak dostrzegam " więc jesteś dzielnych druhów
bratem.
Dziecinne me marzenia spełniły się zatem....
Widzę te same węże, te same drabiny
I wodą napełnione dziwne wozy, liny
I te same błyszczące z kapturami hełmy
Co chłopczyna podziwiał uwielbienia pełny.
I	toporek za pasem.... Toporek? O Boże!!
Ja toporek posiadam..., moich życzeń może Chęć zawsze szczera była ojca obietnice... Więc choæby przyszły nawet życia nawałnice
Niczego się nie boję, nie lękam niczego.
Tylko broniæ chcę słabszych i żyć dla bliźniego.
Nie o ludzka pochwałę, o ludzkie gadanie.
Dla Boga i ojczyzny chcę to powołanie.
Chcę je wypełnić wiernie, byæ szczęścia
strażnikiem Aż do tchu ostatniego chce byæ Topornikiem.
Barbara Mrdacek
ciągłych kłopotów straż dzielnie realizowała swoje zadania, a poza tym przejmowała stopniowo ważną rolę placówki kulturalnej w mieście. Strażacy organizowali koncerty, loterie i spotkania podtrzymuj ąc tym samym na duchu społeczeństwo.
Kilka słów należy się starej siedzibie sieradzkiej straży ogniowej, gdyż jest to aktualnie jeden z ciekawszych budynków w mieście o równie ciekawej historii.
Pierwszą siedzibą sieradzkiej straży pożarnej był budynek przy ulicy Kolegiackiej 15. Niestety, nie było w nim jednak miejsca na umieszczenie   coraz   większej   ilości   sprzętu

strażackiego. Brakowało również placu ćwiczeń. Dwa lata później, w 1878 roku niejaki Gałecki, urzędnik skarbowy ofiarowuje OSP swój plac narożny przy zbiegu ulic Podrzecze i Krakowskie Przedmieście. Wkrótce utworzono komitet budowy remizy strażackiej w Sieradzu. Ofiarność społeczeństwa była duża.   Biedniejsi  ofiarowali
robociznę a bogatsi pieniądze. Dzięki temu w 1881 roku remizę oddano do użytku. Był to parterowy budynek z dużą zajezdnią, czyli pomieszczeniem na sprzęt strażacki, izbą dla woźnego i dyżurką dla strażaków. Obok remizy zbudowana została 2-pietrowa drewniana strażnica obserwacyjna i æwiczebna. Niestety plac ćwiczeń był za mały i nadawał się co najwyżej do zbiórek, natomiast æwiczenia, czy popisy odbywały się na sieradzkich łęgach, czyli podmiejskichpastwiskach.
W tych warunkach sieradzka straż przetrwała aż do lata 1918 roku, kiedy to zapadła decyzja rozbudowy starej strażnicy. Od decyzji do realizacji była jeszcze długa droga. O tyle dłuższa, że w obliczu spraw niepodległościowych budowa musiała poczekaæ, a wielu strażaków w tym czasie zajęta była konspiracyjnym szkoleniem dywersyjno-wojskowym w ramach Polskiej Organizacji Wojskowej. Strażacy zorganizowani w POW brali udział w połowie listopada 1918 roku w rozbrajaniu żołnierzy niemieckich w Sieradzu. Inni znów pełnili służbę porządkową w mieście do czasu zorganizowania polskiej policji państwowej w Sieradzu.
Do   przebudowy   remizy   przystąpiono dopiero w 1920 roku za kadencji prezesa straży J. Modelskiego.  Powiększono plac pod remizę,  a następnie przystąpiono do przebudowy. W 1922 roku sytuacja się skomplikowała. Kryzys

gospodarczy i monetarny ogarnął cały kraj. Przebudowę remizy przerwano. Dopiero późniejsze ożywienie gospodarcze w 1926 roku pozwoliło na kontynuację budowy, którą zakończono w 1927 roku. Było to duże święto strażackie. Zakupiono wiele nowego sprzętu, a z inicjatywy prezesa Ignacego Makowskiego zwołany został zjazd wszystkich straży pożarnych z całego powiatu sieradzkiego w liczbie 77 jednostek ogniowych. Zjazd poprzedzony zawodami na sieradzkich łęgach był wielkim przeglądem siły bojowej straży sieradzkich. W siedzibie nowej strażnicy znalazło również miejsce „Kino Stylowe", sala teatralna dla orkiestry strażackiej oraz na występy artystyczne teatrów objazdowych, trzygramowe pomieszczenie na przechowywanie sprzętu, a przy strażnicy urosła piękna wieża murowana.
Wierna swym ideom Sieradzka Straż Pożarna nie ogranicza swej działalności do gaszenia pożarów, lecz jest wszędzie tam, gdzie potrzebna jest   ludziom   pomoc.   Bierze   udział   w   akcji

27.VII. 1939 - Zarząd OSP Uników, Kostek Cłapa ( drugi z prawej) - ojciec Stanisława Cłapy - Komendanta Rejonowego Zawodowej Straży Pożarnej w latach 1981 - 1987

Szyny do budowy stropu remizy wydobyli strażacy z dna Warty, koło mostu kolejowego, gdzie zatopili je Niemcy. Wydział Powiatowy w Sieradzu, który wyraził zgodę na to, zastrzegł jednak, że „połowa wydobytego materiału będzie odstąpiona Wydziałowi Drogowemu ".
przeciwpowodziowej broniąc mostów i ewakuując ludność, śpieszy z pomocą tonącym a orkiestra daje bezpłatne koncerty na rzecz biednych dzieci. Działalność straży w Sieradzu była ściśle związana z losami kraju. Stanowiła ośrodek polskości w okresie niewoli, ratowała materialnie ludność polska w okresie okupacji podczas pierwszej wojny światowej i dopiero w okresie międzywojennym mogła się poświęcić bez reszty swoim statutowym obowiązkom.
Obecnie Straż Pożarna to w pełni zorganizowana do boju armija. Liczny, karny, wyæwiczony zastęp druhów rycerzy - pełny zasób wszelkich ratowniczych narzędzi szybkie samochody dostarczające momentalnie do pożaru cały tabor ratowniczy i beczki z gotową wodą nadto kilometrowej długości węże mogące ściągnąć z najodleglejszych studzien czy sadzawek wodę silne sikawki istnymi potokami wody zalewające płomienie. Sami strażacy zabezpieczeni w hełmy i skórzane bezpieczniki i azbestowe zasłony. Do każdego pożaru idzie podręczna apteczka ze środkami opatrunkowymi i druh felczer do niesienia pomocy w razie potrzeby
Ks.    W.   Pogorzelski proboszcz sieradzki, Kapelan straży

OSP składał się z Rady Sztabowej i trzech plutonów. Do pożarów wyjeżdżał początkowo tylko jeden samochód marki Ford, który często psuł się, a niedobór samochodów musiał byæ uzupełniany przez trakcję konną, którą sieradzka OSP posiadała dość bogatą.
W 1946 roku OSP została organizacyjnie podporządkowana Powiatowej Komendzie Straży Pożarnych w Sieradzu. Komendą kierował jednoosobowo   Komendant,   który   był   władzą
II wojna światowa
Wybuch II wojny światowej to kolejne i często niestety tragiczne losy sieradzkich strażaków. Dnia 2 września 1939 roku część młodszych członków OSP w Sieradzu ewakuowała się ze wszystkimi swoimi samochodami i podstawowym sprzętem ogniowym do Warszawy Po drodze wskutek różnych trudności pozostawiono sprzęt gaśniczy w £odzi, a samochody z powodu braku paliwa w Głownie. Sieradzcy strażacy przesiedli się na przejeżdżające tam samochody łódzkiej straży pożarnej i dostali się nimi do Warszawy. Po kapitulacji stolicy 28 października powrócili oni z powrotem do Sieradza. Wkrótce na polecenie miejscowego volksdeutscha Alberta Dresslera pełniącego funkcję sieradzkiego burmistrza komisarycznego sprowadzono z Główna wszystkie samochody z wyjątkiem dwóch, które uznano za zaginione. Następnie choæ poważnie zdekompletowana sieradzka OSP wznowiła działalność. W okresie okupacji hitlerowskiej była ona podporządkowana hitlerowskim władzom policyjnym. Polacy odsunięci od władzy mogli tylko byæ strażakami i wyjeżdżać do pożarów. Kierownictwo straży znajdowało się wyłącznie w rękach niemieckich, a członkami zarządu byli hitlerowcy i volksdeutsche, którzy osiedlili się w Sieradzu. Obowiązywała komenda w języku niemieckim. Sytuacja taka trwała aż do połowy stycznia 1945 roku, kiedy to Niemcy w związku z niekorzystną sytuacja na froncie wschodnim zrabowali wszystkie samochody i sprzęt i wywieźli w głąb Rzeszy. Powojenne straty sieradzkiej straży pożarnej były ogromne i nie dotyczyły tylko sprzętu. Wielu członków czynnych i wspierających zostało aresztowanych   i   zamordowanych   w   różnych

Kilku sieradzkich strażaków wywodzi się z Wojska Polskiego. Pierwszy z prawej siedzi Tadeusz Maciaszczyk, który po wojnie był ogniomistrzem.
miejscach  hitlerowskiej   kaźni.   Po   wyzwoleniu Sieradza w dniu 23.01.1945 roku przez wojska 33 Armii I Frontu Białoruskiego OSP w Sieradzu jako pierwsza organizacj a społeczna wznowiła swój ą Działalność. Po wojnie
Początki wskutek utraconego sprzętu były niezwykle trudne. Pierwszym naczelnikiem po wojnie został Jan Breś zasłużony działacz jeszcze z lat międzywojennych. Rozpoczęła się powolna i mozolna praca nad odbudową świetności sieradzkiej straży ogniowej. Sformowana komenda

zwierzchnią wszystkich ochotniczych straży pożarnych na terenie powiatu sieradzkiego.
W Polsce Ludowej
Mimo, iż straż pożarna zawsze była instytucją apolityczną, ze względu na ogromny szacunek społeczeństwa wykorzystywana była przez władze ludowe do zwiększenia popularności i zaufania dla rządzącej klasy robotniczej. Zgodnie z odgórnymi zarządzeniami władz państwowych w 1948 roku OSP w Sieradzu miała zostaæ połączona w jedną organizację z ORMO. Różne zebrania i postanowienia miały służyć temu procesowi integracji. Członkowie ORMO towarzyszyli OSP w różnych działaniach np. nadzorowali wyjazdy samochodów do pożarów, strzegli porządku i bezpieczeństwa przed remizą. Brali udział w różnych akcjach szkoleniowych i politycznych, zarówno w mieście jak i w powiecie. Strażacy dalej robili swoje.
Rok 1952 przynosi szereg zmian w organizacji OSP. Nowy statut wydany przez Komendę Główną Straży Pożarnych likwiduje samorząd OSP i w miejsce zarządów powołuje komendy. Pierwszym Komendantem zostaje Antoni Bartos. Narzucona forma administracyjnego powołania Komendy zamiast demokratycznego wyboru zarządu nie podoba się wielu strażakom, szczególnie starszym wiekiem,   którzy   przeciwni   mianowaniu
W 1948 roku zarząd OSP prowadzi udane negocjacje z Filmem Polskim, upominając się o zaległe pieniądze za dzierżawę sali kinowej należącej do OSP (kiedypowstało kino nysa ? ? ?)

Komendanta z urzędu tworzą własną nielegalną listę wyborczą. Incydent ten jakoś zażegnano lecz wnioskodawcy opuścili salę obrad. Powstało pogotowie zawodowe składające się z kierowców i strażaków współpracuj ących z OSP. Rok 1956 przyniósł dość dużo wewnętrznych konfliktów, które miały swoje podłoże w ogólnej sytuacji w kraju, w atmosferze zmiany nastrojów w społeczeństwie polskim. Druhowie domagali się przywrócenia dawnej struktury organizacyjno-samorządowej w OSP, wszystkie zebrania miały charakter burzliwy i krytyczny pod adresem dawnej komendy.
Kolejne lata upływają pod hasłem rozwoju OSP zarówno sprzętowym jak i szkoleniowym. Rozrasta się również teren strażnicy. W 1970 roku na zakupiony od obywatelki Heleny Gabryś plac przy remizie o powierzchni 1060 m. kw zostaje przeniesiona ze stadionu miejskiego wybudowana tam w 1959 roku wspinalnia do ćwiczeń.
Dnia 01.06.1975 roku powstaje Komenda Rejonowa Straży Pożarnych w Sieradzu.

