Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad

W lutym 2024 r. złożyliśmy do RDOŚ w Białymstoku wniosek o wydanie decyzji środowiskowej dla wariantu nr 2, który ma 7,6 km długości. Rozpoczyna się rondem na istniejącej drodze krajowej nr 8, w odległości ok. 2 km na południe od węzła Augustów, a kończy się – po przejściu nad linią kolejową – włączeniem w istniejącą drogę krajową nr 16 w okolicach ul. Turystycznej. 

Planowana obwodnica ma być drogą jednojezdniową, przystosowaną do przenoszenia obciążeń do 11,5 t/oś. Spośród 25 projektowanych obiektów inżynierskich, aż 23 będą jednocześnie pełniły funkcję przejść dla zwierząt. Przewidzieliśmy również ekrany przeciwolśnieniowe oraz rozwiązania chroniące środowisko wodne. Powstanie odcinkowa kanalizacja deszczowa, zbiorniki retencyjne i retencyjno-infiltracyjne oraz separatory i osadniki. 

Według wstępnego harmonogramu obwodnica miałaby powstać w latach 2030-2032.

Obwodnicę Augustowa zaplanowaliśmy jako element szerszego zadania obejmującego przebudowę w latach drogi krajowej nr 16 na odcinkach Głęboki Bród – Giby, Giby – Ogrodniki (granica państwa) oraz odcinka od ul. Turystycznej do Głębokiego Brodu. Droga na całej długości ma mieć co najmniej 7 m szerokości oraz nośność 11,5 tony na oś, co umożliwi ruch pojazdów o masie całkowitej wyższej niż 7,5 t. Takie ograniczenie, wprowadzone ze względu na stan techniczny, obowiązuje obecnie na odcinku Augustów – Ogrodniki, a wszystkie pojazdy cięższe korzystają z S61 (Budzisko - Suwałki - Ełk). 

Gdy już podniesiemy standard DK16 do wymaganej przepisami nośności, będziemy musieli znieść zakaz ruchu pojazdów ciężkich. Aby nie wjechały one do centrum Augustowa, niezbędna jest budowa obwodnicy. 

Prace projektowe rozpoczęliśmy pod koniec 2019 r. Początkowo projektanci analizowali sześć wariantów przebiegu, a w drugiej połowie 2020 r. do dalszych prac wybraliśmy trzy, w tym najdłuższy – samorządowy – tzw. wariant Burmistrza. 

Warianty nr 1 (7,7 km długości) i 2 (7,6 km) mają zbliżone początki (DK8) oraz zakończenia (wpięcie w istniejącą DK16). Różnią się przebiegiem w części środkowej – wariant nr 1 przebiega bliżej Kanału Augustowskiego i zabudowy miasta, natomiast wariant nr 2 bliżej jeziora Sajno. 

Wariant nr 3 (samorządowy, tzw. wariant Burmistrza) jest znacznie dłuższy – ma aż 17,2 km długości. Zaczyna się projektowanym rondem na istniejącej drodze krajowej nr 8 w okolicy miejscowości Zielone/Kolnica, a kończy na istniejącej drodze krajowej nr 16 ok. 9 km dalej (na północny wschód) niż warianty 1 i 2. 

Na trakcie prac nad Studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowym projektanci przygotowali wstępne koszty realizacji. Najtańszy był wariant 1 (ponad 260 mln zł), nieco droższy wariant 2 (305,4 mln zł) i najdroższy wariant 3 – aż 538,9 mln zł. 

W każdym wariancie konieczna będzie wycinka drzew, ale jej skala jest różna – w wariantach 1 i 2 to odpowiednio 36 ha i 39 ha, a w wariancie 3 aż 93 ha lasu. 

Przeprowadzona analiza wielokryterialna (uwzględniająca kryteria techniczne, środowiskowe i społeczne) najwyżej oceniła wariant 2, dla którego złożyliśmy do RDOŚ w Białymstoku wniosek o decyzję środowiskową. Tymczasem samorząd i część mieszkańców Augustowa sprzeciwia się wariantowi rekomendowanemu przez GDDKiA. Twierdzą, że odcina on miasto od jeziora Sajno oraz przebiega zbyt blisko zabudowy mieszkaniowej. Jednocześnie wskazują wariant 3 jako najlepszy do realizacji.

Obwodnica w wariancie nr 3 w całości znajduje się na terenach chronionych w ramach sieci Natura 2000 – zarówno siedliskowej Ostoi Augustowskiej, jak i obszaru ptasiego Puszcza Augustowska. Kwestia ta nie zawsze jest w pełni uwzględniana w argumentacji przeciwników wariantu nr 2. 

Przebieg drogi dzieli te obszary, powodując ich fragmentację i zaburzenie funkcjonowania ekosystemów. Analizy wykazały silne negatywne oddziaływanie na chronione gatunki ptaków, w tym m.in. włochatkę, trzmielojada, sóweczkę, lelka czy głuszca. W niektórych przypadkach, jak dla lelka, wpływ ten może być na tyle duży, że oddziaływałby na całą populację w obrębie obszaru. Wysokie ryzyko dotyczy również utraty stanowisk głuszca. 

Wariant ten powodowałby także poważne zakłócenia w funkcjonowaniu korytarzy migracyjnych wilka, rysia, bobra, wydry i żubra o znaczeniu krajowym i ponadregionalnym. 

Dodatkowo odnotowano kolizje z licznymi stanowiskami chronionych gatunków zwierząt, a także negatywny wpływ na siedliska dużych drapieżników – wilka i rysia. 

Ze względu na niekorzystny wpływ na środowisko oraz mniejszą efektywność funkcjonalną wariant nr 3 został oceniony negatywnie. Należy przy tym podkreślić, że jest również wariantem najdroższym.