Polska w Syrii

Położenie geograficzne i obszar

Syria jest krajem o powierzchni 185.180 km2, położonym na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego. Na północy graniczy z Turcją, na wschodzie z Irakiem, na południu z Jordanią, a na południowym-zachodzie z Izraelem oraz Libanem. 

​​​​​Długość syryjskiego wybrzeża wynosi ok. 180 km, są na nim zlokalizowane dwa główne porty morskie: Tartus oraz Latakia. Wybrzeże oddzielone jest od pozostałej części kraju wąskim pasmem gór Ansarijja, ciągnącym się z północy na południe (wysokość wzniesień ok. 600-900 m n.p.m.). Na wschód od tego pasma górskiego znajduje się nizina Al-Ghab, przez którą przepływa rzeka Orontes (Al-Asi). Nizina jest jednym z najważniejszych obszarów rolniczych kraju. Najwyższym pasmem górskim Syrii są Góry Antylibanu stanowiące w przeważającej części granicę z Libanem. Na południowym ich krańcu usytuowany jest najwyższy szczyt Syrii, góra Hermon, 2814 m n.p.m., która stanowi punkt graniczny pomiędzy Syrią, Libanem i Izraelem. ​​​​​Większą część wschodniej części kraju zajmuje Pustynia Syryjska. W północno-wschodniej części kraju znajduje się region Al-Dżazira położony w dorzeczu Eufratu. Wzdłuż płynących nim rzek Eufrat oraz Khabur zlokalizowane są główne skupiska ludności oraz obszary rolnicze. Jednocześnie w tej części kraju znajdują się najważniejsze złoża ropy naftowej.

Ludność

Z powodu trwającej od 2011 roku wojny domowej brak jest wiarygodnych danych dotyczących aktualnej liczby ludności Syrii. Według przybliżonych szacunków wynosi ona ok. 23-24 mln.

Stolica

Stolicą kraju i największym aktualnie ośrodkiem miejskim jest Damaszek liczący ponad 2 mln mieszkańców. W rejonie Damaszku znajduje się funkcjonujące lotnisko międzynarodowe. Inne najważniejsze ośrodki miejskie to Aleppo, Homs, Hama, Latakia.

Język urzędowy

Językiem urzędowym jest język arabski. Na terytoriach zamieszkałych przez ludność kurdyjską, tj. głównie w północno-wschodniej części Syrii, powszechnie używany jest język kurdyjski.

Warunki klimatyczne

Na wybrzeżu panuje klimat śródziemnomorski z gorącym, wilgotnym latem i łagodną deszczową zimą. Średnie temperatury wynoszą ok. 28-32C latem i 14-19C zimą.

W pozostałej części kraju dominuje klimat podzwrotnikowy suchy cechujący się bardzo wysokimi temperaturami latem, sięgającymi nawet powyżej 40C, oraz chłodną zimą z temperaturami ok. 10-15C w dzień i możliwymi temperaturami poniżej zera w nocy.

Główne bogactwa naturalne

Najważniejszym surowcem naturalnym jest ropa naftowa, której wydobycie i eksport były przed wybuchem wojny domowej głównym źródłem dochodów państwa. Drugim kluczowym surowcem jest gaz ziemny. Syria jest znana także z wydobycia oraz eksportu fosforytów.

System walutowy, kurs i wymiana

Oficjalną walutą syryjską jest lira powszechnie określana jednak jako funt syryjski (SYP). W okresie wojny domowej nastąpiła jej gwałtowna dewaluacja. W 2011 roku płacono za 1 USD ok. 50 SYP, podczas gdy w 2019 roku kurs wymiany wynosił 1000 SYP za 1 USD. W ciągu ostatnich kilku lat nastąpiła skokowa dalsza hiperinflacja - obecnie kurs wymiany utrzymuje się na poziomie 11.000-12.000 SYP za 1 USD.

UWAGA: 1 stycznia 2026 r. rozpoczęto proces denominacji funta syryjskiego, polegający na usunięciu dwóch zer z wartości nominalnej waluty - obecnie trwa okres przejściowy, do czasu zakończenia procesu stare banknoty pozostają legalnym środkiem płatniczym równolegle z nowymi, które są obecnie wprowadzane do obiegu na zasadzie wymiany.

Religia

Religią dominującą jest islam. Większość mieszkańców kraju to muzułmanie-sunnici (74% populacji). Alawici stanowią ok. 11% populacji, a chrześcijanie różnych wyznań ok. 10%. Niewielką część ludności Syrii stanowią także Druzowie (ok. 3%) oraz wyznawcy szyickiego odłamu – Ismailici (ok. 2%).

Wykaz dni świątecznych i wolnych od pracy

Dni weekendowe w Syrii to piątek oraz sobota.