Henryk Folusiak - Komendant Straży Pożarnej w Sieradzu

Sieradzcy strażacy nie tylko zajmują się działalnością ratowniczą społeczną, ale udzielają się społecznie. Na zdjęciu Strażacy podczas prac przy budowie kanalizacji.
Wizyta zaprzyjaźnionych strażaków w Kostromie -ZSRR.
Rodzinna wycieczka sieradzkich strażaków.
Strażacka choinka

Śmierć strażaków-1975
To był zwykły lipcowy dzień ciepły z przelotnymi burzami. Rodzice byli w Warszawie u brata Tadka, a Tomek z żoną mieli do nich dojechaæ wieczornym pociągiem. Tomek następnego dnia zaczynał urlop i zamierzał zabraæ swoją żonę Elę do Warszawy. Byli rok po ślubie. Na początku lipca obchodzili pierwszą rocznicę ślubu.

Promocja
Siedzieliśmy w domu w czwórkę -ja, moja siostra Elżbieta, jej mąż Sławek i ich synek Pawełek,

chrześniak Tomka. Piliśmy kawę, jedliśmy jakieś ciasto i piliśmy szampana. Kto z nas go kupił i dlaczego?

Wesele Tomka
Siostra z mężem poszli po coś do sklepu, a ja zostałam sama z Pawłem. W tym momencie rozległ się dźwięk syreny. - wspomina Pani Jolanta Brol siostra chor. Tomasza Grzesika. Rzeczywiście dzień jak co dzień, choæ w remizie trochę pusto bo to sobota. Kierowcy krzątają się przy wozach poprawiając jakieś drobiazgi. Jest ich trzech. Pozostałą załogę stanowią druhowie OSP przybywający do remizy się na dźwięk syreny. Do niedawna Naczelnikiem OSP Sieradz był druh Józef Grzesik bardzo oddany strażak, ale i wymagający dowódca. Wraz z rodzina mieszka w Rynku. Ma pięcioro dzieci, w tym dwóch synów, których zaraził pasją do straży pożarnych. Jeden z nich -Tadeusz wkrótce wybiera szkołę wojskową i wyjeżdża do Warszawy. Drugi, Tomasz ku uciesze

ojca realizuje młodzieńcze pasje i zostaje strażakiem. Wkrótce kończy zaocznie Szkołę Chorążych Pożarnictwa w Krakowie i jest pierwszym chorążym w sieradzkiej straży pożarnej. Zajmuje się sprawami operacyjno-szkoleniowymi. 19-go lipca jest po służbie i szykuje się do wyjazdu do Warszawy, gdzie są już jego rodzice. Mieszka w bloku przy remizie, w pokoju który wynajęli wraz z żoną tuż po ślubie niespełna rok temu. Ma zatem przy sobie wszystko, co kocha najbardziej czyli żonę i straż pożarną.
W domu obok mieszka 17-letni Romek Piwnik, uczeń Zespołu Szkół Zawodowych nr 1 w Sieradzu. Jest zafascynowany strażą i praktycznie wychowuje się na placu komendy. Trwają wakacje więc Romek ciągle przesiaduje w remizie, licząc że na coś się przyda. Jest w końcu strażakiem, członkiem młodzieżowej drużyny pożarniczej. Jego ulubionym strażakiem i wzorem do naśladowania jest Tadeusz Skrzypiński, jeden z trzech kierowców pełniących dziś służbę. Mówi na niego wujek, a wujek Tadek bardzo lubi chłopca i opiekuj e się nim na terenie komendy, a zdarza się, że czasem go zabiera ze sobądo akcji. Jak zwykle było co robiæ przy operacyjnym Gazie. Wujek z Romkiem "picowali gazika". Zrobiło się pochmurno, a od strony Zduńskiej Woli nadciągały nad miasto chmury burzowe. Nieźle wtedy przylało. Około godziny 15.20 dyżurny punktu alarmowego przyjmuje zgłoszenie pożaru w okolicy Szadku. Syrena na remizie wzywa druhów do wyjazdu. Tomek przerywa pakowanie walizek i przybiega do remizy, gdzie operacyjny Gaz już czeka na kogoś z kierownictwa komendy, aby udaæ się na dowodzenie działaniami. Romek liczy, ze wujek Tadek  pozwoli  mu jechaæ   z  nimi  na  kolejną

wakacyjna przygodę. Zajmuje miejsce z tyłu, tuż obok radiostacji i akumulatorów do niej. Z przodu siedzi chor. Tomasz Grzesik. Przestaje padaæ, lecz drogi są śliskie, pełne liści i niewielkich gałęzi, które spadły po podmuchach silnego wiatru. Jadący ulicą Sienkiewicza operacyjny Gaz tuż przez mostem na Żeglinie wpada w poślizg, uderza w drzewo i spada ze skarpy. Znajdujące się pod siedzeniami kanistry z paliwem zapalają się i Gaz staj e w płomieniach. Wewnątrz przebywaj ąTomek i Romek. Siła uderzenia wyrzuca z poj azdu Tadeusza Skrzypińskiego.Wracający znad rzeki wędkarze wyciągają z wraku nieprzytomnego Romka i po chwili również Tomka jednak ten jest znacznie bardziej poparzony. Unoszący się na zachód od miasta gęsty dym przyciąga tłumy gapiów. Biegną z całej okolicy. Jest wśród nich młody kilkunastoletni Marek Barlak kuzyn Tomka, dla którego Tomek był wzorem do naśladowania. To co zobaczył, to było zbyt wiele dla tak młodego chłopca. Wrócił do domu, zamknął się w pokoju i jeszcze długo nikomu nie otwierał i nic nie mógł powiedzieæ.
Z powodu braku karetek przyjazd pogotowia opóźnia się. Strażacy przywożą lekarza na miejsce strażackim samochodem. Tak te chwile wspomina siostra Tomka Tato miał radio, które przerobił i dostroił tak że mógł słyszeć rozmowy między kierowcami a dyżurnym na centrali w remizie. Chciał w dalszym ciągu braæ udział w tym, co się dzieje w straży. Całe nasze życie było z nią związane: zabawy karnawałowe, majówki, wyjazdy do lasu, choinki z Mikołajem oraz rożne konkursy czy zbieranie funduszy z okazji dnia strażaka. Były wycieczki i wyjazdy na krajowe czy międzynarodowe zawody

strażackie. Radio o którym wspomniałam było tym ogniwem, które w dalszym ciągu pozwalało na „ czynny " udział w życiu straży. Kiedy zawyła syrena tego lipcowego dnia włączyłam radio, żeby dowiedzieæ się co i gdzie się dzieje i usłyszałam ze „nasi mieli wypadek". Żadnych nazwisk ani okoliczności. Nasłuchuję co się  stało   i  komu.   Przecież  znałam   większość

członków straży. W tym czasie wróciła siostra z mężem. Nikt z nas nie dopuszcza do siebie myśli ze to może byæ Tomek. On przecież szykuje sie do wyjazdu do Warszawy. Za moment słyszymy nazwiska Skrzypinski, Piwnik i Grzesik. Serce skoczyło mi do gardła. Natychmiast z siostra zaczęłyśmy biec do szpitala. Dobiegałyśmy do drzwi kiedy przyjechała karetka. Wynosili kogoś na noszach. To był mój brat Tomek. Miał na sobie resztki munduru i nie wiem czy nas rozpoznał, bo niezbyt reagował na nasze głosy kiedy mówiłyśmy do niego. Nie pozwolili nam wejść do środka. To był ostatni czas kiedy widziałam mojego brata przy życiu. Ze szpitala poszłyśmy na ulicę Warszawską gdzie mieszkała nasza babcia żeby powiedzieæ co się stało ale oni już wiedzieli. Nasz kuzyn Marek Barlak zobaczył z okna ze coś się dzieje na moście. Wsiadł na rower i pojechał sprawdziæ. Nie było dostępnych karetek i wóz strażacki przywiózł lekarza, który udzielał pomocy i czekał przy Tomku i Romku do czasu przyjazdu karetki.
W nocy rodzice wrócili z Warszawy. Z dworca przywieźli ich wozem strażackim. Cały czas mieliśmy bardzo duże wsparcie ze strony straży. Romek Piwnik zmarł tego samego dnia. Wiedzieliśmy ze stan Tomka jest bardzo ciężki ale nikt nie myślał o najgorszym, nawet kiedy doktor Felchner (doskonały chirurg) powiedział: „jeśli przeżyje siódmą noc to ma szanse" . Niestety nie dane mu było zostaæ z nami. Widocznie Panu Bogu brak było w niebie takiej osoby. Następnego dnia był przewieziony do £odzi do szpitala wojskowego gdziepomimo wysiłków zmarł 26-go lipca. Wszyscy go lubili. Był silny, dobrze zbudowany, (ćwiczył zapasy) ale nigdy się nie bił. Był raczej rozjemcą. Lubił tańczyć, żartować, płatać figle.

Będąc jeszcze w szkole średniej grał w szkolnym teatrze. Pamiętam jak ćwiczył tekst „Noc cudów" Gałczyńskiego. Tańczył w zespole tanecznym, który między innymi brał udział w Turnieju Miast między Sieradzem a £owiczem oraz w filmie „Jeszcze słychać śpiew i rżenie koni". Kochał życie i grę na perkusji. Grał w zespole, jak się nazywali nie pamiętam, ale wiem że byli bardzo doceniani. Grali na zabawach i weselach. Tomek nawet na swoim weselu nie powstrzymał siężeby nie zagraæ. Radia, które przyniosło tę smutną wiadomość nikt juz nigdy nie włączył. Poszło na śmietnik.

Legitymacja szkolna Romana Piwnika
Wszyscy trzej strażacy na krótko znaleźli się w jednej szpitalnej sali. Dalej ich losy były już inne. Romek, choæ mniej poparzony miał rozległe obrażenia wewnętrzne i pękniętą podstawę czaszki.

Mąż w szpitalu powierzył mnie swoim rodzicom pod opiekę. Rzeczywiście przez 1,5 roku po śmierci Tomka mieszkałam z teściami i cały czas czułam ich opiekę. Zresztą do dziś żywię ogromny szacunek do mamy Tomka i choæ po latach wyszłam kolejny raz za mąż, ona zawsze będzie moją mamą. A straż? Czasami byłam o nią zazdrosna i zła, że na każde zawołanie zabiera mi Tomka. Aż w końcu zabrała go na zawsze - wspomina Elżbieta Jeziorska -wdowa po Tomku
Zmarł na bloku operacyjnym niespełna trzy godziny po wypadku. Chor. Tomasz Grzesik z oparzeniami 80 % powierzchni ciała na drugi dzień został przewieziony do szpitala wojskowego do £odzi, gdzie 26-go lipca pomimo wysiłków lekarzy zmarł. Tadeusz Skrzypiński nie ucierpiał na skutek pożaru, ale jego obrażenia były na tyle poważne, że długo dochodził do siebie. Poza tym emocjonalnie tak przeżył to wydarzenie, że już nigdy nie był tym samym człowiekiem.
Irena Zając pracownik cywilny komendy wspomina:
Romek każdą wolna chwilę spędzał w straży. Był niezwykle pogodnym chłopcem. Pamiętam jak przychodził do nas do biura, siadał na oknie i śpiewał mi „ Poziomki". Przesiadywał też często w kinie Nysa, gdzie wpuszczał go zaprzyjaźniony operator. Wszyscy go lubili. Żyliśmy tu jak w rodzinie i ogromnie przeżyliśmy ten wypadek. Pogrzeby były dwa. Pamiętam, że Komendant Folusiak wylądował „ na dywanie " u I sekretarza za to, że sztandary weszły do kościoła. Był zakaz wchodzenia do kościoła strażakom w mundurach,

W pogrzebach uczestniczyły tłumy sieradzan
który oczywiście wszyscy, prócz najwyższych rangą złamali i było o to trochę hałasu, ale warto było bo wszyscy chcieli pożegnać kolegów. Zresztą takie to były czasy, że komendant musiał chodziæ do kościoła po kryjomu.
Od 21 lipca aż do 23-go czyli do dnia pogrzebu Romek leżał w świetlicy w remizie, tak samo jak Tomek kilka dni później. Każdy mógł przyjść i złożyć kwiaty czy tez siępomodlić wspomina Włodzimierz

Piwnik starszy brat Romka. Przychodziły tłumy mieszkańców a pogrzeby strażaków to były prawdziwe manifestacje.
Tomek tańczył w zespole tanecznym
Dziś następne pokolenia Sieradzan nie mogą pamiętać tamtych tragicznych wydarzeń. Przybyło mieszkańców, przybyło problemów a ubyło wolnego czasu. Czasu zadumy nad przemijającymi bezpowrotnie kolejnymi dniami z naszego życia. Przybyło również ulic. Jedna z nich nosi nazwę Tomasza Grzesika i Romana Piwnika. Przy tej ulicy swoją siedzibę ma Komenda Powiatowa PSP w Sieradzu. Jeśli chcecie przywróciæ wspomnienia lub też przybliżyć je młodzieży zapraszamy do nas. Przy wejściu do Komendy 22-go maja 2009 roku czyli 33 lata po śmierci strażaków odsłonięty został obelisk upamiętniający tragicznie poległych strażaków, którzy zginęli niosąc pomoc potrzebującym.

