W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.
Powrót

Od mikroświata po świat w kosmicznej skali

07.07.2022

Laureaci tegorocznej Nagrody im. Benedykta Polaka otrzymali wyróżnienia za prace nad najgroźniejszymi wirusami gorączki krwotocznej, za badania nad kulturą i dziedzictwem Kurdów oraz za organizację misji na Tytana – księżyc Saturna.

nagroda Benedykta Polaka 2022

Dr hab. Joanna Bocheńska, prof. Janusz T. Pawęska oraz prof. Jan Charles Zarnecki odebrali nagrody 25 czerwca na Uniwersytecie Warszawskim. Wyróżnienie przyznawane jest przez kapitułę obywatelom polskim za „wybitne osiągnięcia eksploracyjne na ziemi, w morzu, w powietrzu i w kosmosie” oraz cudzoziemcom za „propagowanie polskich tematów badawczych i współpracę z naszymi naukowcami”.

Dr hab. Joanna Bocheńska z Uniwersytetu Jagiellońskiego, specjalistka w zakresie tematyki kurdyjskiej, współpracuje z licznymi organizacjami i naukowcami z Bliskiego Wschodu. Jej dokonania, wiedza i biegłość językowa są doceniane w kurdyjskim i kurdologicznym środowisku naukowym. W języku kurdyjskim określana jest jako mamosta, co znaczy „mistrz”, „nauczyciel”.

Prof. Janusz T. Pawęska jest kierownikiem w Narodowym Instytucie Chorób Zakaźnych Afryki Południowej. Opublikował ważne prace badawcze dotyczące poszukiwania rezerwuarów filowirusów. Odkrył nowego arenawirusa, wywołującego gorączkę krwotoczną. Naukowiec odpowiadał również za bezpieczne funkcjonowanie jedynego na kontynencie afrykańskim laboratorium czwartej klasy bezpieczeństwa. Miał też znaczący wpływ na rozwój badań epidemiologicznych, ekologicznych, immunologicznych i molekularnych zakażeń wywołanych przez wirusy. Monitorował wybuch epidemii eboli w Sierra Leone.

Nagroda główna przyznawana cudzoziemcom została wręczona brytyjskiemu astronomowi prof. Janowi Charlesowi Zarneckiemu, który był jednym z sześciu naukowców odpowiedzialnych za prowadzenie misji bezzałogowej „Huygens Surface Science Probe” na Tytan, czyli księżyc krążący wokół Saturna. Była to jedna z najdalszych przeprowadzonych do tej pory misji kosmicznych. W trakcie przygotowań do niej prof. Żarnecki współpracował z badaczami z Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk.

- Ta nagroda honoruje wartości, które powinny być doceniane i promowane, a nie zawsze są obecne w kulturze popularnej. Tymczasem są one ważne dla wspólnoty, narodu i państwa. Mają charakter ponadnarodowy i ponadpaństwowy – powiedział podczas uroczystości prof. Piotr Gliński, wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego, podkreślając jednocześnie znaczenie tego wyróżnienia.

W tym roku Nagrodę im. Benedykta Polaka wręczono po raz ósmy.

Patronem nagrody jest zakonnik – franciszkanin Benedykt Polak, który wraz ze swym włoskim konfratrem Giovannim da Pian del Carpine w latach 1245-1247 odbył misję poselską do chana Mongołów, który przyjął ich w ówczesnej stolicy Imperium, Karakorum.

Ekspedycja wyruszyła w ostatecznym składzie z Łęczycy, szczodrze wyposażona przez Księcia mazowieckiego Konrada I i innych członków ówczesnej polskiej elity politycznej.

Po powrocie z ponad dwuletniej wyprawy, w trakcie której przejechali konno około 20 tys. kilometrów, wysłannicy przekazali papieżowi i europejskim dworom pierwszy szczegółowy opis części Azji. Było to 50 lat przed zredagowaniem słynnego dzieła Marco Polo „Opisanie Świata”.

– To misja dyplomatyczna, a zarazem badawcza, która była wyrazem europejskiej współpracy, nie tylko pomiędzy Benedyktem Polakiem a Giovannim da Pian del Carpine. Na powodzenie misji miały również bezpośredni, znaczący wpływ najważniejsze ośrodki polityczne ówczesnej Europy, zaś różnego rodzaju wsparcia w realizacji samej wyprawy, a potem w opracowaniu jej wyników, udzielili mnisi czescy, niemieccy i francuscy, a także Rusini i Węgrzy – wyjaśnia prof. Mariusz Ziółkowski, wiceprzewodniczący kapituły nagrody i prezes Oddziału Polskiego The Explorers Club.

Kapitułę nagrody powołali: Oddział Polski The Explorers Club, Gmina Miejska Łęczyca, Powiat Łęczycki, Towarzystwo Naukowe Warszawskie. Patronat honorowy nad uroczystością objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, a nagrody finansowe dla laureatów ufundowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Ceremonię wręczenia nagród można zobaczyć na kanale youtube Oddziału Polskiego The Explorers Club: https://youtu.be/nU1VtDUF5M0

(UW, opr. MAJ)

{"register":{"columns":[]}}