Polska w OBWE

Podczas posiedzenia Stałej Rady OBWE (12.03.) sprawozdawczyni Mechanizmu Moskiewskiego, prof. Patrycja Grzebyk, zaprezentowała Raport Mechanizmu Moskiewskiego dotyczący sytuacji praw człowieka w Gruzji Report on Developments in Georgia in Respect of Human Rights and Fundamental Freedoms since Spring 2024 .

Prof. Patrycja Grzebyk została powołana na sprawozdawczynię Mechanizmu Moskiewskiego przez 23 państwa uczestniczące OBWE*, które uruchomiły ten mechanizm.

Główne ustalenia Raportu potwierdzają, że w okresie objętym mandatem misji Mechanizmu Moskiewskiego (od wiosny 2024 r.) doszło do wyraźnej regresji Gruzji w zakresie standardów demokratycznych. Władze Gruzji stopniowo ograniczały wolność wypowiedzi, wolność zgromadzeń oraz wolność zrzeszania się poprzez przyjmowanie regulacji prawnych wymierzonych w społeczeństwo obywatelskie, przedstawicieli opozycji politycznej, niezależne media, a także społeczność LGBT+. Autorka raportu podkreśla ponadto, że próby delegalizacji głównych partii opozycyjnych stanowią poważne zagrożenie dla istnienia pluralizmu politycznego.

Sprawozdawczyni stwierdziła istnienie systemowego wzorca przemocy stosowanego przez obóz rządzący wobec uczestników protestów, liderów opozycji politycznej, a także dziennikarzy i obrońców praw człowieka. Raport podkreśla jednocześnie, że działaniom tym towarzyszyła niemal całkowita bezkarność sprawców naruszeń.

Raportu Mechanizmu Moskiewskiego zawiera ponad 70 rekomendacji skierowanych do:

• Gruzji, w tym m.in. rekomendacja wszczęcia skutecznych postępowań wyjaśniających w przypadkach zarzutów stosowania tortur przez funkcjonariuszy policji; natychmiastowe zwolnienie osób uznawanych za więźniów politycznych, a także zapewnienie pełnego poszanowania standardów rzetelnego procesu sądowego;
• do pozostałych państw uczestniczących OBWE, dotyczących m.in. zapewnienia systematycznego monitorowania realizacji ustaleń Mechanizmu Moskiewskiego, a także wzmacniania wsparcia dla niezależnego społeczeństwa obywatelskiego w Gruzji oraz dla gruzińskich organizacji społeczeństwa obywatelskiego działających za granicą; oraz
• do innych organizacji międzynarodowych obejmujących m.in. wspieranie inicjatyw służących dokumentowaniu naruszeń praw człowieka w Gruzji, udzielanie wsparcia w procesie wdrażania niezbędnych reform legislacyjnych, rozważenie skierowania spraw dotyczących sytuacji praw człowieka w Gruzji do rozpatrzenia przez Międzynarodowy Trybunał Karny.

Ustalenia Raportu opierają się na wywiadach z osobami, które padły ofiarą niewłaściwego traktowania ze strony organów ścigania, na licznych rozmowach z przedstawicielami gruzińskich organizacji pozarządowych, na analizie 213 świadectw zawierających dokumentację fotograficzną i medyczną, jak również na ponad 300 różnego rodzaju dokumentach, relacjach i innych materiałach przekazanych na specjalny adres misji Mechanizmu Moskiewskiego.

Sprawozdawczyni Mechanizmu Moskiewskiego odbyła również wizytę w Tbilisi, gdzie spotkała się z przedstawicielami władz państwowych, w tym z premierem, przewodniczącym parlamentu, ministrem spraw wewnętrznych, ministrem sprawiedliwości, ministrem edukacji oraz przewodniczącym Sądu Najwyższego, przedstawicielami prokuratury, Centralnej Komisji Wyborczej, rzecznikiem praw obywatelskich, a także z reprezentantami opozycji.

* Albania, Austria, Belgia, Czarnogóra, Dania, Estonia, Finlandia, Holandia, Irlandia, Islandia, Kanada, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Mołdawia, Niemcy, Norwegia, Republika Czeska, Słowenia, Szwecja, Ukraina, Wielka Brytania

 

Zdjęcia: Micky Kroell/OSCE