Tomasz Grzesik i Roman Piwnik zostali wpisani pośmiertnie przez Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnych w Sieradzu do Księgi Honorowej Zasłużonych dla Ochrony Przeciwpożarowej

Zawodowe pożarnictwo w Sieradzu - rok 1978
Niniejsza monografia powstała z okazji 30-lecia zawodowego pożarnictwa w Sieradzu, którego początek datuje się na 01.03.1978 rok, kiedy to zarządzeniem nr 21 Wojewody Sieradzkiego Tadeusza Barczyka powołany zostaje do życia Oddział Zawodowej Straży Pożarnej w Sieradzu. Nazwa ta funkcj onuj e do 14 stycznia 1981 roku, kiedy to zostaje zmieniona na Zawodową Straż Pożarną. Siedziba Komendy pozostała ta sama i Zawodowa Straż Pożarna ulokowała się w strażnicy na Krakowskim Przedmieściu. Ranga ratownictwa znacznie wzrosła. Załogę zawodowej straży pożarnej stworzono bazując na druhach z OSP, których dużą grupę wcielono do służby robiąc z nich zawodowców. 1978 rok rozpoczyna historię sieradzkich strażaków zawodowych, która nieprzerwanie od ponad 30 lat trwa do dziś. Poznajcie ją. Poznajcie ludzi którzy wybrali taką drogę spełnienia się, poznajcie losy straży pożarnej na przełomie 30 lat przemian w kraju od Polski Ludowej do III Rzeczypospolitej.
Zawodowa Straż Pożarna zmniejszyła nieco rangę dalej równolegle istniejącej OSP w Sieradzu. O ile „zawodowcy" zajęli się typowym ratownictwem, o tyle odciążeni ochotnicy realizowali dalej swoje statutowe zadania skupiając się na społecznym aspekcie swej działalności oraz wspomagając w istotny sposób działania ratownicze „zawodowców". Komendantem Zawodowej Straży Pożarnej zostaje kpt. poż. Henryk Folusiak, który służbę w sieradzkiej straży rozpoczął dużo wcześniej bo w 1952 roku. Struktura ZSP jest zbliżona do współczesnej PSP tzn. podział na trzy zmiany służbowe. Strażacy pełnią służby w systemie 24/4 8. Służby wspomagane w dalszym

Rok 1984 - fotografia zbiorowa pracowników KRSP w Sieradzu: (u góry ) Leszek Orłowski, Jan Grzelak, Henryk Perka, Janusz Czupryniak, Ryszard Smażyński, Józef Bocian, Marian Socha, Jan Owczarek, Grzegorz Pilc, Jan Wieczorek, Stanisław Gołąb, Jan Jędras
(U dolu ) Andrzej Weselski, Ireneusz Walencki, Wacława Folusiak, Henryk Folusiak, Jerzy Zakrzewski, Kazimierz Baranowski, Jerzy Zając, Antoni Perka, Bogusław Gotkowicz

Kurs III-go stopnia Naczelników OSP

ciągu przez druhów ochotników z OSP, którzy obsadzają wozy II rzutu. Komendant Henryk Folusiak przez strażaków zwany „Tatą" lub „Dziadkiem". Pewnie dlatego że ze wszystkim można było do niego przyjść. Zawsze pomógł. Jednocześnie był wymagającym i doświadczonym dowódcą, ciepłym i serdecznym człowiekiem zaangażowanym i oddanym całym sercem sieradzkiej straży pożarnej. Było to zresztą rodzinne. Żona komendanta Wacława Folusiak pracowała w Komendzie jako kwatermistrz, często dyspozytor i była w stopniu podoficera. Pani Wacława uprawiała niewielką działkę w bezpośrednim sąsiedztwie remizy, co powodowało, że życie na służbie było ich życiem codziennym, plac remizy domowym podwórzem, a strażacy ich najbliższą rodziną. Taka atmosfera powodowała zresztą wiele zabawnych sytuacji na służbie. Swoimi wspomnieniami z tych czasów bardzo chętnie   dzielą   się   ze   mną   starsi   koledzy

Major pożarnictwa Henryk Folusiak ur. 30 sierpnia 1923 r.

emerytowani strażacy pamiętający rządy Komendanta Folusiaka.
Wielki szacunek dla Komendanta Folusiaka mam do dziś. Nie miałem i nie mam łatwego charakteru. Przychodząc do Zawodowej Straży Pożarnej w Sieradzu nie liczyłem że zabawię tu długo. Był to mój jedenasty zakład pracy. Miałem „ niewyparzoną gębę " i mówiłem zawsze to, co myślę nie ważne kto przede mną stał, dlatego też nigdzie nie potrafiłem zagrzaæ miejsca. Tu jednak było inaczej, była atmosfera, były różne żarty, psikusy robione sobie nawzajem i nikt się nie obrażał. A Komendant? Czasem miał przez nas ciężko. Ale był dla nas jak ojciec. On był dla nas, a my dla niego i to się czuło. On to zawodowe pożarnictwo budował i czuł się za nas i nasze rodziny odpowiedzialny. A prawda jest taka, że Dziadek nie mógł zbyt wiele zaoferowaæ. Zarobki były nędzne, żeby nie powiedzieæ bardzo nędzne. Dla przykładu kierowca u nas zarabiał 1200 zł a kierowca PKS-u zarabiał 4000 zł. To nie pomagało w formowaniu „zawodówki". Na początku lat 80-tych sporo ludzi odeszło do Służby

Kiedyś pojechaliśmy do GS-u w Wożnikach, w pobliżu drzwi do magazynu z wielkim napisem „ Ostrożnie z Ogniem " stał rolnik i palił papierosa. Okazało się że rolnik to stary druh ochotnik, dobrze znający komendanta Folusiaka, więc gdy go zobaczył, schował rękę wraz z papierosem do kieszeni. Komendant celowo tak długo się z nim witał, tak długo zagadywał trzymając jego rękę, aż temu nie zaczęło się ze spodni kopciæ. Był niezły ubaw - wspomina chor.sztab. Ryszard Słowiński dziś emeryt.

Ochrony Kolei a do nas trafiali następni. Rotacja była dość duża. - wspomina ogn. Antonu Czyżak.
Trafiali do nas ludzie „z różnych bajek" czyli prawdziwi zapaleńcy realizujący dotąd swoje pożarnicze marzenia w OSP. Nie straszne im były mizerne zarobki bo robili to, co było ich pasją, ale też trafiali tacy, których gdzie indziej nie chcieli. Było to naprawdę mieszanka wybuchowa. Pamiętam nawet strażaka, który miał niedowład prawej ręki i Komendantowi oddawał honor lewą ręką. Pieniądze to nie wszystko, a Dziadek nadrabiał te braki w inny sposób. Pomagał jak mógł, interesował się nami, naszymi problemami, pomagał załatwiać różne sprawy. Potrafili np. przyśpieszyć przydział mieszkania. Zdarzało się też, że świecił za nas oczami i wędrował na dywan u I sekretarza, bo a to ktoś zobaczył strażaka w mundurze w kościele i doniósł gdzie trzeba, innym razem krzyże trzeba było zdejmowaæ z sal sypialnych. Życie Komendanta Zawodowej Straży Pożarnej w tamtych czasach łatwe nie było, i nie

zawsze najważniejsze dla Polski Ludowej były
umiejętności zawodowe.	wspomina jeden z
dowódców Marian Pastusiak. Atmosfera rzeczywiście była rodzinna, a serca rodziny Folusiaków otwarte na strażaków, czego dowodem niech będzie fakt, iż odbywający praktyki zawodowe w sieradzkiej straży pożarnej student Szkoły Oficerów Pożarnictwa pchor. Bogdan Śliwiński wyniósł z Sieradza prócz zdobytej na praktykach   wiedzy   zawodowej       serce   córki
„Strażacy Junacy"
Braki kadrowe w zawodowej straży pożarnej stały siępowodem wprowadzenia do formacji straży tzw. Junaków czyli ludzi, którzy odrabiali wojsko służąc w straży pożarnej. Pierwszym junakiem w sieradzkiej straży był Grzegorz Pilc. Po nim przyszło wielu innych. Głównie „ odsłużali swoje " i odchodzili ale sporo junaków zostało u nas służąc w straży pożarnej do emerytury. Z junaków wywodzą się m. in. : Krzysztof Durka, Sławomir Słupiński, Marian Zasina, Wojciech Troczyński, Zbigniew Ciałkowski, Ryszard Wiśniewski.
Komendanta Folusiaka. Ten młody oficer wkrótce stał się kolejną ważną postacią sieradzkiego pożarnictwa, ale o tym później.
Komendant Henryk Folusiak rządzi sieradzkimi strażakami do 15.07.1981 roku kiedy to zostaje przeniesiony do Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnych w Sieradzu z siedzibą w Zduńskiej Woli. Miejsce Komendanta Rejonowego w Sieradzu zajmuje młody oficer kpt. Stanisław Cłapa, a staje się to w dniu 16.07.1981 roku. Czasy nie najlepsze, jeśli chodzi o atmosferę w kraju zważywszy na podległość służbową Urzędowi Wojewódzkiemu. Jest się miedzy młotem a kowadłem. Tak wspomina

swoje pierwsze, trudne miesiące rządów: Ogólnie trudno objąć stanowisko po takiej legendzie pożarnictwa jaką był mjr Folusiak. Jakoś powoli szło do przodu. Mijały tygodnie, miesiące. Rano 13-go grudnia 1981 roku przyjechał do mnie garażomistrz   Walencki   i   w progu   krzyczy:

Kpt. Stanisław Cłapa - Komendant w latach 1981- 1987
Komendancie! Wojna! Zanim zdążyłem cokolwiek powiedzieæ, żona w płacz, więc tłumacze jej kobieto nie becz strażaków na wojnę nie biorą! Ale wraz z nastaniem stanu wojennego trochę zmian było. Wprowadzono system 24/24 czyli z trzech zmian stworzono dwie. Do komendy zaczęli zgłaszać się rezerwiści mający przydział do jednostek zmilitaryzowanych straży pożarnych tworzonych na wypadek wojny. Na szczęście mieliśmy rozkazy odsyłać ich do domów. Były przymiarki i naciski, zwłaszcza w dużych miastach, aby jeden z samochodów przemalowaæ na zielono, tak, aby była możliwość udostępniania go milicji. Wszystko skończyło się dobrze, a samochody na szczęście pozostały czerwone.- wspomina bryg. Stanisław Cłapa. Zapytany o charakterystyczne akcje ratownicze którymi dowodził odpowiada:

