W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.
Powrót

Fundusz Wsparcia Kultury

Fundusz Wsparcia Kultury to pomoc finansowa ze strony polskiego rządu kierowana do sektora kultury. Jego budżet to 400 mln zł, a do wsparcia uprawnione są  samorządowe instytucje artystyczne, organizacje pozarządowe i przedsiębiorcy prowadzący działalność kulturalną w dziedzinie teatru, muzyki i tańca. Celem Funduszu jest zapewnienie stabilnego funkcjonowania instytucji i utrzymanie dotychczasowego zatrudnienia w sektorze kultury. Rekompensata będzie dotyczyła utraconych – z powodu epidemii – przychodów w okresie od 12 marca do 31 grudnia br.


Fundusz Wsparcia Kultury – podstawowe pytania i odpowiedzi

Fundusz Wsparcia Kultury to przede wszystkim program dla gospodarki, której istotnym i bardzo dynamicznym sektorem jest kultura. Przyznane środki muszą bezwzględnie zostać wypuszczone z powrotem na rynek w postaci organizacji wydarzeń  kulturalnych i artystycznych. Fundusz ma działać jak koło zamachowe, ożywając krajobraz gospodarczy w tym najbardziej kreatywnym z sektorów.

Materiał powstał w odpowiedzi na wątpliwości opisane przez red. Patryka Słowika w serwisie Bezprawnik.pl

Wśród 172 podmiotów, które otrzymały najwyższe wsparcie, jest 47 instytucji kultury (27,33 proc.), 11 organizacji pozarządowych (6,40 proc.), 53 spółki prawa handlowego (30,81 proc.) i aż 61 podmiotów prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą (35,47 proc.).

W puli najwyżej ocenionych podmiotów i o najwyższych przyznanych kwotach dofinasowania znalazły się przede wszystkim duże samorządowe instytucje artystyczne, których działalność na rzecz kultury polskiej trudno kwestionować. Należą do nich m.in: Teatr Muzyczny im. Danuty Baduszkowej w Gdyni, Teatr Muzyczny Roma, Teatr Kwadrat im. Edwarda Dziewońskiego czy Opera i Filharmonia Podlaska Europejskie Centrum Sztuki imienia Stanisława Moniuszki.

W kontrze do stwierdzenia o wspieraniu „znanych i bogatych” stoją konkretne liczby mówiące o przyznaniu środków z Funduszu łącznie aż 448 przedsiębiorcom na kwotę 90 959 964 zł oraz 1166 firmom świadczącym usługi zaplecza scenotechnicznego - na kwotę 175 235 109 zł.

Średnio przyznano:

  • 657 tys. średnia dofinansowania w instytucjach samorządowych
  • 126 tys. średnia dofinansowania w NGO
  • 203 tys. średnia dofinansowania w sektorze przedsiębiorstw
  • 150 tys. średnia dofinansowania w scenotechnice                                                            

Kontrowersyjni beneficjenci

 „Znani i bogaci”, to głównie gwiazdy dużego formatu, czyli tak naprawdę przedsiębiorstwa, mające na utrzymaniu wiele osób (niekoniecznie zatrudnionych na etatach). Ponoszą oni różne koszty, w tym koszty sprzętu, są niejednokrotnie obciążeni wysokimi kredytami, leasingami i muszą utrzymać siedziby firmy. Wysokość dotacji zależała od spadku przychodów w porównaniu rok do roku oraz – oczywiście – od wnioskowanej kwoty. Aż 81 podmiotów otrzymało taką samą kwotę – 664 500 zł.

Po otrzymaniu ostatecznego zestawienia beneficjentów, konieczne było przyjęcie limitów kwotowych dla każdej z grup podmiotów. Dla samorządowych instytucji kultury był to limit 4 mln zł, dla NGO’sów 1,8 mln zł, dla przedsiębiorców 2 mln, a reszta środków została podzielona pomiędzy branżę scenotechniczną, gdzie w związku z tym najwyższe możliwe dofinansowanie wyniosło 664 500 zł.

