Horyzontalny Punkt
Kontaktowy
Polska Południowo-Zachodnia

Zespół projektu AGRI-BIOCIRCULAR-HUB z przedstawicielami firmy GRANULAT BIS (od lewej Tomasz Stachowiak, prof. PCz, Marcin Chmielarz i Katarzyna Chmielarz z GRANULAT BIS, Katarzyna Wystalska, prof. PCz, Przemysław Postawa, prof. PCz, Krystyna Malińska, prof. PCz i dr inż. Danuta Dróżdż)

---

Zapraszamy do lektury rozmowy o tym, jak współpraca, konsekwencja i doświadczenie zdobywane w kolejnych projektach pomagają przekuwać naukowe pomysły w realne rozwiązania.

dr hab. inż. Krystyna Malińska, prof. PCz   ma doświadczenie zarówno w projektach programu Horyzont 2020, jak i Horyzont Europa. Wcześniej uczestniczyła w realizacji projektów Organic_PLUS oraz Nutri2Cycle, a obecnie jako kierowniczka zespołu projektowego i liderka pakietu pracy uczestniczy w realizacji projektu AGRI-BIOCIRCULAR-HUB, finansowanego w ramach programu Horyzont Europa.

Projekt AGRI-BIOCIRCULAR-HUB realizowany jest w latach 2025–2028 w ramach konkursu HORIZON-WIDERA-2023-ACCESS-07. Przedsięwzięcie łączy potencjał różnych dyscyplin i instytucji, a zespół Politechniki Częstochowskiej aktywnie uczestniczy w jego realizacji.

Link do strony projektu AGRI-BIOCIRCULAR-HUB

Link do strony projektu Organic_PLUS

Link do strony projektu Nutri2Cycle

Wpis na LinkedIn dotyczący aplikowania w konkursie „Excellence hubs” (WIDERA)

 

Rozmówczyni: dr hab. inż. Krystyna Malińska, prof. PCz, Politechnika Częstochowska

Obecnie realizowany projekt: AGRI-BIOCIRCULAR-HUB (GA No. 101186869)

Okres realizacji: 2025–2028

Rola w projekcie: kierowniczka zespołu projektowego oraz liderka pakietu pracy

Wcześniejsze projekty: Organic_PLUS (Horyzont 2020), Nutri2Cycle (Horyzont 2020)

1. Czy poleciłaby Pani udział w projektach programu Horyzont Europa innym naukowcom lub przedstawicielom przedsiębiorstw? Co, Pani zdaniem, stanowi największą wartość uczestnictwa w takich projektach?

Udział w realizacji projektów finansowanych z programu Horyzont Europa jest niezwykle cennym doświadczeniem, dlatego staram się zachęcać wszystkich do aplikowania w konkursach z tego programu.

Jednak zawsze podkreślam, że są to projekty wymagające, szczególnie na poziomie realizacji w jednostkach naukowych. Zanim przystąpimy do przygotowania wniosku, warto upewnić się, że nasza jednostka:

• dysponuje niezbędną infrastrukturą do realizacji zadań w projekcie i zasady korzystania z niej są jasno określone,
• wprowadziła regulamin realizacji projektów z HE z zasadami wynagradzania pracowników zaangażowanych w te projekty,
• zapewni wsparcie administracyjne w obsłudze projektu (nieoceniona rola uczelnianych centrów obsługi projektów) i pomoże zespołowi projektowemu we wprowadzaniu rozwiązań na rynek (ważna rola uczelnianych centrów transferu technologii).

Z poziomu jednostki naukowej, takiej jak moja macierzysta uczelnia, udział w projektach z Horyzontu Europa przekłada się bezpośrednio na wynik ewaluacji działalności naukowej jednostki (II kryterium) i myślę, że jest to ogromna korzyść dla uczelni i zachęta do dalszego aplikowania w konkursach.

W ramach projektu AGRI-BIOCIRCULAR-HUB – który jest projektem typu Coordination and Support Action – oprócz opracowania nowych rozwiązań dla rolnictwa i ogrodnictwa, oferujemy różnorodne działania skierowane do rolników, przedsiębiorców, urzędników oraz akademików obejmujące, np. mobilność i mentoring, współpracę w ramach międzynarodowej sieci żywych laboratoriów, instalacji testowych i pilotażowych czy finansowanie grantów dla MŚP i startupów. W ten sposób, rezultaty naszego projektu będą społecznie użyteczne (III kryterium), czyli już pracujemy na przyszłą ewaluację. 