Znowu wrócę wspomnieniami do stanu wojennego, kiedy to o mało nie straciłem jednego strażaka podczas pożaru dwóch autobusów w Strumianach. Pojazdy zarekwirowane z PKS-u dla potrzeb Rezerwowych Oddziałów Milicji Obywatelskiej (nie myliæ z ORMO) płonęły bardzo blisko siebie. Były prawie nowe. Mogły byæ podpalone przez samych członków OROMO których często przymusowo wcielano do tych oddziałów. Podczas próby odciągania pojazdów od siebie niewiele brakło a doszłoby do zgniecenia strażaka gaszącego pożar i stojącego pomiędzy autobusami. Naprawdę odskoczył w ostatniej chwili.
Charakterystycznym pożarem w mojej karierze Komendanta ZSP w Sieradzu był pożar wieży kościelnej w sieradzkiej Męce. Był to zdaje się 1981 rok. Pożar powstał od bicia dzwonów. Ciepło wytwarzane wskutek obrotu dzwonów miało byæ odprowadzane na zewnątrz poprzez specjalne stalowe pręty. Niestety ptaki uwiły sobie na nich gniazdo z gałęzi, które zapaliły się. Nie było jeszcze podnośnika więc nie było jak tam się dostaæ.Na górę prowadziły powiązane drewniane drabiny wewnątrz dzwonnicy. To po nich strażacy dostali się na górę i w ostatniej chwili uratowali dzwonnicę.
Pamiętam też pożar sieradzkiej „Agawy ". Pewnie wyleciał by mi z głowy, jak wiele innych, gdyby nie pewna ciekawostka. Otóż chwilę po wykręceniu bezpieczników celem wyłączenia prądu strażacy odkrywają że w budynku dalej jest prąd. Okazuje się, że wyjęcie bezpieczników nie wystarczyło, bo pod nimi podłożone były jeszcze jednozłotowe monety. Polak potrafi pomyślałem, wspominając czasy kiedy pracowałem w prewencji. Wszystkich akcji nie sposób zapamiętać. Trzeba jednak pamiętać, że przez lata wiele się zmieniło. Gdy zaczynałem swojąprzygodę ze strażą

pożarną, w płomieniach często stawały całe wsie,
dzielnice. Dziś jak wiadomo jest zupełnie inaczej, są
inne wyzwania i trudności.
W 1983 roku ówczesny komendant kpt. Stanisław
Cłapa kieruje komendą podzieloną na 4 stanowiska
pracy:
 -	Stanowisko pracy d/s szkoleniowych i podziału
bojowego (mł. Chor. Ryszard Słowiński)
 -	Stanowisko pracy ds. organizacyjno-
administracyjnych (Irena Zając)
 -	Stanowisko pracy ds. transportowo technicznych
i operacyjnych (ogn. Kazimierz Baranowski)
 -	Stanowisko pracy ds. zapobiegania pożarom (ogn.
Andrzej Weselski, mł. chor. Jerzy Młynarczyk)

Komendantem pozostaje do 28.02.1987 roku, kiedy to zostaj e przeniesiony do Komendy Woj ewódzkiej, a na jego miejsce powołany zostaje w dniu 01.03.1987 roku kpt. Jan Nowakowski dotychczasowy kierownik ds. prewencji KW. Pierwsze lata rządów Komendanta Nowakowskiego  to  przede  wszystkim  plany  i

budowa  siedziby  nowej   strażnicy  dla  potrzeb Komendy  Wojewódzkiej,   Komendy  Rejonowej oraz Ośrodka Szkolenia. W to przedsięwzięcie kpt. Nowakowski włożył całe serce i stracił wiele zdrowia.

W Sieradzu mieliśmy naprawdę trudne warunków w porównaniu chociażby z sąsiadami z innych komend. Z jednej strony niska kategoria naszej straży, a z drugiej największa powierzchnia rejonu i liczba mieszkańców. Czynniki te powodowały, iż służba w Sieradzu do łatwych nie należała i ogromną pomoc w działaniach otrzymywaliśmy od ochotników. Tak jest zresztą do dziś, z tąjednak różnicą, że kiedyś to nasza komenda obsługiwała sprzęt OSP, naprawiała motopompy.

Do nas należały naprawy samochodów, pozyskiwanie do nich części, co nie było wcale łatwe w tych czasach wspomina bryg. Nowakowski. Mieliśmy wyszukane techniki. Zaopatrzeniowiec był wybrany nie przypadkowo. Sprawdził się nie raz. Wiedział, ze bez części ma nie wracaæ. Sposób był dość prosty i wypróbowany. Najpierw wykonywałem telefon do dyrektora znanych sieradzkich zakładów dziewiarskich, aby zapytaæ o możliwość zakupu po cenach fabrycznych konfekcji produkowanej przez SIRĘ. (w tamtych czasach uznana marka nie tylko w kraju - przyp. autora). Towar ten był poszukiwany dużo bardziej niż części do naszego nieszczęsnego Jelcza. Z pozyskanym z SIRY towarem w postaci eksportowych kostiumów kąpielowych, nasz zaopatrzeniowiec udawał się do dziewcząt z działu zbytu w Jelczu-Laskowicach. Efekt mógł by tylko jeden. I tak to dzięki naszym sieradzkim szwaczkom można było skutecznie ratowaæ pozostałą cześć ludności naszego rejonu i ich mienie. Pamiętam jeden wyjątek od tej reguły. Szczęki hamulcowe do Jelcza 004. Towar niezwykle deficytowy, nie do zdobycia nawet w Jelczu-Laskowicach. Skąd je w końcu nasz człowiek przywiózł nie wiem, ale aby mieæ odpowiednie „argumenty" prócz wyrobów SIRY musiał zabraæ jeszcze trochę koców ze ZWOLTEXU. Taki system zaopatrzenia to żadna tajemnica dla tych którzy, choæ trochę pamiętają te czasy, a dziś to świetna wylęgarnia dowcipów. Wtedy często wcale nie było nam do śmiechu.

Nowa siedziba
Od początku istnienia województwa sieradzkiego czyli od 01.06.1975 roku widziano potrzebę budowy obiektów straży dla KW SP i ZSP w Sieradzu. Nie było to jednak łatwe zadanie o czym wkrótce mieli się wszyscy przekonaæ. O szczegółach tej ogromnej inwestycji można się wiele dowiedzieæ z kroniki budowy sieradzkiej strażnicy. W niniejszej publikacji zawarte zostały jedynie najciekawsze wspomnienia naszych strażaków. Wielu z nich bardzo miło przeżywa czasy życia koszarowego na „starej" komendzie. Atmosfera była fantastyczna i mimo trudnych warunków lokalowych i skromnych środków udawało się dobrze gospodarowaæ.
Zgodnie z powiedzeniem „Do trzech razy sztuka" lokalizacja nowej strażnicy została zaakceptowana za trzecim razem. W maju 1978 roku pada propozycja budowy nowej strażnicy przy ulicy I-go maja, która już w sierpniu zostaje zmieniona na ulicę Armii Ludowej. Trwają prace przygotowawcze, obradują różne zespoły, odbywają się narady robocze. W kwietniu 1982 roku wobec długich starań Komendanta Wojewódzkiego, następuje kolejna, ostatnia zmiana lokalizacji.
We wrześniu 1987 roku Komendant Główny Straży Pożarnych płk. poż. Andrzej Stefanowski przy asyście władz miasta i funkcjonariuszy Komendy Wojewódzkiej oraz Zawodowej Straży Pożarnej wmurował kamień węgielny pod przyszłą siedzibę sieradzkich strażaków.

SABA czyli sieradzki „Szarik". Inteligentne psisko z czasów „starej komendy" często wspominane przez starych strażaków. Zawsze pilnowała strażnicy gdy wszyscy wyjechali do pożaru. Cywili nie wpuszczała. Problemy z nią mieli także oficerowie inspekcyjni z Komendy Wojewódzkiej w Zduńskiej Woli. Też ich nie tolerowała- wspomina Adam Marki ewicz

Bryg. Jan Nowakowski:
Było to w na zachodnich obrzeżach miasta, delikatnie określając to miejsce. Ulice żadne tu jeszcze nie wiodły. Z wielkim hukiem wieluńska firma przystąpiła do budowy. Długo się nie nabudowali. W pierwszych dniach przy pracach ziemnych natrafiono na pojedyncze pociski przeciwpancerne, które wyciągnęła koparka. I zaczęło się. Z takim trudem zdobyte środki finansowe, wykonawca, uzgodnienia, harmonogramy, wszystko zaczęło się walic. Wykonawca chciał się wycofaæ. Chcąc ratowaæ sytuację, zaprosiłem mjr Grzegorza Nowaczyka znajomego sapera z sieradzkiej Jednostki Wojskowej. Poprosiłem o pomoc w usunięciu i oczyszczeniu terenu. Nie zdawałem sobie wtedy sprawy, co przyniosą następne dni.
Na terenach przewidzianych pod inwestycję w czasie wojny przebiegała planowana druga linia obrony Warty Pozostała nieużyta. Walk nie było, a Niemcy wycofali się pozostawiając zakopaną w pośpiechu amunicj ę.

Mjr Nowaczyk spowodował interwencję brygady saperów z Brzegu. Przyjechali, usunęli znalezione pociski, sprawdzili pozostały teren na miarę posiadanego sprzętu (na głębokość 30 cm) i stwierdzili, że można budowaæ. Teren czysty. Zanim budowa znowu ruszyła nasz zaprzyjaźniony oficer przeprowadził według katalogu przyśpieszone szkolenie na wypadek ewentualnych kolejnych znalezisk. Żołnierz snując swe rozważania powodował, że budowlańcom włos jeżył się na głowie. Chcąc na przykład uspokoiæ operatora koparki przekonywał go, ze większość siły ewentualnej detonacji przejmie łyżka koparki. Nie wiedzieæ czemu jakoś go to nie uspokoiło. Opowiadał, że wykopane pociski przeciwpancerne nie stanowiły dużego zagrożenia, bo nie posiadały uzbrojonych zapalników. Owszem, duże zagrożenie istnieje, ale ze strony pocisków moździerzowych, których niewielkie dotkniecie zapalnika może spowodowaæ wybuch. Pokazując je w katalogu, uspokajał, że takich przecież nie znaleziono na budowie.
Prawie udobruchani budowlańcy po miesiącu przerwy przystąpili do dalszych prac. Rano budzi mnie telefon. Jestem wzywany pilnie na budowę. Brygada stała około 200 metrów od porzuconego sprzętu budowlanego. Kierownik budowy pokazał mi wykop, w którym znajdowało się kilkanaście pocisków moździerzowych, takich samych jak te z katalogu mjr Nowaczyka. Stało się jasne, że na jakiś czas z budowy nici. Przerwa kilka miesięcy. Próbowaliśmy znaleźć ekipę saperów ze sprzętem, który pozwoli na głębszą lokalizację. Przyjechali w końcu ci sami saperzy z Brzegu. Sprzęt za to mieli dużo lepszy, umożliwiający przeszukanie gruntu do głębokości 150 cm. Dziś, jak ktoś znajdzie niewypał na swojej działce, od razu

powstaje afera na całego. Zabezpieczanie, ewakuacja, szczególne środki ostrożności. U nas przez dwa miesiące z placu budowy usunięto ponad 3 tysiące sztuk amunicji kal. 75 -150 mm nie licząc granatów i innych ciekawostek militarnych. Żołnierze jadący z Brzegu po te znaleziska nie wierzyli własnym oczom i wcześniejszym informacjom swoich kolegów saperów, co do ilości amunicji do przewiezienia.
Wreszcie dnia 4 lutego 1988 r.. budowa znów ruszyła. Oczywiście z kolejnymiperypetiami, jednak powoli do przodu prace się posuwały. Wspaniałym człowiekiem   okazał  się   inż.   Zenon   Garyga

kierownik budowy. Dzięki naszym wspólnym fortelom udawało się pozyskiwaæ materiały i budowa została ukończona w zakresie podstawowym, choæ w standardzie wykończenia niższym niż planowany. Resztę prac trzeba było dokończyć własnymi siłami. Skromna załoga ZSP i tak obciążona ilością akcji ratowniczych, musiała byæ w budowę poważnie zaangażowana.

st. bryg. mgr Bogusław Śliwiński - Komendant Wojewódzki Straży Pożarnych 1980 r. - 1992 r. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Sieradzu 1992 r. - 1998 r.