Ponadto dniami wolnymi od pracy są główne święta chrześcijańskie (Wielkanoc, Boże Narodzenie) oraz muzułmańskie, które są ruchome i uzależnione od kalendarza księżycowego (Eid al-Fitr, Eid al-Adha)

Infrastruktura transportowa

Główne porty lotnicze zlokalizowane są w Damaszku, Aleppo, Kamiszli oraz w Latakii – obecnie połączenia międzynarodowe obsługują przede wszystkim dwa pierwsze. Istnieje również możliwość skorzystania z międzynarodowego lotniska w Bejrucie, zlokalizowanego ok. 100 km od Damaszku.

Najważniejszym portem morskim jest Latakia, rośnie również znaczenie portu w Tartus. Syria posiadała przed wojną dobrze rozwiniętą sieć dróg i autostrad, szczególnie w zachodniej części kraju. Znaczna ich część została uszkodzona w wyniku działań wojennych, obecnie trwa proces ich odbudowy. Bez większych problemów podróżować można na trasach z Damaszku do granicy libańskiej, Homs, Hama, Tartus oraz Latakii. Przedwojenna sieć kolejowa w większej części nie funkcjonuje. Władze odbudowały linię kolejową łączącą złoża fosforytów w rejonie Palmyry z portem w Tartus, remontowane są także linie podmiejskie w rejonie stolicy kraju. Odnotowywane jest zainteresowanie inwestorów zagranicznych kompleksową rozbudową syryjskiej sieci kolejowej.

Obowiązek wizowy

Obywatele polscy są objęci obowiązkiem wizowym, natomiast mogą otrzymać wizy pobytowe podczas przekraczania granicy z Syrią.

Posiadanie w paszporcie stempli izraelskich lub pochodzących z egipskich oraz jordańskich przejść granicznych z Izraelem albo potwierdzenie pobytu w tym kraju (np. odpowiedź twierdząca na pytanie urzędnika imigracyjnego) z dużym prawdopodobieństwem może oznaczać zakaz wjazdu do Syrii.

Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

Kraj jest wyniszczony trwającym od 2011 roku konfliktem zbrojnym, nadal w fatalnej kondycji jest infrastruktura, a także wszystkie branże przemysłu. Wraz ze zniesieniem sankcji gospodarczych - przede wszystkim sankcji nałożonych przez USA na podstawie tzw. ustawy "Ceasar's Act" - odnotowywany jest wzrost zainteresowania inwestorów zagranicznych udziałem w procesie odbudowy kraju. Najbardziej niezbędne są projekty infrastrukturalne zwiększające zaopatrzenie kraju w energię elektryczną, a także pozwalające na wykorzystanie zasobów ropy naftowej oraz gazu.

Główne sektory gospodarki

Wydobycie i przetwórstwo ropy naftowej i gazu, przemysł tekstylny, przetwórstwo żywności, przemysł cementowy, wydobycie fosforytów, rolnictwo.

Podstawowe dane makroekonomiczne:

Brak szczegółowych danych za ostatnie lata - natomiast według szacunków Banku Światowego w 2025 r. syryjska gospodarka miała doświadczyć 1% wzrostu, po 1,5% spadku w 2024 r., co jest pierwszą oznaką wzrostu gospodarczego od 2022 r.

Handel zagraniczny

Główni odbiorcy syryjskiego eksportu to Turcja (29%), Kuwejt (15%), Liban (ok. 14%), Jordania (8%), Egipt (7%).

Towary importowane pochodzą przede wszystkim z Turcji (45%), ZEA (10%), Chin (9%), Libanu (8%) i Egiptu (7%).

Inwestycje zagraniczne

Brak danych.

Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze gospodarczym

Arabski Fundusz Walutowy, Rada Arabskiej Jedności Gospodarczej, Rada Współpracy Celnej, Komisja Gospodarczo-Społeczna Azji Zachodniej, FAO, Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju, Międzynarodowa Izba Gospodarcza, Międzynarodowy Fundusz Rozwoju Rolnictwa, Światowa Organizacja Pracy, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Światowa Organizacja ds. Standaryzacji, Światowa Federacja Unii Gospodarczych

Stosunki gospodarcze z Unią Europejską

Umowa o współpracy między Syrią a Unią Europejską została podpisana 1 lipca 1977 roku i weszła w życie 1 listopada 1978 roku. Syria i UE wynegocjowały ponadto układ o stowarzyszeniu jednak jego podpisanie zostało zawieszone przez UE z powodu sytuacji wewnętrznej w Syrii. Wraz z upływem czasu teksty prawne układu stały się nieaktualne. W trakcie trwania wojny domowej UE nałożyła na Syrię szereg sankcji ekonomicznych obejmujących określone branże, przedsiębiorstwa oraz osoby fizyczne - w 2025 r. zostały one jednak praktycznie całkowicie zniesione (za wyjątkiem sankcji dot. osób i podmiotów związanych z odsuniętym od władzy reżimem Asadów). Z uwagi na powyższe - pomimo,  iż współpraca z krajami UE nadal pozostaje mocno ograniczona w porównaniu z okresem przed wybuchem konfliktu w 2011 roku, to wraz ze zdjęciem reżimu sankcyjnego odnotowuje się znaczne ożywienie w tym aspekcie.

