Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad

Skala inwestycji obejmująca budowę setek kilometrów dwujezdniowej drogi, nowoczesnych węzłów, mostów przekraczała ówczesne możliwości finansowe budżetu państwa. Bez unijnego mechanizmu solidarnościowego powstanie trasy znacznie by się wydłużyło, a rozwój regionu nie byłby tak dynamiczny. Nadzieje i plany związane z powstaniem drogi były ogromne. 

Dziś nowoczesne drogi pełnią tę samą rolę, co dawne szlaki wodne. Są głównymi arteriami życia, które pompują zasoby, ludzi i kapitał do organizmu, jakim jest region. Po latach funkcjonowania tej trasy możemy ocenić, jak te wielkie założenia projektowe wpłynęły na rozwój województwa lubuskiego. Czy nasze marzenia stały się rzeczywistością?

Z punktu widzenia polityki transportowej głównym celem wszystkich projektów było zwiększenie dostępności komunikacyjnej terenów, przez które przebiegają nowe połączenia drogowe. Istotna była także spójność i kompletność sieci drogowej. Natomiast z punktu widzenia społeczno-gospodarczego kluczowe było przede wszystkim stworzenie bezpiecznej sieci dróg szybkiego ruchu o większej przepustowości i komforcie jazdy, wyprowadzenie ruchu tranzytowego poza centra miast i poprawa warunków życia mieszkańców. Dziś podróż między stolicami województwa zajmuje nieco ponad godzinę. W czasach przed S3 trzeba było zaplanować co najmniej dwa razy tyle. 

Realizacja ogromnego projektu infrastrukturalnego, jakim była budowa drogi ekspresowej S3, stała się możliwa m.in. dzięki wsparciu środków unijnych. Budowa nowej drogi z północy na południe pozwoliła na wyprowadzenie ruchu tranzytowego z centrów miast. Przejazd przez Gorzów Wielkopolski, Skwierzynę, Świebodzin, Sulechów, Zieloną Górę czy Nową Sól, nie wspominając o mniejszych miastach i miasteczkach, dla kierowców był wcześniej sporą uciążliwością i ogromną stratą czasu. Dla mieszkańców narażonych na zanieczyszczenie powietrza, hałas i korki, ruch tranzytowy był natomiast udręką. A natężenie ruchu ciągle rosło. Nowa droga odmieniła warunki życia wielu ludzi, a jej znaczenie społeczne jest olbrzymie.

Droga ekspresowa S3 jest nazywana przez mieszkańców i samorządowców kręgosłupem województwa lubuskiego. Miano to zyskała ze względu na swoją lokalizację i relację północ – południe, a także ze względu na swoją fundamentalną rolę w rozwoju regionu. 

Podwyższenie jakości i klasy drogi to zwiększenie dostępności terenów, a to przekłada się na większe możliwości rozwoju gospodarczego, np. tworzenie stref gospodarczych w okolicach węzłów drogowych. Dziś jest to doskonale widoczne. Wraz z budową S3 powstały lub rozwinęły się już istniejące strefy przy wszystkich większych miastach leżących przy ekspresówce. Szczególnie zwracają uwagę powstałe w ostatnich latach ogromne centra dystrybucyjne przy Świebodzinie i Sulechowie. Nieco wcześniej przy węzłach na S3 koło Zielonej Góry czy Międzyrzecza utworzone zostały strefy gospodarcze. 

Ekspresowa S3 dzięki połączeniu z autostradą A2 (relacji wschód – zachód) stworzyła również doskonały korytarz transportowy, zwiększając potencjał gospodarczy regionu.

To również realizacja celów związanych z ochroną środowiska poprzez zastosowanie nowoczesnych rozwiązań pozwalających na migrację i ochronę zwierząt, zachowanie naturalnych warunków gruntowo-wodnych, czy też zabezpieczenie mieszkańców pobliskich terenów przed nadmiernym hałasem. 

