Prokuratura Regionalna w Gdańsku

Prokurator Prokuratury Regionalnej w Gdańsku skierował do Sądu Rejonowego Gdańsk–Północ w Gdańsku akt oskarżenia przeciwko czworgu oskarżonym o podrabianie i przedkładanie nierzetelnej i sfałszowanej dokumentacji oraz o wyłudzenie pieniędzy w związku z realizacją projektów szkoleniowych współfinansowanych ze środków publicznych.

Akt oskarżenia obejmuje łącznie 44 czyny polegające między innymi na oszustwach, podrabianiu dokumentów, poświadczaniu nieprawdy oraz posługiwaniu się dokumentacją zawierającą podrobione podpisy uczestników szkoleń. Postępowanie dotyczy projektów realizowanych na terenie województwa pomorskiego w latach 2018–2019.

Najważniejsze fakty

•    akt oskarżenia obejmuje czworo oskarżonych;
•    oskarżonym przedstawiono  zarzuty popełnienia 44 przestępstw, polegających na oszustwach, fałszowaniu dokumentów i posługiwaniu się podrobionymi dokumentami;
•    postępowanie dotyczy projektów szkoleniowych realizowanych w latach 2018–2019;
•    pokrzywdzonymi są cztery podmioty odpowiedzialne za realizację i rozliczanie projektów współfinansowanych ze środków publicznych, a łączna kwota wyłudzonych środków pieniężnych wyniosła 55.545,00 zł;
•    w sprawie przesłuchano niemal 300 świadków;
•    kluczowe znaczenie miały zabezpieczone dokumenty i opinie biegłych z zakresu badań pisma ręcznego;
•    najpoważniejsze czyny zarzucane oskarżonym, są zagrożone są karą do 8 lat pozbawienia wolności.

Jak rozpoczęło się śledztwo

Śledztwo zostało wszczęte na podstawie zawiadomienia złożonego przez Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, który pełnił funkcję instytucji zarządzającej środkami współfinansowanymi z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014–2020.

Pierwotnie śledztwo było prowadzone w kierunku ustalenia, czy beneficjenci projektów doprowadzili Województwo Pomorskie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez przedłożenie nierzetelnej dokumentacji dotyczącej realizacji projektów szkoleń i aktywizacji zawodowej.

Jednakże zgromadzony w toku śledztwa materiał dowodowy nie potwierdził, aby beneficjenci dofinansowania działali z zamiarem oszukania instytucji zarządzającej (Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego) i z zamiarem wyłudzenia środków publicznych. W konsekwencji postępowanie w tym zakresie zostało umorzone.

Kto okazał się pokrzywdzonym

Dalsze czynności wykazały natomiast liczne nieprawidłowości po stronie osób i podmiotów wykonujących szkolenia jako podwykonawcy głównych beneficjentów projektów.

Ustalono, że szkodę majątkową opisaną w akcie oskarżenia, poniosły cztery podmioty realizujące i rozliczające projekty dotyczące szkoleń językowych i usług szkoleniowych służących podnoszeniu kwalifikacji zawodowych, a nie Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego. Podmioty te, pozostając w przekonaniu o prawidłowym wykonaniu zleconych usług, wypłaciły wynagrodzenie na podstawie nierzetelnej – podrobionej dokumentacji. Łączna wartość szkody wyrządzonej tym podmiotom wyniosła 55.545,00 zł.

Projekty objęte postępowaniem

Postępowanie dotyczyło między innymi następujących projektów szkoleniowych realizowanych przy wykorzystaniu środków publicznych przeznaczonych na podnoszenie kwalifikacji zawodowych mieszkańców województwa pomorskiego:

•    „Powiedz YES, wciśnij ENTER!”,
•    „Kompetencje kluczowe dla pracujących”,
•    „Wysokie kompetencje językowe i ICT mieszkańców województwa pomorskiego”,
•    „Pomorska Giełda Kwalifikacji”,
•    „Rozwój i Edukacja”,
•    „Kompetencje kluczowe kluczem do sukcesu”.

