Prokuratura Okręgowa
w Bielsku-Białej

             W 2026 r. weszły w życie istotne zmiany legislacyjne mające na celu wzmocnienie ochrony życia
i zdrowia uczestników ruchu drogowego oraz zwiększenie skuteczności reakcji państwa na szczególnie niebezpieczne zachowania na drogach. Nowelizacje zostały wprowadzone ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz.U. poz. 1872) oraz ustawą z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1676).

            Z dniem 29 stycznia 2026 r. wprowadzono do kodeksu karnego legalną definicję nielegalnego wyścigu pojazdów mechanicznych (art. 115 § 26 k.k.), co umożliwia jednoznaczną kwalifikację prawną tego rodzaju zachowań.

            Dodany art. 178c k.k. penalizuje organizowanie, prowadzenie oraz udział w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych. Odpowiedzialności karnej podlegają zarówno organizatorzy, jak i uczestnicy wyścigu – niezależnie od tego, czy doszło do wypadku.

            Wprowadzono również nowe przestępstwo tzw. jazdy brawurowej (art. 178d k.k.), obejmujące sytuację, w której kierujący:

• rażąco przekracza dopuszczalną prędkość,
• jednocześnie rażąco narusza inne zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego,
• naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

            Przestępstwo to może zostać popełnione także bez zaistnienia skutku w postaci wypadku.

            Nowelizacja przewiduje surowsze sankcje w przypadku spowodowania wypadku ze skutkiem śmiertelnym (art. 177 § 2a k.k.), jeżeli sprawca:

• uczestniczył w nielegalnym wyścigu,
• działał w warunkach jazdy brawurowej,
• prowadził pojazd pomimo obowiązującego sądowego zakazu prowadzenia pojazdów.

Szczególnie doniosłą zmianą jest modyfikacja art. 42 § 3 k.k., wprowadzająca zasadę obligatoryjnego orzekania dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wobec sprawcy, który nie zastosował się do wcześniej orzeczonego zakazu (z wyjątkiem szczególnie uzasadnionych przypadków).

            Zgodnie z art. 44b k.k., w przypadku prowadzenia pojazdu mechanicznego przy zawartości alkoholu co najmniej 1,5‰ we krwi (0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu), sąd obligatoryjnie orzeka przepadek pojazdu mechanicznego, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami.

            W przypadku prowadzenia pojazdu niebędącego własnością sprawcy sąd orzeka nawiązkę
w wysokości od 5 000 zł. do 500 000 zł..

            Ustawa przewiduje także możliwość przepadku pojazdu w sytuacji naruszenia sądowego zakazu prowadzenia pojazdów.

            Zmiany w Kodeksie wykroczeń obejmują penalizację:

• celowego wprowadzania pojazdu w poślizg (tzw. drift),
• jazdy „na jednym kole”,
• organizowania oraz umyślnego uczestnictwa w nielegalnych spotkaniach motoryzacyjnych bez wymaganego zawiadomienia.

            Za drift grozi grzywna nie niższa niż 1 500 zł., a w przypadku stworzenia zagrożenia w ruchu – co najmniej 2 500 zł. Organizacja nielegalnego zlotu motoryzacyjnego podlega karze grzywny nie niższej niż 2 000 zł.

            Od 30 marca 2026 r. w przypadku driftu lub jazdy „na jednym kole” przewidziano administracyjne zatrzymanie prawa jazdy na okres 3 miesięcy.

            Ustawa z 17 października 2025 r. wprowadza m.in.:

• możliwość uzyskania prawa jazdy kategorii B od 17 roku życia pod nadzorem opiekuna,
• rozszerzenie podstaw zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h również poza obszarem zabudowanym (na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych),
• obowiązek używania kasków ochronnych przez osoby do 16. roku życia podczas jazdy rowerem, hulajnogą elektryczną oraz urządzeniami transportu osobistego (od 3 czerwca 2026 r.),
• podniesienie minimalnego wieku użytkowników hulajnóg elektrycznych i UTO z 10 do 13 lat,
• modyfikację zasad okresu próbnego dla młodych kierowców (od 3 września 2026 r.).

 

            Wprowadzone regulacje stanowią kompleksowe zaostrzenie odpowiedzialności karnej
i wykroczeniowej za najpoważniejsze naruszenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ustawodawca jednoznacznie wzmacnia funkcję prewencyjną prawa, eliminując z ruchu kierowców rażąco lekceważących obowiązujące normy, w szczególności sprawców nielegalnych wyścigów, jazdy brawurowej oraz osób naruszających sądowe zakazy prowadzenia pojazdów.

           

Zakres i charakter przyjętych rozwiązań wskazują na wyraźne przesunięcie akcentu w stronę ochrony życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego poprzez realne i odczuwalne sankcje karne oraz majątkowe.

 

                   Rzecznik Prasowy
Prokuratury Okręgowej w Bielsku-Białej
                     Paweł Nikiel