Pytania i odpowiedzi

Wątpliwości: W Internecie trwa spór o to, czy pieniądze przyznane np. Kamilowi Bednarkowi albo Piotrowi Polkowi są pieniędzmi tylko dla nich czy dla całych ekip. Odpowiedź na to pytanie brzmi: nie wiadomo. Zależy to od tego, co wnioskujący wpisali we wniosku. Mogli wpisać wynagrodzenia dla współpracujących ze sobą ekip, ale mogli również tak wypełnić wniosek, że wszystkie środki skonsumuje sam artysta, np. część sobie wypłacając, a za część lecieć na Jamajkę i wykupić z dotacji noclegi w ekskluzywnym hotelu, by nagrać teledysk. Co istotne, zgodnie z kryteriami w ogóle nie było oceniane to, na co wydatkowane zostaną środki. Jedynym warunkiem jest to, by były to wydatki kwalifikowane (w największym uproszczeniu – na działalność artystyczną, a nie np. na nowy ekspres do kawy; wynagrodzenia mogą wchodzić w zakres tych wydatków).

Fakty: Beneficjenci Funduszu są zobligowani do rozliczenia się z zadeklarowanych kosztów kwalifikowalnych i przypisanych im we wniosku wydatków do 15.01.2021 r. Zatem nie ma (przynajmniej wedle założeń przyjętych przez FWK) możliwości, żeby artysta czy zespół skonsumowali te środki na prywatne potrzeby. Wnioski przeszły ocenę również pod kątem planowanych projektów, które, jeśli się nie odbędą lub odbędą się w innej niż zadeklarowana formie, to środki będą podlegały zwrotowi do Funduszu. To, na co zostaną przeznaczone środki, również podlegało ocenie. Była ona dokonywana w ramach kryterium merytorycznego pt. „Prawidłowość przeznaczenia wparcia finansowego”, za którą można było otrzymać 20 punktów. Zgodność wydatków z katalogiem kosztów była natomiast oceniana na etapie oceny formalnej.

Ponadto na beneficjentach ciąży odpowiedzialność karna za fałszywe zeznania w sprawozdaniu finansowym. Dodatkowo powołana zostanie komisja badająca wyrywkowo rozdysponowanie środków wśród podmiotów – drobiazgowo skontrolowanych zostanie co najmniej 30 proc. podmiotów.

Wątpliwości: Kryteria oceny wniosków promowały firmy, które nie zatrudniają pracowników – czyli takie, w których jedyną żywą osobą jest właściciel biznesu. Jednym z kryteriów była bowiem „liczba zatrudnionych osób”. Ale rozumiana specyficznie. To znaczy więcej punktów przy ocenie wniosków dostawali nie ci, którzy zatrudniali więcej ludzi, lecz ci, którzy mniej zwolnili. W ten oto sposób firma, w której jest jedynie właściciel, dostawała maksymalną liczbę punktów, bo nikogo nie zwolniła. Za to w biznesach większych, gdzie fluktuacja kadr jest czymś zwyczajnym, punktacja była gorsza.

Fakty: Jednym z istotnych założeń FWK było utrzymanie zatrudnienia w instytucjach i firmach prywatnych. Dlatego też wyżej punktowano firmy, które utrzymały zatrudnienie, zwolniły jak najmniej osób. Analizowany był poziom zatrudnienia na koniec roku 2019 oraz na dzień wpisania wniosku. Nie było to jednak jedyne kryterium oraz w przypadku przedsiębiorców - nie było ono przesądzające. Skala działalności, w tym również liczba tworzonych i utrzymywanych miejsc pracy była także oceniana w ramach kryterium Wpływ wsparcia na społeczność lokalną.

Wątpliwości: Kryteria promowały też osoby ponadprzeciętnie aktywne zawodowo oraz znane. Punkty bowiem dostawało się za liczbę wydarzeń artystycznych, które się zorganizowało (co ważne – zorganizowało, a nie jedynie wzięło udział) oraz deklarowany wpływ wsparcia finansowego na lokalną społeczność (należało ten uzasadnić w 750 znakach, sic!). Tym samym znany artysta, który zadeklarował, że z otrzymanych pieniędzy zorganizuje koncert za pośrednictwem YouTube’a, powinien otrzymać więcej punktów – przynajmniej zgodnie z kryteriami – niż akustyk, który wskazał, że potrzebuje pieniędzy na zakup jedzenia i zrobienie opłat.

