Edukacja Ekologiczna

Co było dla Pana impulsem do rozpoczęcia działań związanych z edukacją klimatyczną? 

Impulsem do działania związanego z edukacją klimatyczną był projekt Eko-Edukacja w Powiecie Pilskim, który realizowałem we współpracy z Powiatem Pilskim przez kilka lat. Przestrzeń i fundusze jakie pojawiły się dzięki udziale w projekcie sprawiły, że poczułem, że mogę przyczynić się do stworzenia ciekawej przestrzeni do edukacji klimatyczno-środowiskowej w swoim rejonie.

Edukacja lokalnej społeczności daje dużo radości i poczucie, że można zrobić coś dla dobra innych. Projekty, które prowadzę zawsze skierowane są do szerokiego grona odbiorców od przedszkolaków, przez uczniów szkół podstawowych, ponadpodstawowych do seniorów z Uniwersytetów Trzeciego Wieku. Uważam, iż edukacja jest ważna na każdym poziomie, ponieważ uczymy się przez całe życie i dlatego w moich działaniach jest miejsce dla każdej grupy wiekowej. 

Realizując pierwszy projekt edukacyjny spotkałem się z bardzo dużym pozytywnym odbiorem i zainteresowaniem. To była dla mnie informacja zwrotna, iż takie działania są potrzebne i warto je realizować, dlatego tych projektów zrealizowałem już kilka i ciągle pojawiają się nowe pomysły.

Jak Pan angażuje w swoje działania tak szerokie grona odbiorców – od przedszkolaków po dorosłych mieszkańców powiatu? 

Zajęcia jakie prowadzę są dostosowane do danej grupy odbiorców. Każdy temat np. dotyczący segregacji odpadów można merytorycznie i w ciekawy sposób przeprowadzić wykorzystując warsztatowe metody pracy. To właśnie formy praktyczne są podstawowymi metodami dydaktycznymi jakie wykorzystuje podczas moich zajęć. Staram się prowadzić zajęcia aktywizując uczestników do działania, do wykonywania eksperymentów, ponieważ tego typu zajęcia rozwijają kreatywne myślenie i zdecydowanie pozostają w pamięci uczestników. Planując projekt zaplanowałem różne narzędzia i materiały do prowadzenia zajęć tak, aby można było je wykorzystać podczas zajęć w pracowni oraz w terenie.

Jest Pan twórcą i opiekunem Powiatowego Centrum Edukacji Ekologicznej w Pile.

Pracownia jest siedzibą Powiatowego Centrum Edukacji Ekologicznej w Pile i powstała w ramach projektu Eko-Edukacja w Powiecie Pilskim – Etap I. To przestrzeń wyjątkowa i miejsce szczególne na mapie Powiatu Pilskiego. Pracownia wyposażona jest w nowoczesny sprzęt i odczynniki do prowadzenia zajęć warsztatowych dotyczących ekologii, ochrony środowiska i edukacji klimatycznej.

Co wyróżnia tę pracownię na tle innych?

Myślę, iż cała koncepcja. Pracownia podzielona jest na dwa obszary: część laboratoryjną z 24 stanowiskami, strefą mycia i dygestorium oraz część konferencyjną. Już taki układ sali pozwala na prowadzenie zajęć w formie laboratoryjnej, jak i mikro wykładów czy warsztatów.

Sprzęt jaki znajduje się w pracowni to nowoczesne narzędzia umożliwiające prowadzenie zajęć na wysokim poziomie. W sali znajdują się np. mikroskopy, pipety automatyczne, biurety automatyczne, wagi analityczne czy wirówki. Dzięki dostępowi do takiego wyposażenia odbiorcy zajęć mają możliwość samodzielnej pracy z wykorzystaniem tego sprzętu, co jest również bardzo ciekawe ponieważ na co dzień w warunkach szkolnych o pracowni o takim wyposażeniu można tylko pomarzyć.