Oskarżeni wykonywali usługi szkoleniowe na rzecz podmiotów realizujących wskazane projekty. Wynagrodzenie było uzależnione między innymi od liczby uczestników biorących udział w zajęciach oraz liczby osób, które ukończyły szkolenia.

Ustalenia śledztwa

W toku postępowania prokurator zgromadził obszerny materiał dowodowy obejmujący dokumentację projektową i finansową, umowy, faktury, listy obecności uczestników, potwierdzenia odbioru materiałów szkoleniowych oraz dokumentację rozliczeniową.

Przesłuchano niemal 300 świadków, w tym uczestników szkoleń, trenerów oraz osoby odpowiedzialne za realizację i rozliczanie projektów.

Wielu świadków zakwestionowało autentyczność podpisów widniejących przy ich danych osobowych. Na potrzeby postępowania uzyskano również opinie biegłych z zakresu badań pisma ręcznego, które stanowiły jeden z kluczowych dowodów w sprawie.

Z ustaleń śledztwa wynika, że część podpisów uczestników została podrobiona, a tak sporządzona dokumentacja była następnie wykorzystywana do wykazywania realizacji usług szkoleniowych w większym zakresie niż miało to miejsce w rzeczywistości.

Fałszowaniu podlegały przede wszystkim listy obecności, potwierdzenia odbioru materiałów szkoleniowych oraz inne dokumenty stanowiące podstawę rozliczenia wykonanych usług.

Mechanizm działania

Według ustaleń prokuratora oskarżeni fałszowali dokumentację, pomagali w jej fałszowaniu albo posługiwali się dokumentami zawierającymi podrobione podpisy uczestników szkoleń językowych i komputerowych.

Tak przygotowana dokumentacja służyła do potwierdzania wykonania większej liczby usług szkoleniowych, niż miało to miejsce w rzeczywistości. Następnie, na podstawie nierzetelnych dokumentów, wystawiano faktury i uzyskiwano wynagrodzenie przewyższające wartość faktycznie wykonanych usług.

W rezultacie cztery pokrzywdzone podmioty wypłaciły głównej oskarżonej, prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Akademia Biznesu Zyta K., nienależne wynagrodzenie w łącznej wysokości 55.545,00 zł.

Na etapie postępowania przygotowawczego pokrzywdzone podmioty nie występowały wobec oskarżonej Zyty K. o zwrot pieniędzy, wypłaconych na podstawie sfałszowanych dokumentów. Nie wyłącza to jednak możliwości dochodzenia naprawienia szkody w dalszym toku postępowania, a także w postępowaniu cywilnym.

Zarzuty wobec oskarżonych

Prokurator zarzucił oskarżonym popełnienie łącznie 44 przestępstw, obejmujących między innymi:
•    oszustwa,
•    podrabianie dokumentów i pomocnictwo do podrabiania dokumentów,
•    poświadczanie nieprawdy w dokumentach,
•    posługiwanie się dokumentami zawierającymi podrobione i nieprawdziwe dane.

Czyny te zostały zakwalifikowane między innymi z art. 286 § 1 k.k., art. 270 § 1 k.k., art. 271 § 1 i § 3 k.k. oraz art. 273 k.k.

Zagrożenie karą

Za oszustwo grozi kara od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Za podrabianie dokumentów grozi kara do 5 lat pozbawienia wolności, za poświadczenie nieprawdy w dokumentach w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, grozi kara do 8 lat pozbawienia wolności, a za używanie dokumentów poświadczających nieprawdę grozi do 2 lat pozbawienia wolności. 

W przypadku skazania sąd może ponadto orzec obowiązek naprawienia szkody, przepadek osiągniętych korzyści majątkowych oraz grzywnę.

prok. Mariusz Marciniak – Rzecznik Prasowy Prokuratury Regionalnej w Gdańsku
rzecznik.prasowy.rpgda@prokuratura.gov.pl
Zachęcam do sprawdzania informacji publikowanych na stronie Prokuratury Regionalnej w Gdańsku:
https://www.gov.pl/web/pr-gdansk
oraz w serwisie X:
https://x.com/Prok_Regio_GDA