Kilka Pytań do Komendanta Wojewódzkiego
-	Panie pułkowniku jak się zaczęła Pana przygoda
z tym terenem?
-	Rozkazem   Komendanta   Szkoły   Oficerów
Pożarnictwa zostałem skierowany na praktyki do
Komendy   Wojewódzkiej   do   £odzi.   Ówczesny
Komendant  Wojewódzki jako  docelowe miejsce
odbywania praktyk wskazał właśnie Sieradz. Jako
st. sierż. podchor. spędziłem tutaj rok.
-	Jakie były dalsze Pana losy?
-	Wkrótce po szkole założyłem rodzinę. Z powodu
trudności mieszkaniowych w tym rejonie podjąłem
służbę najpierw w  Wałbrzychu,  a następnie w
Wieluniu gdzie prawie 10 lat byłem Komendantem
Powiatowym.
-	Jak Pan wspomina „ wieluńskie " czasy?
-	To wspaniały okres w moim życiu. Wszystko co
czyniliśmy, robiliśmy spontanicznie. Zbudowano w
tym powiecie około 70 strażnic, współpracując z
komitetami budowy i władzami lokalnymi. Dziś,
przejeżdżając przez ten powiat trudno mi znaleźć
miejsce,   które   nie  przywołuje   wspomnień.
Przypominają mi się twarze wspaniałych ludzi,
którzy chcieli coś po sobie zostawiæ. Spędziłem 37
lat w jednej służbie i więcej czasu czułem się
społecznikiem niż zawodowcem. Większość działań
prowadziło się z ochotnikami i robili oni naprawdę
wspaniałe   rzeczy.   Zawodowa   straż   dopiero
raczkowała, a my przygotowywaliśmy jej grunt pod
przyszłe działania. Jedną z ostatnich inwestycji
prowadzonych przeze mnie na tym powiecie była
budowa Komendy Powiatowej Straży Pożarnych w
Wieluniu.

-	Jakie zadania czekały Pana w chwili powołania
na Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnych
w Sieradzu?
-	Gdy   w   1980   roku  zostałem   Komendantem
Wojewódzkim, trwały już pierwsze przymiarki do
budowy siedziby Komendy  Wojewódzkiej Straży
Pożarnych w Sieradzu. Sytuacja była nieciekawa. W
Komendzie w Sieradzu panowały warunki trudne
nawet   na poziomie   Komendy  Rejonowej.   Z
konieczności   siedziba   Komendy   Wojewódzkiej
miała miejsce w Zduńskiej Woli, lecz taka sytuacja
nie mogła trwaæ wieczność. W Sieradzu, jako nowo
powstałym mieście wojewódzkim nic nie było i
trzeba było wszystko budowaæ. Komitety,  sądy,
szpitale   itp.   Straż pożarna   wcale   nie   była
priorytetem. Wszystkich trzeba było przekonywaæ,
namawiaæ. Gdy w końcu sprawa ruszyła, przyznano
lokalizacje na ponad dwuhektarowej działce przy
ulicy Armii Ludowej. Miałem wizję stworzenia
dużego gmachu na rozległym terenie, w którym
pomieszczą się Komenda Wojewódzka, Rejonowa i
Wojewódzki Ośrodek Szkolenia. Dwa hektary to
było  zbyt  mało  na  tego   typu przedsięwzięcie.
Przyznano nam w końcu ponad pięciohektarowy
teren w szczerym polu w zachodniej części miasta.
Pojawiały się oczywiście różne żale i zarzuty, że
chcę straż pożarną wyprowadziæ na peryferie, ja
jednak widziałem w tym miejscu potencjał i nie
pomyliłem się, co po latach każdy może oceniæ sam.
Należy w tym miejscu podkreślić kilka faktów.
Sieradz był wtedy jedynym miastem wojewódzkim,
w którym nie było siedziby Komendy Wojewódzkiej
Straży Pożarnych, a raczej była, lecz na wygnaniu.
Sieradz w ogromnej mierze ciągle opierał się na

 -	Krążą legendy o kulisach budowy, o firmie
realizującej budowę i o tym, że ciągle było pod
górkę.
 -	Kompleks   nowobudowanych   obiektów   dla
sieradzkich strażaków to oddzielny rozdział historii
i zupełnie inne czasy. Z jakimi problemami trzeba
było się zmierzyæ, nie zrozumie dzisiejszy zjadacz
chleba. Nie było przetargów, tak jak dzisiaj. Nie było
materiałów budowlanych,   wszystko  trzeba było
Komendant Wojewódzki Straży Pożarnych dokonuje przeglądu pododdziałów
ochotnikach. Początki budowania nie tylko obiektów, ale i struktur KW były ogromnie trudne. Trzeba było tworzyæ od podstaw, ściągać oficerów, załatwiać mieszkania, przekonywaæ, namawiaæ. Można po latach przyznaæ, że pozyskiwanie kadry wysokokwalifikowanej było równie trudne jak budowa obiektów, a może i trudniejsze. Jakościowo było na pewno większym sukcesem i dziś śmiało mogę przyznaæ, że udało mi się z terenu Polski środkowej zmontowaæ wspaniały zespół oddanych służbie ludzi.

załatwiać, wychodziæ. Nie można było znaleźć wykonawcy. Logicznym było, że skoro jest to inwestycja sieradzka, realizowaæ ją powinni sieradzcy budowlańcy z SKB. Nie byli jednak zainteresowani. Dzięki wcześniejszym inwestycjom i doświadczeniu w budowaniu strażnic w powiecie wieluńskim udało się zainteresowaæ i pozyskaæ wykonawcę w postaci Wieluńskiego Przedsiębiorstwa Budowlanego które, co jest ciekawostką, po zakończeniu inwestycji przestało istnieæ. To była ogromna inwestycja przeprowadzana z dużym rozmachem w niezmiernie trudnych czasach. Dość przypomnieæ, że obiekt oddany był w stopniu podstawowym, a ogrom prac wykonaæ musieli sami strażacy.
 -	Panie Komendancie jest Pan bardzo cenionym
oficerem nie tylko w naszym regionie, ale i w całym
kraju, czego dowodem niech będzie fakt, iż w
latach 90-tych piastował Pan zaszczytną funkcję
Dziekana Korpusu Komendantów Wojewódzkich.
Proszę powiedzieæ, jak dziś z perspektywy emeryta
patrzy Pan na naszą formację? Dokąd zmierza
dzisiejsza PSP?
 -	Muszę przyznaæ, że służba nasza przeżywała w
swej historii również upokarzające chwile. Zarobki
były fatalne, atmosfera nieciekawa, ale od 1992
roku kiedy zespół Komendanta  Głównego gen.
Feliksa  Deli,   do   którego   zresztą   należałem,
wypracował projekt ustawy o PSP, mam wrażenie ze
wszystko podąża w dobrym kierunku. Nic nie jest na
tyle doskonałe, że można siedzieæ z założonymi
rękami i nic nie robiæ. Trzeba cały czas udoskonalaæ
system, ależle nie jest, czego dowodem niech będzie
wysoki  współczynnik zaufania  społecznego  dla
naszej służby. Powrót formacji do dawnych ustaleń

nie otoczył się oddanymi służbie ludźmi. Ludzie to prawdziwa miara sukcesu.
Dziękuję za rozmowę.
Państwowa Straż Pożarna
Rok 1992 prócz zmian lokalowych dla sieradzkich strażaków oznaczał również wiele zmian dotyczących funkcjonowania straży pożarnej. Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej przyniosła strażakom wiele przywilejów ale i obowiązków. Staliśmy się funkcjonariuszami publicznymi. Wydziały liniowe Komend nazwano Jednostkami Ratowniczo-Gaśniczymi. Na Państwową Straż Pożarną nałożono nowe obowiązki,   które   idąc   z   duchem   czasu  i  tak
St. bryg. mgr Bogusław Śliwiński odznacza mjr. w stanie spoczynku Henryka Folusiaka
byłby tragedią i klęską. Chcę jednak podkreślić stanowczo, że jeśli obowiązków przybywa, to i profity powinny wzrastaæ do nich wprost proporcjonalnie. Dokąd zmierzamy? Denerwuje mnie sprawa szacunku do munduru. PSP to wykwalifikowana kadra ratownicza, której wyszkolenie kosztuje państwo ogromne pieniądze, więc wysyłanie strażaków do gniazda os, czy kota na drzewie lub psa rozjechanego na drodze to sprowadzanie nas do roli służb komunalnych.
 -	37 lat w straży pożarnej to kawał czasu. Często
patrzy Pan za siebie?
 -	Mam dziś mnóstwo przyjaciół i życzliwych sobie
ludzi w całym naszym środowisku. W tych trudnych
czasach, który nie rozpieszczał nas, udało się zrobiæ
bardzo wiele. Nie byłoby to jednak możliwe, gdybym

nieformalnie realizowała wcześniej. Zaczęły pojawia się działania ratownictwa technicznego, chemicznego, drogowego. Pierwszym oficjalnym Dowódcą Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej w Sieradzu został kpt. Dariusz Orłowski, a jego zastępcą kpt. Jacek Strumiński, a od 1994 roku zastępcą zostaje mł. kpt. Wiesław Kopytek. Wcześniej za wydział liniowy Komendy odpowiadał chor. Ryszard Słowiński, który następnie przez lata dowodził jedną ze zmian służbowych.

kpt. D. Orłowski prowadzi kompanię honorową po sieradzkim rynku.

RZECZPOSPOLITA POLSKA
KOMENDANT GŁÓWNY PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ

KOMENDA WOJEWÓDZKA
PAŃSTWOWE] H POŻARNE]
w SIERADZU

KOMENDA REIONOVIA
Ml) m POŻARNI
w SIERADZU

ZWIĄZEK

AKT POWOŁANIA

ZARZĄD VDEIiDZD w SE1IMKZU

w SIERADZU

POWOŁUJĘ

z dniem 1  lipca 1992r.
JEDNOSTKĘ RATOWNICZO-GASNICZĄ
PAŃSTWOWEJ  STRAŻY POŻARNEJ
w

FELIKS DELA
Warszawa, dnia 30 czerwca 1992r.

Uroczyste otwarcie strażnicy - 1992 r.

Załogę Komendy Rejonowej i Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej w Sieradzu w dniu powołania Państwowej Straży Pożarnej stanowili:
 1.	Jan Nowakowski
 2.	Andrzej Weselski
 3.	Paweł Wożniak
 4.	Andrzej Marczak
 5.	Tadeusz Dąda
 6.	Jacek Witkowski
 7.	Sławomir Matczak
 8.	Grzegorz Staszek
 9.	Maria Grzanka

 10.	Roman Rogalski
 11.	Stanisław Kędzia
 12.	Jadwiga Werbińska
 13.	Sławomir Pietrzak
 14.	Halina Mojżuk
 15.	Andrzej Badziak
 16.	Dariusz Orłowski
 17.	Jacek Strumiński
 18.	Andrzej Kubiński
 19.	Irena Zając
 20.	Ryszard Słowiński
 21.	Ireneusz Szymański
 22.	Krzysztof Sitarek
 23.	Wojciech Jurek
 24.	Marian Zasina
 25.	Marian Pastusiak
 26.	Ryszard Wiśniewski
 27.	Józef Bratek
 28.	Jan Buda
 29.	Paweł Stobiecki
 30.	Jerzy Badziak
 31.	Jan Świątek
 32.	Grzegorz Gruda
 33.	Jarosław Rosiak

 34.	Marian Szewczyk
 35.	Kazimierz Majewski
 36.	Tomasz Ciesielski
 37.	Kazimierz Wożniak

 38.	Ireneusz Walencki
 39.	Krzysztof Dawid
 40.	Jan Szukalski
 41.	Marek Ubycha
 42.	Andrzej Chwała
 43.	Antoni Jurczak
 44.	Andrzej Fred
 45.	Zdzisław Kałuzińki
 46.	Sławomir Słupiński
 47.	Ryszard Halamus
 48.	Jan Owczarek
 49.	Wojciech Troczyński
 50.	Józef Kosatka
 51.	Mirosław Kowalski