Nawiązując jeszcze do przyszłej ewaluacji, MNiSW przewiduje dodatkowe kryterium oceny dotyczące funkcjonowania jednostek (IV kryterium), które m.in. będzie obejmowało kształcenie kadr i wspieranie karier naukowych oraz ich umiędzynarodowienie, a także stwarzanie dobrych warunków pracy i do prowadzenia badań. I właśnie udział w projektach z programu HE daje jednostkom naukowym wyjątkową możliwość stworzenia sprzyjających warunków do realizacji badań i rozwoju naukowego w międzynarodowym środowisku. Szczególnie dotyczy to osób na wczesnym etapie kariery naukowej. Na przykład, w zakończonym projekcie Nutri2Cycle, koordynowanym przez Uniwersytet w Gent (Belgia), zaplanowano „program wspólnych doktoratów, tzw. joint PhD” dla 12 osób z instytucji wchodzących w skład konsorcjum. W ramach tego projektu i w oparciu o umowę partnerską między Uniwersytetem w Gent i Politechniką Częstochowską dwie doktorantki z Wydziału Infrastruktury i Środowiska Politechniki Częstochowskiej przygotowały swoje rozprawy doktorskie pod opieką promotorów z PCz i UG uzyskując stopień doktora uczelni partnerskich.

2. Jakie doświadczenia, kompetencje lub korzyści przyniósł Pani udział w projekcie realizowanym w ramach programu Horyzont Europa?

Dla mnie i mojego zespołu najważniejsza jest możliwość współpracy z przedstawicielami wiodących w Europie instytucji naukowo-badawczych, organizacji i przedsiębiorstw. To właśnie w międzynarodowych, interdyscyplinarnych i komplementarnych konsorcjach, w których zaangażowane są jednostki badawcze, przedsiębiorstwa przemysłowe oraz zakładach produkcji rolnej i ogrodniczej z powodzeniem opracowujemy, testujemy w warunkach rzeczywistych i skalujemy rozwiązania do zastosowań w uprawach roślin. Na przykład, w ramach zakończonego już projektu Organic_PLUS opracowaliśmy we współpracy z przemysłem prototypy folii do ściółkowania gleby, które zostały przetestowane w uprawach polowych w UK i Turcji. Teraz, w projekcie AGRI-BIOCIRCULAR-HUB, wspólnie z konsorcjantem – firmą GRANULAT BIS z Częstochowy – pracujemy nad biopochodnymi i biodegradowalnymi akcesoriami do uprawy roślin, takimi jak zapinki do pomidorów uprawianych w szklarniach. Nasze zapinki mogą zastąpić te, które są wykonane z tworzyw sztucznych z surowców nieodnawialnych i nieulegających biodegradacji, i które po zużyciu są trudne do zagospodarowania.

Bardzo doceniam to, że udział w projektach z H2020 i HE (w różnych rolach równocześnie, czyli jako lokalna koordynatorka, kierowniczka zespołu projektowego, wykonawczyni zadań badawczych, liderka pakietu pracy) sprawił, że rozwinęłam i wzmocniłam swoje umiejętności komunikacji w międzynarodowym środowisku naukowym oraz kompetencje związane z zarządzaniem projektami badawczymi. Z każdym zrealizowanym projektem mam coraz lepsze rozumienie procesów związanych z zarządzaniem projektami finansowanymi z HE, raportowaniem wyników i rozliczaniem budżetu. Taka praktyczna wiedza i doświadczenie są niezwykle cenne w budowaniu konsorcjów, rozwijaniu pomysłów na projekty i przygotowywaniu wniosków w przyszłych konkursach programu HE.  

3. Jak rozpoczęła się Pani współpraca przy tym projekcie? W jaki sposób dołączyła Pani do międzynarodowego konsorcjum?

Wieloletnia współpraca z zagranicznymi, jak i krajowymi instytucjami przy realizacji projektów badawczych czy prac zleconych naturalnie przekłada się na kolejne, wspólne przedsięwzięcia. Do konsorcjum obecnie realizowanego projektu AGRI-BIOCIRCULAR-HUB nasz zespół został zaproszony przez instytucję – BETA Technological Centre z Hiszpanii, z którą wcześniej realizowaliśmy projekt i pracę zleconą oraz Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, z którym od lat współpracujemy. Razem też pracowaliśmy nad wnioskami do innych konkursów HE czy COST Action, które niestety nie uzyskały finansowania. 

Chciałam podkreślić, że udział w projektach to „gra zespołowa”. Tak się szczęśliwie złożyło, że w temacie dotyczącym biopochodnych i biodegradowalnych tworzyw do zastosowań w uprawie roślin od wielu lat pracujemy w sprawdzonym składzie osobowym. Nasz międzywydziałowy i interdyscyplinarny zespół naukowców i naukowczyń
 z Politechniki Częstochowskiej jest rozpoznawalny, a nasze prace doceniane z uwagi na wysoką aplikacyjność. Co ważne, zbudowaliśmy sieć współpracy z wieloma krajowymi
 i zagranicznymi podmiotami. Śledzimy na bieżąco oferty konkursowe oraz odpowiadamy na zapytania i zaproszenia do współpracy i składania wniosków o dofinansowanie.  