W pracy wykorzystuje Pan nowoczesne narzędzia, takie jak czujniki do badań środowiskowych czy zestawy demonstrujące działanie alternatywnych źródeł energii. Jak młodzież reaguje na tak praktyczne, badawcze podejście do nauki o klimacie?

Nie jest wcale takim prostym zadaniem zaciekawić młodego człowieka. Ale posiadając taki sprzęt można zaplanować zajęcia, które na pewno nie są nudne.

Myślę, iż o klimacie, ochronie środowiska należy mówić z wykorzystaniem nowoczesnych sprzętów pomiarowych. W pracowni znajdują się czujniki do badań środowiskowych. Narzędzia te pozwalają na prowadzenie pomiarów w trakcie prowadzenia eksperymentów. Na lekcjach bardzo często mówimy o wielu zagadnieniach wyłącznie teoretycznie. Z wykorzystaniem czujników np. tlenu i dwutlenku węgla podczas omawiania tych tematów uczniowie mogą w realny sposób zobaczyć jakie jest stężenie tych gazów oraz jak zmienia się ich zawartość podczas lekcji. Można je również zabrać na zajęcia w terenie.

Zestawy demonstrujące działanie alternatywnych źródeł energii to było moje marzenie, które się spełniło. To wysokiej jakości sprzęt dydaktyczny. W pracowni znajdują się modele, dzięki którym można zobrazować jak działają np. elektrownia wiatrowa, wodna czy panele fotowoltaiczne. Można również demonstrować i badać parametry zmienne np. stosując różne śmigła wiatraka i mierzyć moc pozyskiwanej energii. Odbiór tego sprzętu przez młodzież jest bardzo pozytywny. Mówią bardzo często, iż dzięki zobrazowaniu, zbadaniu mogą zdecydowanie w łatwiejszy sposób zrozumieć dane zagadnienie.

Koło ekologiczne, które Pan prowadzi, ma na koncie publikacje naukowe
i prestiżowe wyróżnienia.

Koło „Ekologia i ochrona środowiska”, którego jestem założycielem i opiekunem skupia zdolnych uczniów, którzy mają pasję do prowadzenia badań i projektów. W ostatnich latach nasze badania dotyczyły mikroplastiku, a obecnie jest już nowy projekt badawczy, którego efekty będziemy publikować.

Młodzi ludzie, moi uczniowie są bardzo zdolni i ambitni. Myślę, iż mogę powiedzieć z pełnym przekonaniem, że mam w swojej pracy zawodowej jako nauczyciel ogromne szczęście spotykając właśnie takich młodych ludzi. To dla nauczyciela największa nagroda, kiedy jego uczniowie zdobywają nagrody w konkursach ogólnopolskich i międzynarodowych.

Co według Pana pomaga młodym ludziom osiągać tak imponujące wyniki?

Na pewno determinacja i chęć do pracy, ciekawość świata. Ponadto ważne jest to, kto znajdzie się na ich drodze w czasie edukacji. Ja ze swojej strony wspieram swoich uczniów w zakresie merytorycznym, dzieląc się wiedzą i doświadczeniem. Staram się jednak nie zawsze dominować we wszystkich tematach, ponieważ uważam, iż w projektach uczniowie powinni czuć sprawczość.

W przypadku uczniów I Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie w Pile kolejnym aspektem sprzyjającym w osiąganiu sukcesu jest dostęp do nowoczesnej pracowni, sprzętu i odczynników. Uczniowie mają ogromne możliwości, potrzebna jest tylko chęć do pracy i ciekawe pomysły.

Nieoceniony wkład w osiąganiu sukcesu mają również rodzice, którzy codziennie motywują swoje dzieci i wspierają we wszystkich pomysłach. Tu również mogę powiedzieć z doświadczenia, że to ogromna pomoc, kiedy młody człowiek czuje, że ma wsparcie wśród najbliższych. Kiedy nie jest krytykowany, tylko zachęcany do działania, motywowany i wspierany.