Fakty: Fundusz Wsparcia Kultury nie jest programem pomocy socjalnej. Pomoc socjalna jest przez MKIDN wypłacana w postaci zapomóg od kwietnia br. Wypłacono już ok. 10 000 zapomóg na łączna kwotę ok. 20 000 000 zł. Natomiast FWK rzeczywiście jest skierowany do instytucji i osób aktywnych i przedsiębiorczych. Wyraźnie zaznaczono w tym kryterium, że weryfikujemy liczbę wydarzeń zorganizowanych przez wnioskodawcę lub tych, w których wnioskodawca brał udział poprzez zapewnienie zaplecza technicznego. Trzeba tu zauważyć, że wszystkie te wydarzenia mają być organizowane w obiektach kultury, a w przypadku zapewnienia zaplecza technicznego, w obiektach kultury lub poza nimi.

Wątpliwości: W kryteriach potraktowano błędnie temat kosztów. Istotą powinno być wsparcie tych podmiotów, które mają wysokie koszty stałe – zatrudnienie, inwestycje w sprzęt niezbędny do świadczenia usług. Tymczasem w ogóle tego nie analizowano. W efekcie firmy, które nie mają praktycznie żadnych kosztów stałych, mogły liczyć na wsparcie w tej samej wysokości, co podmioty, u których koszty stałe stanowią przytłaczającą większość wydatków.

Fakty: Takie były założenia w Rozporządzeniu i Regulaminie FWK, działano więc w zgodzie z tymi dokumentami. Kwotę wsparcia finansowego należy traktować (cytując § 5. Rozporządzenia): … jako rekompensatę z tytułu utraconych przychodów w okresie od dnia 12 marca do dnia 31 grudnia 2020 r., ustala się w wysokości nieprzekraczającej 40% przychodów netto z działalności statutowej oraz dodatkowej, obliczonych na podstawie danych z analogicznego okresu w 2019 r.

Wysokość wsparcia jest wprawdzie ustalana na podstawie przychodów, ale przedsiębiorca zobowiązany jest udokumentować, jakie koszty/wydatki zostaną z tego wsparcia pokryte. Przekazane wsparcie musi być przez beneficjenta rozliczone. Jeśli przedstawione do rozliczenia koszty będą budziły wątpliwości pod kątem zgodności z celami Funduszu, to będą podlegały zwrotowi do budżetu państwa. Z FWK nie są zatem pokrywane teoretyczne straty, ale faktyczne koszty. A wyliczenie wsparcia na podstawie przychodów jest uzasadnione tym, że wsparcie ma trafić do tych firm/ podmiotów, które maja duży potencjał usługowy, a więc które są w stanie ożywić sektor kultury poprzez świadczenie usług w zakresie kultury. Chodzi o to, aby w rezultacie otrzymane przez beneficjenta wsparcie trafiło do pracowników, podwykonawców, usługodawców, dostawców etc. Celem funduszu jest ożywienie sektora kultury, czyli częściowe przywrócenie skali działalności w sektorze kultury, która zmniejszyła się na skutek pandemii. FWK nie jest jedynym  instrumentem, który opiera się na spadku przychodów netto z działalności. Działa tak również tarcza PFR i nikt do tej pory tego nie kwestionował.

Wątpliwości: Wielu beneficjentów w ogóle nie prowadzi faktycznej działalności artystycznej; ma ją jedynie wpisaną w PKD. Można by mnożyć przykłady, ale obiecałem, że nie będę powielał po innych, a w Internecie aż roi się od przykładów, w których wskazuje się beneficjentów, którzy np. prowadzą biura rachunkowe, są producentami sprzętu bądź zajmują się jedynie organizacją wydarzeń wszelkiej maści.