 52.	Antoni Klucha
 53.	Antoni Czyżak
 54.	Bogusław Piaskowski
 55.	Stanisław Gołąb
 56.	Piotr Jaros
 57.	Dariusz Raj
 58.	Janusz Czupryniak
 59.	Wojciech Osiewała
 60.	Andrzej Jadczak
 61.	Dariusz Tworek
 62.	Sławomir Kałuziński
 63.	Krzysztof Durka
 64.	Zdzisław Kosiara
 65.	Adam Kubiak
 66.	Wiesław Piasecki
 67.	Kazimierz Baranowski
 68.	Zbigniew Ciałko wski
 69.	Adam Markiewicz
 70.	Sławomir Osetek
 71.	Ludwik Płócienniczak
 72.	Henryk Madej
 73.	Ryszard Hruszka
 74.	Józef Parada
 75.	Leszek Matusiak
 76.	Andrzej £osiak

Pierwsze Związki Zawodowe.
W straży jak wszędzie istniały związki branżowe, bardzo pomocne w karierze, lecz raczej nie reprezentujące interesów zwykłych strażaków. Na fali ogólnego rozczarowania i niezadowolenia w społeczeństwie powstał ruch społeczny „Solidarność". W zakładach pracy na terenie kraju zaczęły powstawaæ centrale związkowe. W 1980 roku przebywający na kursie podoficerskim nasi strażacy Ryszard Smarzyński i Bogdan Piaskowski przywieźli do Sieradza informacje, że wKomendzie w Piotrkowie Trybunalskim tamtejsi strażacy zakładają Solidarność. Załoga postanowiła zwołać zebranie bez udziału kierownictwa komendy. Na zebranie przybyło 30 osób i w ten sposób zawiązał się w sieradzkiej straży NSZZ Solidarność. Powiadomiono Komendanta o powstaniu Solidarności i przedstawiono mu przewodniczącego Ryszarda Słowińskiego, którego zastępcą został Ryszard Smarzyński. Był to bardzo gorący czas, a w naszym mieście, tak jak w całym kraju bez przerwy odbywały się zebrania Solidarności. Młodszym czytelnikom należałoby w tym miejscu uzmysłowić pewien fakt z tamtych czasów. Mimo iż Zawodowa Straż Pożarna była formacją mundurową, nie należała do struktur MSW a była jakby wydziałem Urzędu Wojewódzkiego. Siedziba Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnych mieściła się w Zduńskiej Woli. Powstanie Solidarności w strażach pożarnych stawiało Komendantów w sytuacji miedzy młotem a kowadłem. Z jednej strony Komendant jako dowódca pracował przez lata na autorytet wśród podwładnych, a z drugiej strony miał to niezwykle utrudniane przez różne naciski z Komitetu. Skutki tego były różne. Np. wielu emerytów wspomina akcję zdejmowania krzyży z sal sypialnych, bo

strażnicę miał wizytowaæ ktoś ważny. Pierwsza założona w Sieradzu Solidarność działała spontanicznie na zasadzie zrywu bez żadnych większych pomocy prawnych. Zakończyło się to dość smutno. W czerwcu 1981 roku w wyniku składanych różnych propozycji z gatunku „nie do odrzucenia" ilość członków Solidarności w sieradzkiej „zawodówce" drastycznie maleje. Przewodniczący otrzymuje "propozycję" przeniesienia. Junakom proponuje się powrót do wojska, skoro w straży maj atak źle. Załoga czuje się osamotniona i zastraszona. Wszystkie pieniądze, dokumenty i pieczątki ze składek członkowskich, przechowywane w komendzie zostają zdeponowane w komendzie wojewódzkiej i właściwie Solidarność w straży przestaje istnieæ. Przychodzi stan wojenny. Okres wielkiej niepewności.

Reaktywacja Solidarności w sieradzkiej straży następuje w 1988 roku. W całym kraju strażacy zaczynają głośno domagaæ się uchwalenia ustawy mającej na celu przyporządkowanie Zawodowych Straży Pożarnych do struktur MSW.

Sytuacja w której formacja mundurowa w postaci ZSP była czymś w rodzaju wydziału ochrony ludności Urzędu Wojewódzkiego była bardzo nie dobra dla strażaków. Przewodniczącym zostaje Antoni Czyżak a zastępcą Andrzej Marczak. W całym kraju nasilają się akcje protestacyjne strażaków, które przybierają różne formy. W Sieradzu systematycznie wyjeżdżano na sygnałach pod Urząd Wojewódzki, gdzie oflagowane samochody robiły sporo hałasu zwracaj ąc uwagę na problemy strażaków. Zorganizowano również blokadę drogi krajowej E-12 między mostami na rzekach Warta i Żeglina. Owocem protestów strażaków z całego kraju była Ustawa o PSP z 1992 roku. Strażacy dostali się pod skrzydła MSW a strażacy województwa sieradzkiego byli jednymi z najdłużej protestujących w kraju. Skutki uboczne czyli cena protestów to kolejne przeniesienia „zbyt" zaangażowanych w protesty strażaków. Nietykalny był jedynie zarząd, którego chronił statut związków, natomiast osoby szczególnie zaangażowane i pomocne w protestach, a nie należące do zarządu były szczególnie narażone na sankcje. Do 1995 roku sieradzka Solidarność strażaków funkcjonuje i ma się dobrze. Jest inicjatorem wielu inicjatyw jak choinki dla dzieci czy zabawy. W 1995 roku Solidarność zostaje zastąpiona przez Z.Z. Florian i od tej chwili to Florian zrzesza sieradzkich strażaków. Jak zwał tak zwał bo działania są te same i mają na celu integracje środowiska i pomoc kolegom, oraz wypracowywanie wraz z kierownictwem komendy zasad przyznawania świadczeń, nagród itp.

Pierwsza akcja ratownictwa drogowego.
Już zanim ustawa o PSP nałożyła w 1992 roku nowe zadania, wiele się już mówiło o potrzebie uczestniczenia strażaków w działaniach ratownictwa technicznego. Właściwie było to oczywiste, a dowodów dostarczało samo życie. Zapomniane dziś narzędzie ratownicze, takie jak inopór służyło strażakom do cięcia karoserii aut. Dziś chyba tylko nieliczni, najstarsi strażacy znają wszystkie techniki posługiwania się tym uniwersalnym sprzętem. W 1991 roku Komenda Rejonowa zakupiła sprzęt hydrauliczny HOLMATRO w postaci zestawu KOMBI czyli pompa hydrauliczna, nożyco- rozpierak i rozpieracz kolumnowy. Nowiutki sprzęt służący zresztą do dzisiaj został umieszczony na samochodzie operacyjnym marki Fiat 125p Kombi.
Tak te czasy wspomina st. kpt. Jacek Strumiński ówczesny instruktor ds. technicznych Komendy Rejonowej dziś emeryt:
Ratownictwo drogowe w naszym kraju raczkowało. Co z tego że mieliśmy sprzęt, jak nie miał kto uczyæ obsługi. Owszem była jedna książka, ale za to po angielsku. Pozostawały nam obrazki, domysły i dochodzenie do wszystkiego metodąprób i błędów.
Chrzest bojowy sprzęt przeszedł na moście na Warcie. Otrzymaliśmy zgłoszenie z Policji. Nie mogli wyciągnąć zwłok mężczyzny, który prowadząc malucha zderzył się czołowo ze Starem. Przyjechaliśmy Fiatem we trzech. Nie byliśmy przyzwyczajeni do takich widoków. Kierowca malucha już nie żył, a jego głowa odcięta przez słupek, wisiała praktycznie na skórze. Trzeba było zwłoki wydobyæ i przekazaæ odpowiednim służbom. Nie było to łatwe zadanie i można było wtedy po raz

St. kpt. Jacek Struminski
 -	absolwent Szkoły Chorążych Pożarnictwa w Krakowie (1988)
 -	instruktor ds. technicznych KR SP w Sieradzu (1988-1992)

 -	Zastępca  Dowódcy  Jednostki  Ratowniczo     Gaśniczej  w
Sieradzu ( 1992-1994)
 -	Zastępca Naczelnika Wydziału Operacyjnego KW PSP w
Sieradzu ( 1994-1999)
-	Dowódca zmiany (1999 -2008)
pierwszy w akcji przekonaæ się o skuteczności
sprzętu hydraulicznego. Wszyscy emocjonalnie przeżyliśmy tą akcję. Zaczęliśmy zdawaæ sobie sprawę co nas czeka w niedalekiej przyszłości, gdyż głośno już było o pracach nad ustawą o PSP, nakładającą na nas nowe obowiązki.

Sprzęt i ludzie w akcji

Ratownictwo wodne czyli spółka Weselski & Nowakowski
Wszystkim nurkom PSP, czy też kandydatom na nich, sternikom i osobom związanym z ratownictwem wodnym warto przybliżyć czasy, gdy w straży pożarnej w Sieradzu zaczęły pojawiaæ się pomysły ratowania nie tylko na lądzie i ponad nim, ale także na wodzie i pod wodą. Jak zwykle wszystko co wykracza poza zakres działania rodzi się w głowach pasjonatów i zapaleńców. W Sieradzu też nie było inaczej. Wszystko rozpoczął Komendant Folusiak a od niego podłapał młody strażak Andrzej Weselski. Dziś po latach opowiada pierwsze lata sieradzkiego ratownictwa wodnego:

Za poprzedniego powiatu sieradzkiego, przez Komendę Wojewódzką w £odzi organizowane były młodzieżowe obozy pożarnicze, w tym również obozy płetwonurków. Nasza działalność jako płetwonurków kończyła się na obozach bo nie było w Sieradzu sprzętu. Nasz Komendant Henryk Folusiak chciał to zmieniæ. Chciał żeby i Sieradz miał płetwonurków. Miasto leżało nad Wartą i co rok zdarzały się nieszczęśliwe wypadki związane z utonięciami.
W 1974 roku udało się zakupiæ dwa aparaty powietrzne MORS do akcji gaśniczych. W sumie był to taki sam sprzęt jak do nurkowania, należało tylko zmieniæ reduktory. Te zdobyliśmy od kolegów z bogatszej w końcu £odzi. W ten sposób w Sieradzu pojawił się pierwszy sprzęt umożliwiający nurkowanie i będący na stanie naszej komendy. No ale ciągle brakowało trochę sprzętu, choæby skafandrów. Wspólnie z Andrzejem Folusiakiem, synem ówczesnego komendanta kupiliśmy piankę od kolegów z £odzi. Były to płaty neoprenowe, z których według szablonów ręcznie wycinaliśmy i kleiliśmy skafandry. Robiliśmy to po godzinach w pomieszczeniach komendy powiatowej. Od tej chwili prowadziliśmy sami we dwóch akcje poszukiwawcze tonących. Trwało to do 1976 roku, kiedy po naborze i przeszkoleniu przy OSP powstał klub MORS wyszkolony przez Główną Komisję Podwodną działającą przy Zarządzie Głównym PTTK w Warszawie. Utworzyła się wkrótce grupa 15 -20 członków klubu, z którą regularnie odbywaliśmy obozy, szkolenia. Było coraz lepiej i coraz bardziej profesjonalnie. Pojawiały się nowe zakupy realizowane przez komendę powiatową a później rejonową. W 1991 roku spora grupa płetwonurków z klubu podjęła pracę w Komendzie Rejonowej Straży Pożarnych  w Sieradzu gdzie

stworzono sekcję ratownictwa wodnego i wspólnie z OSP prowadzono działania.