Województwo lubuskie jest najbardziej zalesionym regionem w skali kraju. Obszar pokryty lasami przekracza ponad 50 procent powierzchni województwa. Przeważające leśne zagospodarowanie terenu, po którym została poprowadzona droga ekspresowa S3, ma wpływ na skład gatunkowy i liczebność dziko żyjących zwierząt. W celu ochrony zarówno zwierząt, jak i podróżujących droga została ogrodzona na całej długości. Aby jednak umożliwić zwierzętom migrację, powstały dla nich górne i dolne przejścia. Umożliwiają one przemieszczanie się zarówno tym dużym, jak jelenie czy łosie, jak i małym, np. płazom. 

Jednym z charakterystycznych elementów służących ochronie zwierząt na lubuskim odcinku S3 są zielone siatki zamontowane wzdłuż drogi na słupach o wysokości 4 m. Jest to konstrukcja, która służy ochronie nietoperzy przed zderzeniem z szybko jadącymi samochodami. Siatki te powstały z uwagi na znajdujący się przy drodze (niedaleko Międzyrzecza) jeden z największych rezerwatów nietoperzy w Europie. Od listopada do marca każdego roku w podziemiach Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego zimuje około 30 tysięcy nietoperzy, w tym przedstawiciele gatunków znajdujących się pod ścisłą ochroną. 

Przed wpuszczeniem na teren budowy ciężkich maszyn budowalnych jest on badany przez archeologów, którzy sprawdzają, czy ziemia nie kryje cennych przedmiotów sprzed lat. Znakomite odkrycia, jakich dokonano podczas akcji wykopaliskowej na stanowiskach zlokalizowanych przy Jordanowie (S3), stanowiły obiekt żywego zainteresowania nie tylko miejscowej prasy, ale i środowiska naukowego jeszcze w czasie trwania badań. Z kolei ilość pozyskanego materiału, w tym groby szkieletowe, pozwoliła na przygotowanie wystawy. Efekty pracy archeologów można było zobaczyć w Muzeum Regionalnym w Świebodzinie, położonym zaledwie 10 km od miejsca prowadzenia robót. Rezultaty badań stanowią znaczący wkład w poszerzenie wiedzy o pradziejach Ziemi Lubuskiej. 

Podczas prac związanych z budową drugiej jezdni obwodnicy Gorzowa Wielkopolskiego w ciągu S3 natrafiono na szkielet nosorożca sprzed 125 tys. lat. Prawdopodobnie utonął tu w jeziorze, którego pozostałości zostały odkryte podczas prac budowalnych. To jedyny tak kompletny szkielet nosorożca znaleziony w Polsce. Z badań wynika, że była to samica. Od swojej łacińskiej nazwy „stephanorhinus” otrzymała imię Stefania i od 2016 r. stała się symbolem promocyjnym Gorzowa Wielkopolskiego, gdzie można ją również oglądać na muralu, który zdobi ścianę kamienicy wpisanej do rejestru zabytków.

Wybudowaliśmy dwujezdniową drogę ekspresową S3 pomiędzy Gorzowem Wielkopolskim i Sulechowem. Projekt składał się z dwóch odcinków od Gorzowa Wielkopolskiego do Międzyrzecza oraz od Międzyrzecza do Sulechowa. Łączna długość obu odcinków to blisko 80 km. Ich koszt przekroczył 2 mld zł, a dofinansowanie z UE wyniosło ponad 1,5 mld zł. 

Z pomocą środków unijnych zrealizowaliśmy dwa duże projekty infrastrukturalne. Wybudowaliśmy drugie jezdnie drogi ekspresowej S3 na odcinkach, które funkcjonowały jako jednojezdniowe, tj.:   

• obwodnica Gorzowa Wielkopolskiego (11,3 km), 
• obwodnica Międzyrzecza (6,4 km), 
• Sulechów – Nowa Sól (44 km).

Wartość projektu wyniosła blisko 1,3 mld zł, a dofinansowanie z UE przekroczyło 600 mln zł. 

Wybudowaliśmy też nowe połączenie ekspresowe, czyli S3 między Nową Solą i Kaźmierzowem (woj. dolnośląskie) o długości 33,3 km. Wartość projektu wyniosła ponad 915 mln zł, z czego Unia Europejska sfinansowała wydatki w wysokości ponad pół miliarda złotych.