Minister Sprawiedliwości
Przywrócenie praworządności w wymiarze sprawiedliwości
Numer zadania: P9
Prace nad projektami ustaw dotyczącymi najistotniejszych komponentów ustrojowych sądownictwa.
- Krajowa Rada Sądownictwa – w tym zakresie należy doprowadzić do takiego stanu prawnego, w którym organ ten będzie ukształtowany zgodnie z unormowaniami ustrojowymi, a przez to będzie funkcjonował w zgodzie z aksjologią wynikającą z Konstytucji RP;
- Trybunał Konstytucyjny – w tym obszarze należy dążyć do odtworzenia tego organu w warstwie ustrojowej i proceduralnej, tak by mógł on na powrót pełnić przypisaną mu konstytucyjnie rolę instytucji działającej jako gwarant ochrony praw człowieka i obywatela, a także porządku ustrojowego i zgodności hierarchicznej norm prawnych;
- sądownictwo powszechne i Sąd Najwyższy; w tym zakresie należy doprowadzić do: a) uregulowania skutków uchwał podjętych w latach 2018–2025 przez Krajową Radę Sądownictwa, ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw i przesądzić w kwestii skuteczności uchwał Rady w odniesieniu do poszczególnych grup sędziów, b) przywrócenia funkcjonowania Sądu Najwyższego w zgodzie z jego ustrojowym ukształtowaniem oraz konstytucyjną rolą; c) odtworzenia organów samorządu sędziowskiego i zapewnienia jego zracjonalizowanego wpływu na funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości; d) zniesienia regulacji ograniczających prawa obywatelskie sędziów, a wprowadzonych do porządku prawnego na mocy tzw. „ustawy kagańcowej".
Działania w ramach priorytetu P9:
Usprawnienie pracy sądów i prokuratury
Numer zadania: P10
Działania legislacyjne, nakierowane na usprawnienie pracy sądów i prokuratury. W tym zakresie niezbędne będzie podjęcie prac nad projektami ustaw dotyczącymi najistotniejszych komponentów, przede wszystkim należy wskazać na następujące obszary:
- umożliwienie orzekania przez asesorów sądowych w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, sprawach dotyczących demoralizacji i czynów karalnych nieletnich, leczenia osób uzależnionych od alkoholu oraz od środków odurzających i psychotropowych oraz sprawach należących do sądu opiekuńczego na podstawie odrębnych ustaw; Zmiana ta usprawni postępowania sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego dzięki umożliwieniu asesorom sądowym orzekania w tych sprawach;
- wdrożenie nowoczesnych narzędzi informatycznych wspierających zarządzanie sprawami;
- umożliwienie dalszego orzekania sędziom, którzy osiągnęli wiek uprawniający do stanu spoczynku.
Stan realizacji: w przypadku planowanych zmian legislacyjnych zakończono prace dla jednego projektu ustaw, drugi jest w fazie konsultacji i opiniowania. Program Cyfrowy Sąd jest w trakcie przyrostowego budowania systemu w współpracy z przyszłymi użytkownikami. Rozpoczęto realizację projektu CySad, osiągając pierwsze dwa kamienie milowe. W programie Cyfrowe Rejestry osiągnięto pierwszy kamień milowy i trwają prace nad drugim – repozytorium dokumentów finansowych w KRS. Realizowane jest udostępnienie usług dostępu do KRS i Ksiąg Wieczystych w aplikacji mObywatel (planowane na koniec II kw. 2026 r.). Rozpoczęto opracowywanie Interaktywnej Mapy obciążenia i efektywności sądownictwa powszechnego.
Główne działania zrealizowane w IV kw. 2025 r.:
- Jedna z ustaw planowanych w działaniach legislacyjnych została przyjęta przez RM, uchwalona przez Sejm oraz podpisana przez Prezydenta (asesorzy w sprawach rodzinnych).
- Program Cyfrowy Sąd: opracowano regulacje umożliwiające udostępnienie informacji z akt sądowych na potrzeby uczenia maszynowego – kategoryzowanie dokumentów oraz pozyskiwanie informacji. Opracowano listę kategorii dokumentów z zakresem danych do pozyskania. Pracownicy sądów przygotowali pierwsze partie dokumentów do uczenia maszynowego.
- Program Cyfrowe Rejestry: trwały prace nad integracją z mObywatelem – uzgodniono z COI model wymagań funkcjonalnych i niefunkcjonalnych. Przygotowano założenia analityczne dostępu do danych KRS w aplikacji mObywatel i zatwierdzono projekt integracji.
Główne działania planowane do realizacji w I kw. 2026 r.:
- Zakończenie procesu legislacyjnego drugiego projektu ustawy (dalsze orzekanie sędziów po osiągnięciu wieku uprawniającego do przejścia w stan spoczynku).
- Program Cyfrowy Sąd: podpisanie i publikacja Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości oraz Porozumień z Sądami Apelacyjnymi w Gdańsku i Warszawie umożliwiających budowę modeli uczenia maszynowego na potrzeby automatyzacji procesów sądowych. Rozpoczęcie procesu uczenia maszynowego w dedykowanych środowiskach systemowych sądów apelacyjnych oraz udostępnienie kolejnej wersji demonstracyjnej systemu.
- Program Cyfrowe Rejestry: kontynuacja prac integracyjnych COI–MS. Wykonanie i skonfigurowanie środowisk: produkcyjnego, przedprodukcyjnego, testowego oraz integracyjnego na potrzeby usługi Mój KRS, która będzie udostępniona w aplikacji mObywatel.
Działania w ramach Priorytetu P10: