Komenda Powiatowa
Państwowej Straży Pożarnej
w Staszowie

Sezon grzewczy: zadbaj o bezpieczeństwo. Czujki dymu i czadu mogą uratować życie

Sezon grzewczy to okres zwiększonego zagrożenia pożarami budynków mieszkalnych oraz zatruciami tlenkiem węgla. Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Staszowie przypomina o konieczności bezpiecznej eksploatacji urządzeń grzewczych, regularnych przeglądach instalacji oraz stosowaniu autonomicznych czujek dymu i tlenku węgla.

Czad – cichy zabójca

Tlenek węgla (CO), potocznie nazywany czadem, jest silnie trującym gazem, którego nie można wykryć za pomocą ludzkich zmysłów. Jest bezbarwny, bezwonny i pozbawiony smaku. Powstaje w wyniku niepełnego spalania paliw, takich jak węgiel, drewno, gaz czy olej opałowy.

Do zatrucia może dojść m.in. wskutek niesprawności urządzeń grzewczych, niedrożności przewodów kominowych, niewłaściwej wentylacji lub niedostatecznego dopływu powietrza niezbędnego do spalania.

Pierwszymi objawami zatrucia mogą być bóle i zawroty głowy, osłabienie, nudności, senność oraz duszność. Wysokie stężenie tlenku węgla może doprowadzić do utraty przytomności, a nawet śmierci.

Bezpieczny sezon grzewczy – podstawowe zasady

Strażacy przypominają o kilku podstawowych zasadach, których przestrzeganie może zapobiec tragedii:

• Regularnie kontroluj stan techniczny urządzeń grzewczych oraz instalacji gazowych i kominowych.

• Dbaj o drożność przewodów kominowych. Zlecaj ich kontrolę i czyszczenie z częstotliwością wymaganą przepisami.

• Zapewnij prawidłową wentylację pomieszczeń. Nie zasłaniaj kratek wentylacyjnych i nie ograniczaj dopływu świeżego powietrza.

• Nie ogrzewaj pomieszczeń urządzeniami do tego nieprzeznaczonymi, w szczególności kuchenkami gazowymi.

• Nie przeciążaj instalacji elektrycznej. Nie korzystaj z niesprawnych przedłużaczy ani uszkodzonych urządzeń grzewczych.

• Zamontuj autonomiczne czujki dymu i tlenku węgla. Urządzenia te ostrzegają o zagrożeniu i umożliwiają szybką reakcję.

Obowiązkowe przeglądy i czyszczenie przewodów kominowych

Właściciele i zarządcy budynków są zobowiązani do zapewnienia właściwego stanu technicznego obiektów oraz znajdujących się w nich instalacji i urządzeń.

Kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych – dymowych, spalinowych i wentylacyjnych – oraz instalacji gazowych należy przeprowadzać co najmniej raz w roku, z uwzględnieniem szczególnych wymagań dotyczących niektórych obiektów.

Przepisy przeciwpożarowe określają również minimalną częstotliwość usuwania zanieczyszczeń z przewodów kominowych:

• Co najmniej raz na 3 miesiące – z przewodów dymowych i spalinowych od palenisk opalanych paliwem stałym.

• Co najmniej raz na 6 miesięcy – z przewodów dymowych i spalinowych od palenisk opalanych paliwem ciekłym i gazowym.

• Co najmniej raz w roku – z przewodów wentylacyjnych, jeżeli większa częstotliwość nie wynika z warunków użytkowych.

Podane terminy określają ogólne wymagania. W poszczególnych przypadkach mogą obowiązywać dodatkowe warunki wynikające z przepisów.

Czujki dymu i tlenku węgla – nowe obowiązki

Znowelizowane przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej wprowadzają stopniowy obowiązek wyposażania określonych pomieszczeń i lokali w autonomiczne czujki dymu oraz tlenku węgla.

Najważniejsze terminy to:

• Od 23 grudnia 2024 r. – wymagania dotyczą nowych budynków i lokali objętych przepisami.

• Od 30 czerwca 2026 r. – obowiązek obejmuje istniejące pomieszczenia i jednostki mieszkalne, w których świadczone są usługi hotelarskie, a także określone istniejące pomieszczenia lokali użytkowych przeznaczone na pobyt ludzi, w których odbywa się proces spalania paliwa.

• Od 1 stycznia 2030 r. – wymagania obejmą również istniejące lokale mieszkalne, z uwzględnieniem zakresu i wyjątków określonych w przepisach.

Obowiązek stosowania czujek tlenku węgla dotyczy pomieszczeń, w których odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego. Przepisy przewidują określone wyjątki, m.in. dotyczące niektórych urządzeń z zamkniętą komorą spalania oraz gazowych urządzeń przeznaczonych do przygotowywania posiłków.

Nie warto jednak czekać na ustawowy termin. Montaż odpowiednio dobranej czujki już dziś może uratować życie.

Jak postępować w przypadku alarmu czujki?

Jeśli uruchomi się alarm czujki tlenku węgla:

1. Natychmiast opuść zagrożone pomieszczenie i wyjdź z budynku. Ostrzeż pozostałych domowników, o ile możesz to zrobić bez narażania własnego życia i zdrowia.

2. Zadzwoń pod numer alarmowy 112 z bezpiecznego miejsca i poinformuj o podejrzeniu obecności tlenku węgla.

3. Nie wracaj do budynku ani nie wchodź ponownie do zagrożonego pomieszczenia do czasu sprawdzenia go przez odpowiednie służby i potwierdzenia, że jest bezpiecznie.

Jeśli podejrzewasz zatrucie czadem, nie lekceważ objawów i nie zwlekaj z wezwaniem pomocy.

„Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa!”

Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Staszowie zachęca mieszkańców powiatu staszowskiego do aktywnego włączenia się w ogólnopolską kampanię edukacyjno-informacyjną Państwowej Straży Pożarnej „Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa!”.

Celem kampanii jest zwiększanie świadomości społecznej na temat zagrożeń pożarowych i zatruć tlenkiem węgla, a także promowanie bezpiecznych zachowań oraz stosowania urządzeń wczesnego ostrzegania.

Pamiętajmy, że bezpieczeństwo zaczyna się od codziennych, odpowiedzialnych decyzji. Regularne przeglądy instalacji, prawidłowa eksploatacja urządzeń grzewczych oraz montaż czujek dymu i tlenku węgla mogą zapobiec tragedii.

Nie pozwól, aby sezon grzewczy stał się zagrożeniem dla Ciebie i Twoich bliskich. Zadbaj o bezpieczeństwo już dziś!

Opracowanie: st. kpt. Bernard Bednarczyk, Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Staszowie.

Zdjęcia: gov.pl