Unia zamierza zwiększyć swoje zaangażowanie na rzecz Syrii, jej ludności i przedsiębiorstw w kluczowych obszarach energii i transportu oraz ułatwić transakcje finansowe i bankowe związane z tymi obszarami, a także te służące celom humanitarnym i odbudowie.

Gospodarcze umowy dwustronne

Obowiązujące dwustronne akty prawne z zakresu współpracy ekonomicznej:

• Konwencja w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, podpisana w sierpniu 2001 roku;
• Umowa o współpracy naukowej i technicznej między Rządem PRL a Rządem Syryjskiej Republiki Arabskiej, podpisana 18.06.1965 roku;
• Umowa o międzynarodowych przewozach drogowych, podpisana w kwietniu 1978 roku;
• Umowa miedzy Rządem PRL a Rządem Syryjskiej Republiki Arabskiej o cywilnej komunikacji lotniczej, podpisana 10.11.1962 roku;
• Umowa między Rządem RP a Rządem Syryjskiej Republiki Arabskiej w sprawie spłaty i restrukturyzacji zadłużenia Syryjskiej Republiki Arabskiej wobec RP, podpisana 16.12.2004 roku.

Teksty obowiązujących umów dostępne są w bazie traktatowej MSZ.

Dwustronna wymiana handlowa

Polski eksport do Syrii wyniósł w 2024 r. 5,5 mln EUR (w 2023 roku = 8 mln EUR), a import wyniósł 1 mln EUR (w 2023 r. = 2 mln EUR).

Główne produkty eksportowe z Polski to produkty przemysłu spożywczego: ekstrakt słodowy oraz przetwory spożywcze z mąki, kasz i skrobi, a także cukier trzcinowy lub buraczany i chemicznie czysta sacharoza (w postaci stałej).

W mniejszym stopniu swój udział w eksporcie do Syrii mają również nastepujące kategorie towarów:
8433 - Maszyny żniwne i omłotowe, prasy do belowania słomy i paszy; kosiarki do trawników; sortowniki jaj, owoców l. pozost. prod. rolnych (inne niż objęte poz. 8437)
3923 - Artykuły do transportu lub pakowania towarów, z tworzyw sztucznych; korki, pokrywki, kapsle i pozostałe zamknięcia z tworzyw sztucznych
2703 - Torf (włącznie z odpadkami torfowymi), nawet aglomerowany
9402 - Meble lekarskie, chirurgiczne, dentystyczne lub weterynaryjne; fotele fryzjerskie i podobne, obrotowe, z pochylanym oparciem l. podnoszone; części do pow. art.
4011 - Opony pneumatyczne, nowe, gumowe
4811 - Pap., tekt., wata celul. i wstęgi z włók. celul., powl., impreg., pokryte, barw. pow., dekorowane l. z nadrukiem, w zwojach lub ark., bez poz. 4803, 4809, 4810
3105 - Nawozy mineralne lub chemiczne zawierające dwa lub trzy z pierwiastków: azot, fosfor, potas; towary działu 31 w postaciach, lub w opakowaniach o m. =< 10 kg
9018 - Przyrządy i urządz. stos. w med., chirurgii, stomat. lub weterynarii, włącz. aparaturę scyntygraficzną, inną aparaturę elektromed. oraz przyrządy do bad. wzroku

Dominującą pozycję importową stanowią przyprawy: nasiona anyżku, badianu, kopru, kolendry, kminu lub kminku; jagody jałowca, imbir, szafran, kurkuma, tymianek, liście laurowe, curry i pozostałe przyprawy korzenne. W mniejszym stopniu także przędza (inna niż nici do szycia) z włókien odcinkowych syntetycznych, niepakowana do sprzedaży detalicznej.

Wzajemne inwestycje

Brak.

Współpraca regionalna

Brak.

Współpraca samorządów gospodarczych

Brak.

Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

Dostęp do syryjskiego rynku nie jest już ograniczany międzynarodowymi sankcjami gospodarczymi.

Dostęp do rynku pracy

Wymagane jest uzyskanie zezwolenia na pracę. Wielu przedstawicieli wolnych zawodów jest zrzeszonych w miejscowych syndykatach, a ich członkiem może zostać tylko obywatel syryjski.

Nabywanie i wynajem nieruchomości

W wyniku trwającej wojny domowej ceny nieruchomości w wielu regionach Syrii drastycznie spadły. Jednakże w centrach głównych miast, przede wszystkim w Damaszku, ceny nieruchomości utrzymują się na bardzo wysokim poziomie, pomimo braku popytu.

System zamówień publicznych

Ogłoszenia dotyczące zamówień publicznych publikowane są w krajowych mediach. 

Różnice kulturowe w kontaktach biznesowych

Przedstawiciele firm w Syrii, podobnie jak w innych krajach Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, są bardzo bezpośredni w kontaktach biznesowych. W nawiązywanych relacjach ważne jest w pierwszej kolejności zapoznanie się i niezobowiązująca wymiana informacji, a dopiero na późniejszym etapie konkretne oferty i warunki współpracy.