Prokuratura Okręgowa
w Katowicach

Prokurator Prokuratury Rejonowej Katowice-Północ w Katowicach skierował do Sądu Okręgowego w Katowicach akt oskarżenia przeciwko pięciu członkom zorganizowanej grupy przestępczej zajmującej się oszustwami metodą „na pracownika banku” oraz praniem pieniędzy. Oskarżeni to obywatele Ukrainy w wieku od 19 do 28 lat.

Początki śledztwa

Postępowanie rozpoczęło się od zatrzymania na początku kwietnia 2026 r. 22-letniego obywatela Ukrainy, który odebrać miał gotówkę od jednej z pokrzywdzonych na terenie katowickiego centrum handlowego. W toku dalszych czynności ustalono tożsamość kolejnych obywateli Ukrainy w wieku od 19 do 28 lat, zaangażowanych w przestępczy proceder.

Sposób działania grupy

Zorganizowana grupa przestępcza została założona nie później niż w lutym 2026 r. przez dwóch obywateli Ukrainy przebywających na terytorium Polski. W jej strukturze działały osoby pełniące funkcję tzw. call center, których zadaniem było nawiązywanie kontaktu telefonicznego z pokrzywdzonymi, kurierzy odbierający od nich gotówkę lub karty bankomatowe, kierowcy zapewniający transport, a także osoby koordynujące działania przestępcze i dostarczające pozostałym członkom grupy pojazdy, urządzenia elektroniczne służące do komunikacji oraz karty SIM. Pojazdy wykorzystywane przez sprawców były wcześniej kupowane na dane innych osób, natomiast karty SIM rejestrowano na obcokrajowców lub osoby fikcyjne.

Osoby działające w ramach call center kontaktowały się telefonicznie z pokrzywdzonymi, wykorzystując technikę zwaną spoofingiem, polegającą na podszywaniu się pod inne numery telefonów. Sprawcy przedstawiali się jako pracownicy banków, a w niektórych przypadkach również jako przedstawiciele organów ścigania. Następnie, wykorzystując techniki socjotechniczne, przekonywali pokrzywdzonych, że pieniądze zgromadzone na ich rachunkach bankowych są zagrożone przejęciem przez przestępców albo że osoby trzecie zamierzają wykorzystać ich dane osobowe do zaciągnięcia kredytu.

Wykorzystując zaskoczenie i strach pokrzywdzonych, sprawcy nakłaniali ich do podania kodów PIN do kart bankowych, a następnie informowali o konieczności przekazania kart kurierowi rzekomo współpracującemu z bankiem lub Policją.

W innych przypadkach pokrzywdzonym wmawiano, że w celu uniemożliwienia osobom trzecim zaciągnięcia kredytu na ich dane konieczne jest wykorzystanie dostępnego limitu kredytowego. W tym celu pokrzywdzeni mieli udać się do wskazanej placówki bankowej, zaciągnąć zobowiązanie finansowe, wypłacić uzyskane środki, a następnie wpłacić gotówkę we wpłatomacie przy użyciu wskazanych kodów BLIK albo przekazać ją kurierowi. Pokrzywdzonych zapewniano, że po zakończeniu całej operacji zaciągnięty kredyt zostanie anulowany. W niektórych przypadkach obiecywano im również niewielkie wynagrodzenie za współpracę.

Po gotówkę lub karty bankowe przyjeżdżał kurier, korzystający z pomocy kierowcy. Po podaniu kodu weryfikacyjnego przekazanego wcześniej pokrzywdzonemu przez sprawców odbierał pieniądze lub karty. Gotówkę przekazywał innemu członkowi grupy. W przypadku odebrania kart kurier udawał się do bankomatów, gdzie, wykorzystując kody PIN zapisane przez pokrzywdzonych na kartce lub przekazane ustnie osobom obsługującym call center, dokonywał wypłat gotówki.

Ustalenia

Członkowie grupy brali udział w 18 oszustwach popełnionych od połowy lutego do końca kwietnia 2026 r. na terenie województw śląskiego, małopolskiego, podkarpackiego, mazowieckiego i lubelskiego. Do wielowątkowego śledztwa połączono sprawy prowadzone wcześniej w 12 innych jednostkach prokuratury na terenie kraju.

Zatrzymania

Pierwszego kuriera zatrzymano na początku kwietnia podczas usiłowania odebrania pieniędzy od jednej z pokrzywdzonych. Kolejne dwie osoby, w tym kuriera i koordynatora pełniącego również funkcję kierowcy, zatrzymano pod koniec kwietnia na terenie województwa mazowieckiego. Dwaj oskarżeni zatrzymani zostali na polecenie prokuratora w maju i czerwcu tego roku.

Zarzuty i środki zapobiegawcze

Mężczyźni usłyszeli zarzuty oszustwa, w tym w dwóch przypadkach dotyczących mienia znacznej wartości, usiłowania oszustwa, udziału w zorganizowanej grupie przestępczej oraz prania pieniędzy.

Na wniosek prokuratora sąd zastosował wobec czterech osób tymczasowe aresztowanie. Wobec jednej prokurator zastosował dozór Policji oraz zakaz opuszczania kraju połączony z zatrzymaniem paszportu.

Akt oskarżenia

W październiku 2026 r. prokurator zakończył sprawę kierując akt oskarżenia do Sądu Okręgowego w Katowicach.

Straty

Łączne starty jakie spowodowali swoją działalnością oskarżeni wyniosły ponad milion złotych.

Zagrożenie karą

Za udział w zorganizowanej grupie przestępczej oskarżonym grozi kara od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.

Przyjmowanie, posiadanie i przekazywanie w porozumieniu z innymi osobami środków pieniężnych pochodzących z korzyści związanych z popełnianiem czynów zabronionych popełnione w warunkach czynu ciągłego zagrożone jest karą pozbawienia wolności od 1 roku i 1 miesiąca do 20 lat.

Oszustwa popełnione w ramach zorganizowanej grupy przestępczej zagrożone są karą od  grozi im kara od 9 miesięcy do 12 lat pozbawienia wolności. W przypadkach gdy przedmiotem oszustwa było mienie znacznej wartości zagrożenie wynosi od 1 roku i 6 miesięcy do 15 lat pozbawienia wolności.

Organ prowadzący postępowanie

Postępowanie przygotowawcze, pod nadzorem prokuratora, prowadzili funkcjonariusze Wydziału do Walki z Przestępczością Ekonomiczną Komendy Miejskiej Policji w Katowicach.

 

prok. Aleksander Duda

Rzecznik prasowy

Prokuratury Okręgowej w Katowicach