Warto też wiedzieć, że udział w międzynarodowym konsorcjum i praca nad przygotowaniem wniosku do konkursu z HE jest takim „projektem” samym w sobie. Często taki „projekt” to miesiące pracy (i to w okresie wakacyjnym) wspólnie z potencjalnymi konsorcjantami, w czasie których odbywają się niezliczone spotkania (online i stacjonarnie), prowadzone są dyskusje i negocjacje budżetu, zbierane są dane i przygotowywane są opisy do wniosku. Czas jaki poświęcamy i wysiłek jaki wkładamy w przygotowanie i złożenie wniosku jest ogromny. Pomimo starań, niestety większość naszych aplikacji kończy się nieprzyznaniem finansowania. Może to być frustrujące, zwłaszcza że w takich sytuacjach tej naszej pracy nad przygotowaniem i złożeniem wniosku po prostu „nie widać”, bo grant nie został przyznany.  W naszym przypadku te porażki staramy się – choć nie zawsze jest to łatwe – przyjmować i traktować jako cenne doświadczenie i źródło nowych pomysłów i kontaktów, które w praktyce przekładają się na kolejne zaproszenia do udziału w konsorcjach i składania wniosków w konkursach z HE. 

4. Czy pracowała Pani z Horyzontalnym Punktem Kontaktowym i czy poleca Pani współpracę z nami?

Trudno w ogóle sobie wyobrazić udział w programach Komisji Europejskiej bez współpracy i korzystania z różnych form wsparcia oferowanych przez HPK i to zarówno na etapie aplikowania w konkursach, jak i podczas realizacji projektów.

Jako naukowczyni i kierowniczka zespołów realizujących projekty z KE brałam udział w szkoleniach i spotkaniach informacyjnych organizowanych przez HPK. Również takich, które były organizowane w Politechnice Częstochowskiej dla osób zarządzających projektami, jak np. szkolenie dotyczące aspektów finansowych, w tym konstruowania budżetu projektu i sposobów wynagradzania naukowców zaangażowanych w projekty z HE. Są to niezwykle wartościowe i praktyczne szkolenia. Już teraz planuję udział w szkoleniu „Audyt w projektach Horyzontu Europa – zasady, ryzyka i praktyka”, które odbędzie się w listopadzie 2026 w Politechnice Śląskiej. Chciałabym się dowiedzieć jak z perspektywy uczelni wygląda audyt finansowy projektu, jak przygotować się do kontroli i uniknąć błędów. Taki audyt czeka nas w projekcie AGRI-BIOCIRCULAR-HUB.

Aplikując do jednego z konkursów CBE JU skorzystaliśmy jako międzynarodowe konsorcjum z usługi pre-screeningu naszego wniosku, czyli takiej wstępnej oceny wniosku zanim zostanie złożony. Ekspert nie tylko przekazał nam swoje komentarze i rekomendacje, ale również omówił je z nami szczegółowo na spotkaniu online. Taka usługa jest bezpłatna i dostępna dla instytucji z tzw. widening countries (w tym Polski).

Obecnie realizujemy projekt AGRI-BIOCIRCULAR-HUB ze znaczącym udziałem polskich partnerów, w tym i przedsiębiorstw, które po raz pierwszy biorą udział w realizacji projektów z programu HE. Te przedsiębiorstwa mogą liczyć na indywidualne wsparcie i konsultacje udzielane przez ekspertki HPK, szczególnie w aspektach mogących budzić obawy i wątpliwości, jak rozliczanie i raportowanie kosztów w projekcie. Właśnie takie indywidualne wsparcie dla przedsiębiorców nie tylko ułatwia realizację projektu, ale też zachęca przedsiębiorców do aplikowania o finansowanie w nowych konkursach z programu Horyzont Europa. 

Dziękujemy za rozmowę Pani dr hab. inż. Krystynie Malińskiej, prof. PCz

W budowaniu tych kompetencji i przygotowaniu do udziału w projektach chętnie wesprze Państwa HPK Polska Południowo-Zachodnia.

U nas znajdą Państwo informacje o nadchodzących konkursach. Wspólnie przeanalizujemy ich tematykę, pomożemy dobrać najkorzystniejszy skład konsorcjum oraz wesprzemy proces przygotowania projektu, w tym opracowania koncepcji i oszacowania budżetu.

Zapraszamy na konsultacje i szkolenia, a także do śledzenia naszej strony internetowej oraz mediów społecznościowych