Fakty: Kody PKD nie były podstawą oceny formalnej wniosku ze względu na rozszerzenie programu na firmy działające w branży scenotechnicznej, które posługują się różnymi kodami. Jeżeli dana firma deklaruje stratę w przychodach na projektach artystycznych realizowanych w obiektach kultury, to nic nie stało na przeszkodzie, żeby ubiegała się o środki. Przy czym zwracamy uwagę, że po pierwsze deklarowane wykorzystanie środków musi dotyczyć wydatkowania w zakresie realizowania działań w sektorze kultury, a ich przeznaczenie jest ściśle określone przez katalog kosztów kwalifikowalnych, nie mogą zatem być przeznaczane na zakup środków trwałych czy też pokrywanie prywatnych kosztów przedsiębiorców.

Wideo

Pytania i odpowiedzi
  • Duża część dotacji została przyznana instytucjom, które i tak otrzymują pomoc od państwa. Z jakiego powodu tak się stało?

Dofinansowanie zostało przyznane zarówno samorządowym instytucjom artystycznym, organizacjom pozarządowym jak i przedsiębiorcom. Budżety dużych instytucji samorządowych są znaczące, z drugiej strony instytucje te mają ogromne koszty związane z utrzymaniem etatowych pracowników i stałych kosztów siedzib. Podlegając bezpośrednio finansowaniu przez MKiDN, samorządy mają zagwarantowane bezpieczeństwo funkcjonowania. W innej sytuacji są przedsiębiorcy, dlatego Ministerstwo podjęło decyzję o przesunięciu niewykorzystanych środków z puli samorządowej i pozarządowej i zwiększenie dofinansowania dla przedsiębiorców, w tym branży scenotechnicznej. Dzięki temu wszystkie podmioty, które spełniły kryteria FWK oraz złożyły prawidłowo wnioski, otrzymały dofinansowanie.

  • Dlaczego spółki cywilne zostały odrzucone jako podmioty nieuprawnione do składania wniosków do FWK?

Spółka cywilna nie jest podmiotem prawa cywilnego, a więc nie może być wnioskodawcą. Jedynie na gruncie przepisów podatkowych (VAT) traktowana jest jako odrębny podmiot. Wnioskodawcą powinien być wspólnik spółki cywilnej, a w związku z tym prawidłowy wniosek powinien zawierać jego (i tylko jego) dane księgowe. Wspólnik spółki cywilnej powinien był podać jedynie swoje dane finansowe. Podając dane finansowe dotyczące całej działalności w ramach spółki cywilnej, uwzględniał błędnie także dane dotyczące wspólnika w spółce. Wówczas był to błąd formalny, skutkujący odrzuceniem wniosku.

  • Czy deklarowany przy ogłoszeniu naboru podział środków pomiędzy instytucje samorządowe, NGO-sy i przedsiębiorców został utrzymany?

Umowny podział puli środków z funduszu został zmieniony. Z uwagi na nadwyżkę środków po stronie instytucji samorządowych i NGO-sów zdecydowano o przesunięciu tej finansów puli dla przedsiębiorców. Dzięki temu większa ilość beneficjentów otrzymała wsparcie, potrzebne w tym trudnym czasie do utrzymania zatrudnienia i ciągłości działalności artystycznej.

  • Czy wszyscy wnioskodawcy otrzymają wypłaty z Funduszu?

Wszystkie podmioty ubiegające się o dofinansowanie, które prawidłowo złożyły wniosek, otrzymają wypłaty z FWK.

  • Czy wszystkie podmioty otrzymają wypłaty zgodne z wyliczonymi przy składaniu wniosku założeniami?

Środki z funduszu będą wypłacane na podstawie pozytywnej weryfikacji wniosków przez specjalistów z Instytutu Muzyki i Tańca i Instytutu Teatralnego. Przyznane środki zostały wyliczone na podstawie punktacji określonej w kryteriach programu oraz solidarnego rozdzielenia pełnej puli środków funduszu między przedsiębiorców. Zatem finalnie wypłacone kwoty mogą się różnić od wyliczeń poczynionych w momencie składania wniosków. Kluczową kwestią było stworzenie takiego systemu wyliczeń, aby każdy z aplikujących i kwalifikujących się do programu podmiotów otrzymał wsparcie finansowe.