Działania koła zostało docenione w 2025 r. nominacją do tytułu Lidera Sukcesu Powiatu Pilskiego w kategorii Edukacja i nauka. To wyróżnienie jest bardzo znaczące, ponieważ była to dla uczniów informacja zwrotna, iż działania jakie prowadzą są zauważalne i zasługują na wyróżnienie.

Zrealizował Pan również liczne działania popularyzatorskie – od kampanii ekologicznych i ścieżek edukacyjnych po filmy i materiały informacyjne. Która forma komunikacji najlepiej trafia dziś do odbiorców?

Celem projektu Eko-Edukacja w Powiecie Pilskim była kampania edukacyjna skierowana do społeczności Powiatu Pilskiego. Tych działań było wiele: artykuły w lokalnej prasie, ulotki ekologiczne, banery z hasłami ekologicznymi czy filmy. Ciężko powiedzieć, która forma najlepiej trafia do odbiorcy, ale na przestrzeni kilku lat działania popularyzatorskie były na tyle urozmaicone, że na pewno dotarły do wielu odbiorców.

Proszę wybrać trzy, które mogą być inspiracją dla innych.

Myślę, że ścieżki dydaktyczne i zajęcia plenerowe podczas różnych spotkań dla mieszkańców są najlepszą formą edukacji i docierają do największej grupy odbiorców.

Ciekawym elementem kampanii edukacyjnej był również eko-kalendarz, który przygotowany został w formie plansz wyświetlanych na dużych ekranach zlokalizowanych w kilku miejscach Piły. To ciekawa forma edukacji o klimacie, ponieważ dla każdego miesiąca przygotowane były plansze opisujące święta związane z ekologią i ochroną środowiska np. Dzień Krajobrazu czy Dzień bez opakowań foliowych. Ponadto dla każdego miesiąca przygotowane zostało hasło namawiające do dobrych ekologicznych praktyk.

Kolejnym działaniem, które zaangażowało do pracy młodych ludzi była kampania plakatowa. We współpracy z młodzieżą z jednej ze szkół średnich przygotowaliśmy plakaty z hasłami ekologicznymi, które zostały zawieszone w różnych lokalizacjach całego powiatu.

Jakie wyzwania stoją – Pana zdaniem – przed edukacją klimatyczną w najbliższych latach i w jakim kierunku chciałby Pan rozwijać swoje działania?

Edukacja klimatyczna jest bardzo ważna i na pewno musi znaleźć swoje miejsce w polskim systemie oświaty nie jako dodatek, tylko jako stały element. Dobrze byłoby, aby stanowiła odrębny przedmiot, ale to wymagałoby wielu zmian, dlatego cieszę się, iż edukacja klimatyczna w przygotowywanych podstawach programowych do szkół podstawowych znalazła swoje miejsce jako moduł klimatyczny w wielu przedmiotach.

Liczę również, że w przypadku szkół ponadpodstawowych treści edukacji klimatycznej znajdą swoje miejsce, może nawet w większym zakresie.

Uznanie należy się Ministerstwu Klimatu i Środowiska za ogromny wkład w edukację klimatyczną. To bardzo ważne, ponieważ wsparcie ze strony ministerstwa jest nieocenione. Jest wyznacznikiem tego, jak ważny jest to temat i należy na każdym poziomie o nim rozmawiać.

Duży wpływ na edukację społeczeństwa mogą mieć duże firmy, które mogłyby w swojej działalności znaleźć miejsce dla edukacji klimatycznej.

Ja chciałbym dalej tworzyć dobrą przestrzeń do edukacji klimatycznej, dzielić się swoją wiedzą i doświadczeniem. Byłoby dla mnie ogromnym wyróżnieniem móc współpracować z różnymi instytucjami zajmującymi się tematyką zmian klimatu. Uzyskanie tytułu Klimatycznego Człowieka Roku w kategorii Nauczyciel jest dla mnie ogromnym wyróżnieniem, a zarazem motywacją do dalszej pracy.

 

Dziękujemy za rozmowę i życzymy dalszych sukcesów!