Horyzontalny Punkt
Kontaktowy
Polska Zachodnia

Szeroki wachlarz podmiotów - od naukowców po startupy

Europejska Rada ds. Innowacji (EIC) stawia na różnorodność ekosystemu innowacji. O środki w ramach ścieżki Challenges mogą ubiegać się niemal wszystkie jednostki posiadające osobowość prawną. W tej grupie znajdują się przede wszystkim uniwersytety, publiczne i prywatne jednostki badawcze, startupy oraz małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP). Co ciekawe, program jest otwarty również na osoby fizyczne, o ile posiadają one zdolność prawną do zaciągania zobowiązań. W praktyce oznacza to, że naukowiec lub innowator może złożyć wniosek osobiście, choć zazwyczaj wymaga się, aby przed podpisaniem umowy o grant powołał on podmiot prawny (np. spółkę typu spin-off), który przejmie realizację projektu.

Należy jednak pamiętać o istotnym ograniczeniu dotyczącym skali działalności. W przypadku projektów realizowanych przez jednego beneficjenta (wnioski indywidualne), z udziału całkowicie wyłączone są duże korporacje oraz spółki o średniej kapitalizacji (mid-caps). Podmioty te mogą uczestniczyć w programie wyłącznie jako członkowie szerszych, międzynarodowych konsorcjów.

Modele aplikacji

Wnioskodawcy mają do wyboru dwie główne ścieżki składania dokumentów, które determinują strukturę projektu:

1. Pierwszą z nich jest aplikacja samodzielna (single legal entity). Jest ona dostępna dla organizacji mających siedzibę w państwie członkowskim UE lub w kraju stowarzyszonym z programem Horyzont Europa. Jest to rozwiązanie idealne dla silnych jednostek badawczych lub innowacyjnych startupów, które posiadają pełne zaplecze do realizacji przełomowego pomysłu.
2. Drugą opcją jest budowa konsorcjum, która pozwala na łączenie kompetencji z różnych krajów:

- jeśli zespół składa się z dwóch partnerów, muszą oni pochodzić z różnych państw członkowskich lub krajów stowarzyszonych i być od siebie całkowicie niezależni pod względem prawnym i finansowym.

- w przypadku większych zespołów (trzy podmioty lub więcej) obowiązuje zasada "1+2": przynajmniej jeden partner musi mieć siedzibę w UE, a pozostali dwaj w innych krajach członkowskich lub stowarzyszonych.

Kluczowym wymogiem jest tu realna niezależność - podmioty powiązane kapitałowo (np. spółki córki tej samej korporacji z różnych państw) nie są liczone jako osobne jednostki przy sprawdzaniu wymogów minimalnego składu konsorcjum.

Geografia i bezpieczeństwo strategiczne

Kwalifikowalność geograficzna wykracza poza granice Unii Europejskiej. Podmioty z krajów stowarzyszonych, takich jak Wielka Brytania, Norwegia czy Izrael, biorą udział w naborach na tych samych zasadach co kraje UE. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku "krajów trzecich" (np. USA czy Japonii) - ich przedstawiciele mogą dołączyć do projektów jako partnerzy stowarzyszeni, ale zazwyczaj muszą finansować swój udział z własnych źródeł, a ich obecność nie wlicza się do minimalnego progu liczebności konsorcjum.

Szczególną uwagę należy zwrócić na wyzwania dotyczące technologii strategicznych, takich jak ewolucja sieci 5G i post-5G. Ze względu na ochronę europejskiej infrastruktury komunikacyjnej, Komisja Europejska zastrzega sobie prawo do nałożenia dodatkowych restrykcji, które mogą ograniczyć udział podmiotów kontrolowanych przez kraje spoza UE, nawet jeśli mają one siedzibę na terenie Europy.

Proces aplikowania do Pathfinder Challenges 2026 wymaga nie tylko doskonałego pomysłu naukowego, ale też starannego doboru formy prawnej i partnerów. Zawsze należy zacząć od lektury konkretnego rozdziału poświęconego wybranemu wyzwaniu, gdyż to tam mogą kryć się dodatkowe, specyficzne wymogi dotyczące profilu wnioskodawcy.