  • Czy są planowane inne programy dotacyjne, z których będą mogły skorzystać podmioty nie objęte dofinansowaniem przez FWK?

Obecnie wprowadzane są nowe programy wsparcia m.in. dla kin studyjnych, producentów i dystrybutorów filmowych ze wstępnym budżetem do 157 mln zł, dodatkowo budżet programu Produkcja filmowa został zwiększony o kwotę ok. 40 mln zł ze środków MKiDN. 4 listopada br. weszły także w życie przepisy, na mocy których kolejne środki z budżetu państwa w wysokości 25 mln zł trafią do artystów w trudnej sytuacji finansowej.  Więcej szczegółów na https://www.gov.pl/web/kultura/mkidn-ludzie-kultury-beda-objeci-postojowym-i-zwolnieniem-z-zus

  • Jedną z branż, która najbardziej dotkliwie odczuwa skutki aktualnych obostrzeń, jest scenotechnika bezpośrednio związana z obsługą wydarzeń - obecnie nierealizowanych. Na co mogą liczyć przedstawiciele tej dziedziny?

Opracowany jest specjalny program finansowy dedykowany przedstawicielom tej branży. Szczegóły zostaną ogłoszone wkrótce, zachęcamy do śledzenia informacji na stronie MKiDN. 

  • Kiedy będą znane szczegóły i kryteria przyznawania dodatkowych dotacji?

Ministerstwo intensywnie pracuje nad tym, aby wszelkie programy pomocowe uruchomić jak najszybciej. Instrumenty prawne i finansowe pozwalające odpowiedzieć na powyższe są na etapie realizacji. 4 listopada weszły już w życie przepisy, na mocy których kolejne środki z budżetu państwa w wysokości 25 mln zł trafią do artystów w trudnej sytuacji finansowej.   

  • W jaki sposób MKiDN planuje pomóc przedsiębiorcom prywatnym? To dla nich najtrudniejszy moment

Od początku pandemii MKiDN uruchomiło pakiety pomocowe dla instytucji kultury w tym przedsiębiorców na łączną kwotę 6 miliardów złotych. Cały czas pracujemy nad nowymi programami wsparcia. Na ten moment potwierdzamy objęcie świadczeniem postojowym i zwolnieniem ze składek ZUS branży kultury, w tym freelancerów. Więcej szczegółów na https://www.gov.pl/web/kultura/mkidn-ludzie-kultury-beda-objeci-postojowym-i-zwolnieniem-z-zus

  • Czy oprócz zwolnienia ze składek ZUS osoby pracujące w przedsiębiorstwach i instytucjach kultury mogą liczyć na realne wsparcie finansowe?

Osoby będące zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych oraz prowadzący działalność gospodarczą mogą skorzystać ze świadczenia postojowego. Fundusz socjalny MKiDN z niespełna 450 tysięcy został dotychczas zwiększony do 20 mln zł (wypłacono ok. 10 000 zapomóg), 4 listopada weszły w życie przepisy, na mocy których kolejne środki z budżetu państwa w wysokości 25 mln zł będą mogły trafić do artystów w trudnej sytuacji finansowej.   

  • W jakim zakresie instytucje kultury mogą funkcjonować zgodnie z obecnymi przepisami?

Wszystkie instytucje kultury mogą działać w sieci, prowadzić próby oraz dokonywać nagrań audiowizualnych bez udziału publiczności. Więcej informacji na stronie: https://www.gov.pl/web/kultura/instytucje-kultury-zamkniete-dla-publicznosci-bedzie-dodatkowe-wsparcie-dla-sektora   

  • Czy dyrektorzy instytucji kulturalnych mogą zlecać pracę zdalną lub wykraczającą poza zakres obowiązków pracownika?

Dyrektorzy instytucji kultury mają możliwość wypłacania dodatkowego wynagrodzenia dla artystów za pracę „zastępczą” realizowaną poza siedzibą instytucji (wykładnia art. 31a ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej).

  • Jak będzie wyglądać przyszłość? Czy instytucje kultury w Polsce zdołają się utrzymać?