Bryg. Jan Nowakowski
£odzie potrzebne do realizacji działań ratownictwa wodnego pozyskiwaliśmy w różny sposób. Najpierw wlatach 80-tychpojawiły sięłodzie typu ROMANA i silniki typu WICHER produkcji radzieckiej pływające zgodnie z zasadą „ godzina pływania godzina grzebania". Później w latach 90-tych zrobiło się już zupełnie fajnie. Standard działań znacznie wzrósł. Zakupiliśmy ponton MARINES wraz z silnikiem MERCURY i było to już całkiem inne pływanie. Zmieniała się załoga, prócz nurków trzeba było szkoliæ również sterników motorowodnych. Każdy z nich musiał wypływać w roku określoną ilość godzin. Zaczęła dojrzewaæ w nas potrzeba stworzenia bazy szkoleniowej dla potrzeb ratownictwa wodnego. Nasze starania zakończyły się dzierżawą kilkunastoarowej działki nad zbiornikiem Jeziorsko. Wkrótce dzięki sponsorom i pracy naszych strażaków pojawił się tam niewielki drewniany domek. Baza, która powstała w roku 1996 w miejscowości Zaspy Miłkowskie nad zalewem Jeziorsko służy do dziś. Odbywają się tam szkolenia naszych sterników, stermotorzystów i nurków. Po „powodzi stulecia " w 1997 roku zakupiono kolejny ponton SPORTIS z mocniejszym - 50-cio konnym silnikiem JOHNSON. Cieszy mnie, jako emeryta że ratownictwo wodne w Sieradzu przetrwało. Że znaleźli się pasjonaci, którzy kontynuują te formę ratownictwa w Sieradzu, zważywszy, iż nie jest obowiązkiem w każdej komendzie posiadaæ sekcję nurków. O przyszłość jestem spokojny. Wystarczy wspomnieæ że dzisiejszy kierowniczy duet sieradzkiej KP PSP to Komendant Albert Romek - nurek, uczestnik wielu obozów i akcji znający bolączki wodniaków i Z-ca Komendanta Waldemar Kosowski stermotorzysta, żeglarz i zapalony wodniak. Ratownictwo wodne

kumuluje znaczne koszty. Poszukiwanie ofiar utonięć, samochodów czy przedmiotów zatopionych przez przestępców to niezwykle kosztowne działania, które udźwignąć musi nasza komenda. Czekamy na lepsze czasy, w których tak jak kiedyś, w kosztach tego typu działań partycypowaæ będzie Prokuratura czy organy Samorządowe.
Ratownictwo wodne w Sieradzu to grono ludzi, którzy przez lata zajmowali się tym w sieradzkiej straży pożarnej. Bez ich zaangażowania i pasji nie udało by się nic zbudowaæ. Ci ludzie to:
 -	Henryk Folusiak
 -	Andrzej Weselski
 -	Jan Nowakowski
-Władysław Butwid
 -	Józef Baranowski
 -	Dariusz Banaś
 -	Włodzimierz Włodarczyk
 -	Waldemar Kosowski
 -	Andrzej Nowak
 -	Marek Marchlewski
 -	Dariusz Raj

 -	Albert Romek
 -	Jarosław Rosiak
 -	Tomasz Chmielewski
 -	Marcin Zwierzak
 -	Rajmund Lidacki
 -	Jarosław Wasylik
 -	Sławomir Osiewała

Uwaga!!! Strażak - legenda!!!!
W każdej branży są ludzie, którzy przechodzą do historii. W naszej mieście nie brakowało strażaków, których dokonania, podejście i szacunek do munduru zasłużyły na kilka słów w niniejszej publikacji. Prócz osób opisanych wcześniej, a więc Komendantów Henryka Folusiaka, Bogdana Śliwińskiego, Stanisława Cłapy, Jana Nowakowskiego, strażaków Tomka Grzesika i Romka Piwnika i wielu zasłużonych strażaków Ochotniczej Straży Pożarnej w Sieradzu warto wymieniæ jeszcze kilka postaci istotnych dla pożarnictwa w tym regionie.
Druh Franciszek Szczepaniak
Oto postaæ, dla której ciężko znaleźć miejsce w naszej monografii. Czy 20 stron wcześniej gdy się wszystko zaczynało, czy też 20 stron dalej, gdy sieradzka straż pożarna już była w pełni zawodową formacją wspieraną przez OSP. Wszędzie można by coś o nim napisaæ. Strażak z krwi i kości, z dziada pradziada. Dziadek Franciszka Szczepaniaka był gospodarzem straży, a ojciec jego też był strażakiem. Do OSP w Sieradzu zapisał się w 1952 roku. Najpierw prowadził drużynę młodzieżową. Wkrótce jako dowódca sekcji wielokrotnie uczestniczył w zawodach zdobywając wiele laurów dla sieradzkiej OSP. Organizator i uczestnik wielu obozów szkoleniowych dla młodzieży w 1975 roku zostaje Naczelnikiem. Dziś przy okazji wielu podsumowań związanych z przygotowywaną monografią, nie sposób przejść obok takiej postaci bez chwili zadumy i refleksji nad prawdziwym przeznaczeniem człowieka.

Strażakiem trzeba się urodziæ zaczyna swą opowieść druh Franciszek, którego zaszczytna misja strażaka OSP w Sieradzu trwa już 52 lata. Pierwsze samochody w Sieradzu, którymi jeździłem do pożarów to Chevrolet i Ford Kanada. Nie sposób zliczyæ ile pożarów ugasiliśmy. Nie tylko pożary się zresztą liczyły. Samo wychowanie młodzieży, obozy, choinki, orkiestra, bale i inne imprezy przed laty powodowały, że całe życie kulturalne miasta skupiało się wokół straży. Na wstąpienie w szeregi OSP trzeba było sobie zasłużyć. Zapytany o charakterystyczne pożary, które zapamiętał odpowiada:

Obóz szkoleniowy w Burzeninie 1973 r.
- Największy ogień pamiętam z pożaru w Wożnikach, gdzie spaliło się 110 budynków w zwartej zabudowie. Było to w 1953 roku. Pamiętam

też pożar w Zduńskiej Woli, gdzie paliła się fabryka na Dąbrowskiego. Dojechaliśmy z Sieradza w 12 minut. Dostałem po tej akcji swój pierwszy medal, a bezpośrednio po pożarze kankę przegotowanego mleka. Było to wtedy normalne. Aparatów jeszcze nie było, człowiek wchodził w dym, a wypite po akcji mleko łagodziło objawy zatrucia. Jedną z najtrudniejszych akcji zaliczyłem w pożarze kamienicy na sieradzkim rynku. To był koniec lat 60-tych. Wyciągnąłem wtedy Tomka Grzesika, któremu coś się stało. W Błaszkach w pożarze Ośrodka Zdrowia sam o mało nie skręciłem karku. Była zima i mróz, a ja chodziłem po oblodzonym dachu. Poślizgnąłem się w pewnym momencie, na szczęście w ostatniej chwili złapałem się belki.

Rodzina Szczepaniaków w komplecie.
Pożary, zawody, manewry, obozy, bale, choinki, warty przy grobie Chrystusa to całe moje życie. Nie zawsze było łatwo. Inwigilacja OSP przez PZPR była widoczna na każdym kroku. Kto był partyjny to i więcej medali dostał. Często się trzeba było tłumaczyć z różnych występków przeciw partii. Problemy były, bo w siedzibie OSP religii uczono,

Bryg. Dariusz Orłowski
bo siostrom Urszulankom drabinę pożyczyliśmy. Jak kiedyś obraz Matki Boskiej przyszedł z Męki to sam Komendant Folusiak nas po niego wysłał. Prosił tylko, aby iść po cywilnemu bo miał dostaæ awans niedługo i gdyby to wyszło na jaw z awansu nici. I tak były problemy z instrumentami orkiestry. Trzeba było zmyślać, że pożyczone ze Zduńskiej Woli.
Wkrótce i w synach odezwało się powołanie. Wychowywali się w straży. Sławek i Włodek jeździli ze mną na obozy. Zawsze sięplątali w pobliżu. Nic dziwnego że wkrótce zaczęli jeździć ze mną do ognia.

Zwycięzka drużyna sieradzkich druhów z naprawde radzieckim odkurzaczem - "Rakieta"
Najgorzej jak ich trzech wracało od ognia. Rozbierali się na progu i ciuchy do rzeki niosłam. Inaczej smród w całym domu by był. wspomina Pani Stefania żona druha Franciszka dumna ze swych mężczyzn. Co ja z nimi i z tą strażą miałam. Nie daj Boże jak syrena zawyła, a ja byłam na targu, albo gdzieś poza domem. Biegiem do domu wracałam, bo tam wszystko na oścież otwarte było.

Odkąd pamięta jest sztandarowym w poczcie swojej OSP
Pobiegli i wszystko zostawili. Na szczęście przez lata nigdy nic z otwartego na oścież domu nie zginęło. A te moje chłopaki? Nie ważne czy w nowym garniturze, czy w nowych butach, jak zawyło na wieży, ich już nie było. Ile ja wyrzuciłam spalonych butów czy ubrań.
Druh Franciszek Szczepaniak dziś ma 73 lata i jest Honorowym Naczelnikiem OSP w Sieradzu. Ciągle jest częstym gościem w remizie. Gdy syrena zawyje zwykle jest pierwszy i otwiera bramy wyj azdowe. Jeszcze rok temu można go było spotkaæ przy akcjach ratowniczych. Dziś wrócił do szkolenia młodzieży. Brakuje mu jednak wyjazdów, adrenaliny i emocji związanych z działaniami. Przepisy są jednak nieubłagane i choæ na dźwięk syreny serce się rwie, a druh Franciszek jest sprawny i gotowy, pozostaje w remizie, a działania ratownicze prowadzi IV pokolenie Szczepaniaków.

Bryg. Dariusz Orłowski - I-szy Dowódca Jednostki Ratowniczo-gaśniczej
Pierwszy Dowódca Jednostki Ratowniczo- Gaśniczej w Sieradzu pochodzi z Płocka. Jest absolwentem Szkoły Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie ( 1988), po ukończeniu której, dnia 01.07.1988 roku rozpoczyna służbę w sekcji prewencji Komendy Rejonowej Straży Pożarnych w Sieradzu. W marcu 1992 roku zostaje na cztery miesiące przeniesiony do Komendy Woj ewódzkiej Straży Pożarnych w Zduńskiej Woli.

Wraz z wejściem ustawy o PSP i utworzeniem w Sieradzu Jednostki Ratowniczo Gaśniczej dnia 01.07.1992 roku zostaje jej pierwszym dowódcą. Dowodzi JRG o kategorii B i ma pod sobą trzy zmiany służbowe. W sumie ponad 60 osób. Wtedy oprócz swojego zastępcy - mł.kpt. Jacka Strumińskiego, a później mł.kpt. Wiesława Kopytka ma jeszcze do dyspozycji sekcję techniczną JRG - st ogn. Andrzeja Kubińskiego i asp. Jarosława Załeckiego. Był wymagającym dowódcą, który potrafił zjednaæ sobie załogę. W służbie przełożony, a prywatnie czy na boisku kolega. Lubiany i szanowany przez załogę. Prowadził szereg trudnych akcji ratowniczych, z których warto wymieniæ choæby pożar lasu w Kuźni Raciborskiej, pożar młyna w Sieradzu i w Złoczewie.   Cały   szereg   akcji   ratownictwa

technicznego, którego jest pasjonatem.
Pamiętam, jak uczył nas na æwiczeniach posługiwania się sprzętem hydraulicznym. To była jedyna szansa żeby sobie pociąć i porozginaæ, bo podczas akcji dowódca sam robił spustoszenie w karoseriach aut. Pompa jaką mieliśmy pozwalała na pracę jednym narzędziem, które dowódca oddawał innemu strażakowi dopiero, gdy był już bardzo zmęczony. Rozpisywał rozkazy dzienne zawsze tak, że na trzyosobowym SRT wpisywał dwie osoby, a on wsiadał jako trzeci. Do godziny 16- tej wsiadał na garażu, a po 16-tej lub w święta wybiegał na drogę w okolicy domu i był zabierany do akcji. -wspominają strażacy służący pod jego rozkazami.

Jego hobby to sport. Po pierwsze piłka ręczna, bo pochodzi z Płocka, gdzie wiele lat grał, a potem kibicował płockiej drużynie szczypiorniaka. Piłka nożna - bramkarz sieradzkiej kadry strażaków. Sport pożarniczy, do którego na początku trzeba go było przekonywaæ, lecz po pierwszych sukcesach naszych strażaków na mistrzostwach województwa sieradzkiego   spodobało   mu   się   na   tyle,   że

zapoczątkował nową tradycję zwycięzców. Zawsze po zawodach był wrzucany do zbiornika brezentowego. Gdy zawodnicy się ociągali bądź krępowali, bo w końcu to dowódca, krzyczał: „ Co
jest!!! Dlaczego ciągle jestem suchy!!!"

