Edukacja Ekologiczna

Zachęcamy nauczycieli geografii w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych do omówienia tematu dotyczącego wpływu górnictwa na środowisko, a nauczycieli biologii do podjęcia tematyki rekultywacji terenów pogórniczych. Pomocne w tym będzie wykorzystanie edukacyjnej broszury „Wpływ górnictwa na otoczenie ze szczególnym uwzględnieniem rekultywacji terenów pogórniczych” (do pobrania w Materiałach poniżej).

Dobrym kontekstem do zapoznania uczniów z tematem wpływu górnictwa na otoczenie może być obchodzony 6 października Międzynarodowy Dzień Georóżnorodności lub też tradycyjny Dzień Górnika, powszechnie znany pod nazwą Barbórka. To dobra okazja, by zaprezentować, że działalność wydobywcza może przynieść zarówno negatywne, jak i pozytywne skutki dla społeczeństwa, gospodarki i środowiska. 

Co zawiera broszura?

W broszurze przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące wpływu działalności górniczej na środowisko, w szczególności:

• wpływ górnictwa na hydrosferę, atmosferę, litosferę i biosferę,
• cykl życia projektu górniczego, 
• działania ograniczające oddziaływanie na środowisko, 
• definicję i kierunki rekultywacji, 
• przykłady udanych rekultywacji terenów pogórniczych w Polsce.

Jak kreatywnie możesz wykorzystać broszurę podczas lekcji:

 „Co powstanie po kopalni?” – Uczniowie analizują przedstawione w broszurze kierunki rekultywacji terenów pogórniczych, a następnie wcielają się w rolę samorządowców odpowiedzialnych za zagospodarowanie terenu po zakończeniu eksploatacji. Ich zadaniem jest wybór najlepszego kierunku rekultywacji (np. wodnego, leśnego, rekreacyjnego, edukacyjnego lub przyrodniczego) oraz uzasadnienie swojej decyzji z uwzględnieniem potrzeb lokalnej społeczności.

„Od kopalni do jeziora” – na podstawie przykładów przedstawionych w broszurze uczniowie analizują, w jaki sposób tereny pogórnicze mogą zmieniać swoje funkcje po zakończeniu wydobycia. Następnie przygotowują schemat pokazujący drogę od eksploatacji kopaliny do powstania nowego obiektu, np. zbiornika wodnego, terenu rekreacyjnego lub obszaru przyrodniczego.

„Bilans korzyści i wyzwań” – uczniowie pracują w grupach i sporządzają zestawienie pozytywnych oraz negatywnych skutków działalności górniczej dla środowiska, gospodarki i mieszkańców. Zadanie pozwala dostrzec, że eksploatacja złóż kopalin wiąże się zarówno z oddziaływaniem na środowisko, jak i z dostarczaniem surowców, tworzeniem miejsc pracy oraz rozwojem regionów.

Takie aktywności rozwijają umiejętność krytycznego analizowania wpływu działalności człowieka na środowisko oraz oceny sposobów ograniczania i kompensowania tego oddziaływania. Uczniowie poznają proces rekultywacji terenów pogórniczych i dostrzegają możliwości ponownego wykorzystania obszarów przekształconych przez działalność górniczą. To doskonałe wprowadzenie do zagadnień związanych ze zrównoważonym rozwojem, ochroną środowiska i planowaniem przestrzennym.