Trudno przewidzieć, jak długo potrwa obecna pandemia, jednakże instytucje kultury mają szczególną misję społeczną, dlatego wparcie dla nich jest priorytetowe. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje nowelizację budżetu w celu zrekompensowania instytucjom kultury prowadzonym i współprowadzonym przez MKiDN strat związanych z ograniczeniami w ich działalności.

  • Czy po wysłuchaniu postulatów freelancerów, ministerstwo planuje podjąć dodatkowe działania dla tej grupy zawodowej?

W związku z wznowieniem obostrzeń w funkcjonowaniu instytucji kultury ministerstwo intensywnie pracuje nad nowymi programami pomocowymi dla całego sektora. Całkowita wartość dotychczasowej pomocy dla sektora kultury jest szacowana na ponad 6 mld zł i obejmuje działania skierowane również do osób pracujących w oparciu o umowy cywilno-prawne, a także narzędzia adresowane szczególnie do twórców i artystów. W zakończonym niedawno naborze wniosków do Funduszu Wsparcia Kultury pomocą zostali objęci również artyści freelancerzy ponieważ środki pomocowe mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów wynagrodzeń - również dla osób nie zatrudnionych na etacie.  Tutaj znajduje się więcej informacji: https://www.gov.pl/web/kultura/mkidn-ludzie-kultury-beda-objeci-postojowym-i-zwolnieniem-z-zus

  • Na jakim etapie są prace nad legislacja ustawy o uprawnieniach artysty? W jakim zakresie ta ustawa ureguluje sytuację prawną artystów freelancerów?

MKiDN prowadzi obecnie zaawansowane prace nad ustawą o uprawnieniach artysty. Zostanie ona wpisana do rządowego wykazu prac legislacyjnych jeszcze w IV kwartale br.

  • Czy MKiDN przychyli się do postulatu artystów dot. przywrócenia 50-procentowej widowni?

W chwili obecnej nie możemy określić, kiedy zostanie wznowione funkcjonowanie instytucji kultury. Dzienna liczba zakażeń Polsce nadal przekracza 20 tysięcy osób, dlatego nie może być obecnie mowy o przywróceniu 50-procentowej, czy nawet 25-procentowej widowni w instytucjach kultury. 

  • Jestem przedsiębiorcą i nie wiem, w jaki sposób poradzić sobie z tak trudną sytuacją również w aspekcie zdrowia psychicznego. Jak motywować i aktywizować pracowników?

Jeśli chodzi o mechanizmy wsparcia psychologicznego i pomocy prawnej – takie rozwiązania są już dostępne w praktyce instytucji kultury – m.in. Instytut Muzyki i Tańca prowadzi taką działalność w ramach programu wspieraMY. Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego zapowiada stworzenie podobnego mechanizmu adresowanego do ludzi teatru.

 

Dla wnioskodawców Funduszu Wsparcia Kultury działa infolinia z numerami: 
Instytut Muzyki i Tańca: (22) 122 11 82 
Instytut Teatralny: (22) 122 11 83. 
W okresie naboru wniosków infolinia czynna jest od poniedziałku do piątku w g. 10:00-17:00 oraz w soboty i w niedziele w g. 10:00-15:00.

Wiadomości można kierować na wybrany adres email: 
fwk_muzyka@imit.org.pl
fwk_taniec@imit.org.pl 
fwk_teatr@instytut-teatralny.org

Ważna informacja dla Beneficjentów: prosimy o podawanie pełnej nazwy i NIPu Państwa instytucji/firmy w pytaniach zadawanych mailowo. To znacznie przyspieszy naszą odpowiedź!

Materiały

Instrukcja wypełniania wniosku
Instrukcja​_wypełniania​_wniosku.pdf 3.03MB
Regulamin
20200108​_FWK​_Regulamin.pdf 0.10MB
Rozporządzenie
ROZPORZĄDZENIE​_RADY​_MINISTRÓW​_z​_dnia​_30​_września​_2020​_r​_.pdf 0.33MB
Kryteria oceny wniosków
20200108​_FWK​_Kryteria​_oceny​_wniosków.pdf 0.42MB