Dowodził Jednostką Ratowniczo -Gaśniczą w sposób integrujący zmiany służbowe. Jeśli były problemy, kłótnie o porządki na garażu, o to że ktoś czegoś nie zrobił, dowódca potrafił przetrzymaæ na garażu obydwie zmiany tak długo, aż wspólnie sprzątając nauczyły się szacunku do siebie.
W 1998 roku powraca do Płocka, gdzie po roku obejmuje dowództwo nad JRG nr 1. Nie pali jednak za sobą mostów. Wręcz przeciwnie, integruje środowiska. Corocznie odbywają się towarzyskie mecze piłkarskie między strażakami z Płocka i Sieradza, ale piłka nożna wcale nie jest wtedy najważniejsza. Pewnie i w tym roku rozegramy wspólny mecz.

st. kpt. Andrzej Weselski
Rzadko w straży pożarnej służą oficerowie, którzy zanim zdobyli oficerskie szlify przeszli kolejno wszystkie szczeble i etapy zawodu strażaka. Takim oficerem w Sieradzu jest st. kpt. Andrzej Weselski. Zaczynał jako młody chłopak, którego do straży zaprowadził ojciec (członek zarządu OSP). Zostaje wkrótce członkiem młodzieżowej drużyny pożarniczej. Andrzej Weselski w 1972 roku rozpoczyna pracę w Komendzie Powiatowej Straży Pożarnych w Sieradzu jako kandydat. Jest dyspozytorem. To on miedzy innymi trzy lata później 19.07.1975 roku wysyła do pożaru Grzesika i Piwnika, którzy jednak nigdy do niego nie dojechali, ginąc w wypadku. Jest płetwonurkiem i współtwórcą działającego przy OSP klubu płetwonurków MORS. W 1976 roku zaczyna pracę na stanowisku ds. prewencji w Komendzie Rejonowej w Sieradzu. Dziesięć lat później w 1986 roku zostaje Zastępcą Komendanta Rejonowego. Po wejściu w życie ustawy o PSP, jest zaangażowany w budowę Krajowego Systemu Ratowniczo   -   Gaśniczego     w naszym  rejonie

angażując się w tworzenie jego struktur na bazie najlepszych jednostek OSP w rejonie. Wciela do KSRG   17  jednostek.   W   1998   roku   zostaje
mianowanyDowódcą Jednostki Ratowniczo Gaśniczej i jest nim do roku 2000, kiedy przechodzi na emeryturę. Działa dalej w strukturach Ochotniczych Straży Pożarnych. Zostaje wybrany na Prezesa Zarządu Oddziału Powiatowego w Sieradzu i Wiceprezesa Zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP w £odzi, które to funkcje piastuje do dnia dzisiejszego. Zawodowe tradycje rodzinne

Pana Andrzeja podtrzymuje córka - kpt. Agnieszka Nowak absolwentka SGSP zajmująca się sprawami kadrowymi w naszej komendzie.

St. bryg. Andrzej Witkowski

Karierę strażacką rozpoczynał na studiach w warszawskiej WOSP w roku 1978, gdzie trafił po ukończeniu LO w Złoczewie. Jednakże nie było mu dane zostaæ oficerem w typowy dla tej uczelni sposób. Droga podchorążego Witkowskiego do oficerskich szlifów była znacznie dłuższa. Jako

uczestnik strajku podchorążych, którzy zabarykadowani na uczelni w listopadzie 1981 protestując przeciwko włączeniu jej do struktur MSW i zmilitaryzowaniu, zostaje usunięty z uczelni będąc na czwartym roku. Los ten podzieliła zresztą znaczna część studentów, a WOSP rozwiązano powołując kilka miesięcy później w jej miejsce SGSP. Podchorąży Witkowski kontynuuje studia w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. W roku 1983 ówczesny Komendant Główny zezwala na powrót na uczelnię uczestnikom strajku z tym jednak warunkiem,   że należy zrobiæ to zaocznie,

25 - lecie Zawodowego Pożarnictwa w Sieradzu
pracując w Zawodowej Straży Pożarnej. Młody student Witkowski rozpoczyna zatem służbę w ZSP w Wieluniu jako strażak i zaocznie studiuje w SGSP. Początkowo uczestniczy w akcjach ratownicz-gaśniczych zdobywając cenne doświadczenia, następnie rozpoczyna pracę w sekcji prewencji. W 1986 roku, tuż przez promocją zostaje przeniesiony do Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnych w Sieradzu gdzie przez sześć lat w służbie operacyjnej zajmuje się szkoleniem. W 1992 roku wraz z przeniesieniem siedziby Komendy Wojewódzkiej do nowego budynku w Sieradzu kpt. Andrzej Witkowski zostaje Naczelnikiem Wydziału Planowania operacyjnego. Dnia 01.06.1998 zostaje powołany na Zastępcę Komendanta Wojewódzkiego PSP w Sieradzu i jest nim do likwidacji starych województw i utworzenia powiatów, kiedy to 1 stycznia 1999 roku zostaje powołany na stanowisko Komendanta Powiatowego PSP w Sieradzu, które zajmuje do czerwca 2007 roku. W dniu 22 czerwca 2007 r. nasz komendant decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji zostaje powołany na stanowisko £ódzkiego Komendanta Wojewódzkiego PSP, które piastuje do dziś. Uczestnik i dowódca wielu akcji ratowniczych, spośród których warto wymieniæ chociażby pożar w Kuźni Raciborskiej w 1992 roku (akcja RUDY) czy też dowodzenie działaniami ratowniczymi podczas usuwania skutków nawałnicy, która przeszła w 2008 roku przez powiaty radomszczański i piotrkowski (Gorzkowice 2008). Zapytany o hobby wymienia elektronikę, film, montaż. Przez lata był autorem wielu filmów z choinek strażackich, organizowanych w komendzie i innych imprez, które dzięki Komendantowi udało się ocaliæ od zapomnienia. Uczestnik kilku kąpieli w zbiorniku brezentowym po zwycięskich zawodach sieradzkich strażaków.
W nocy z 24 na 25 listopada 1981 roku podchorążowie Wyższej Oficerskiej Szkoły Pożarniczej zamknęli się w szkole, postawili straże. Rozpoczęli walkę o uczelnie samorządną i demokratyczną. Nie zgadzali się na próbę podporządkowania ich Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i stworzeniu tym samym szkoły paramilitarnej. O młodych strażakach wiedziała wtedy cała Polska. Warszawiacy przychodzili pod okna uczelni, wiwatowali na ich cześć, przynosili jedzenie i koce. Był to gorący czas i wrzało na wszystkich polskich uczelniach. Podchorążowie spisali krótką listę postulatów. Żądali gwarancji, że ich szkoła nie będzie podlegaæ MSW i nie zostanie objęta ustawą o szkolnictwie wyższym wojskowym. Po tygodniu 2 grudnia strajk studentów i pracowników uczelni zostaje stłumiony przez milicję i wojskowy desant ze śmigłowca.

Likwidacja   województwa   sieradzkiego   czyli pustki w strażnicy.
Za „jedynie słusznych czasów" Sieradz był bardzo prężnie rozwijającym się miastem. Istniała nawet statystyka wg której w naszym mieście najkrócej czekało się na mieszkanie. Tam gdzie niedawno pasły siękrowy wyrastały osiedla

Sieradzka strażnica lata 1992 - 2002
mieszkaniowe. Nikogo zatem nie zrażała strażnica w szczerym polu, bo wiadomo było, że niedługo i tu wyrosną osiedla, drogi i cała infrastruktura. Budowany do 1992 roku kompleks obiektów dla Komendy Wojewódzkiej, Komendy Rejonowej i Ośrodka Szkolenia przez lata stał jednak sam. Wokół nie pojawiały się kolejne inwestycje. Czasy się zmieniły i po 1989 roku nic już nie było takie samo, a już na pewno nie budownictwo. Ze środkami finansowymi tez było krucho. Trzebabyło znaleźć środki na utrzymanie dużego i drogiego w utrzymaniu obiektu, który budowany "na szybko"

przez firmę realizującą swoją ostatnią w historii inwestycję wymagał coraz częstszych poprawek i pierwszych remontów. Plac wewnętrzny wynajmowany był jako plac manewrowy dla ośrodka szkolenia kierowców. Całe jedno skrzydło na trzecim piętrze zajęła Regionalna Izba Obrachunkowa. Pozostałe pomieszczenia III pietra zajmowała Komenda Wojewódzka z płk. Bogdanem Śliwińskim oraz płk. Józefem Wójtem na czele. II piętro stanowiły pomieszczenia Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej wraz z jej kierownictwem. I piętro to pomieszczenia Komendy Rejonowej oraz kolejne pomieszczenia JRG. Na parterze zlokalizowane było Wojewódzkie Stanowisko Koordynacji Ratownictwa oraz szatnie, stołówka itp.

Z chwilą likwidacji województw wielki gmach komendy opustoszał. Część funkcjonariuszy Komendy Wojewódzkiej odeszło na emerytury, cześć zasiliło Komendę Rejonową i Jednostkę Ratowniczo Gaśniczą. W kierownictwie Komendy Rejonowej, która zmieniła teraz nazwę na Powiatową  też   nastąpiły   radykalne   zmiany.

Komendantem Powiatowym został ml. bryg. Andrzej Witkowski - dotychczasowy Naczelnik Planowania Operacyjnego Komendy Wojewódzkiej. Jego zastępcą zostaje dotychczasowy Komendant Rejonowy ml. bryg. Jan Nowakowski. Dowódca JRG st.kpt. Dariusz Orłowski przenosi się do Płocka, a jego miejsce zajmuje dotychczasowy zastępca Komendanta Rejonowego kpt. Andrzej Weselski. Około 20 pracowników biurowych KW, 10 pracowników RIO i 20 pracowników KR zostaje 15 pracowników biurowych nowopowstałej Komendy Powiatowej PSP, nie licząc oczywiście 60 strażaków Jednostki Ratowniczo Gaśniczej. Ta sytuacja powoduje, iż koszty utrzymania obiektu, w tym przede wszystkim ogrzewania i podatku za ponad 5 hektarów działki przerastają możliwości przeciętnej Komendy Powiatowej, do rangi której spadła sieradzka placówka. Komendant Powiatowy ma trudny orzech do zgryzienia. Wkrótce pustoszeją dwa piętra komendy. Całe życie koszarowe toczy się teraz w obrębie parteru i pierwszego piętra. Daje to jakieś oszczędności, ale chyba nie te spodziewane. W międzyczasie kolejna

inwestycja na terenie komendy dobiega szczęśliwego finału. Oddano do użytku zaplecze magazynowo warsztatowe, którego budowę rozpoczęto w roku 1997 za województwa sieradzkiego, a zakończono za łódzkiego w 2001 roku.
W pomieszczeniach tych miejsce dla siebie znajduje wojewódzka baza środków gaśniczych, powiatowy magazyn sprzętu obrony cywilnej oraz powiatowy magazyn przeciwpowodziowy. Sąsiednie komendy dokonują corocznie zakupów ze środków oszczędzonych na utrzymaniu komend. Nasza jest jak worek bez dna. Za miesiąc ogrzewania obiektu przychodzi zapłacić tyle, co inne komendy płacą za cały sezon grzewczy, a w środku i tak jest zimno. Garaż przecieka, a samochody nie chcą zimą odpalaæ z powodu temperatury oscylującej wokół zera. Oprowadzający wycieczki szkolne strażacy wiedzą którędy to robiæ, aby dzieciakom nic na głowę nie spadło.
Idzie nowe
Taka sytuacja trwa do 2006 roku kiedy

decyzją Komendanta Wojewódzkiego PSP w £odzi do Sieradza zostaje przeniesiony Ośrodek Szkolenia Komendy Wojewódzkiej. Dostrzeżono w Sieradzu duże możliwości, jakie daje rozległy teren oraz duży budynek komendy. Lokalizacj a idealna ze względu na nieograniczone możliwości powstania poligonu oraz dwa wolne piętra komendy. Wraz z decyzją o powstaniu ośrodka pojawiły się inwestycje w obiekt. Środki spływające głównie od Marszałka województwa oraz w ramach ustawy modernizacyjnej powodują, że siedziba sieradzkich strażaków przeżywa drugą młodość. W ramach realizowanych przetargów prowadzone są inwestycje związane z termomodernizacją, wymianą stolarki, adaptacją wnętrz do celów ośrodka szkolenia, wymianą bram garażowych, budową poligonu, komory dymowej itd. W czerwcu 2007 roku Komendant Powiatowy PSP w Sieradzu st. bryg Andrzej Witkowski rozkazem Komendanta Głównego zostaje powołany na stanowisko £ódzkiego Komendanta Woj ewódzkiego.