Prokuratura Regionalna w Gdańsku

Funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego, na polecenie Prokuratury Regionalnej w Gdańsku, zatrzymali pięcioro podejrzanych o wyłudzenie dofinansowania ze środków Unii Europejskiej; z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Śledztwo dotyczy doprowadzenia Narodowego Centrum Badań i Rozwoju do niekorzystnego rozporządzenia mieniem o wartości przekraczającej 7,5 mln zł oraz posługiwania się nierzetelną dokumentacją i fakturami VAT o wartości blisko 14 mln zł, w związku z realizacją projektu badawczo-rozwojowego, polegającego na opracowywaniu technologii lokalizacji, wydobycia i unieszkodliwienia bezpośrednio na morzu, z wykorzystaniem mobilnej instalacji pływającej, zatopionych w obrębie Morza Bałtyckiego bojowych środków trujących (amunicji chemicznej).

Wobec dwóch podejrzanych sąd zastosował tymczasowe aresztowanie na okres trzech miesięcy.

Streszczenie najważniejszych informacji

•    pięciu osobom prokurator ogłosił zarzuty w śledztwie nadzorowanym przez Prokuraturę Regionalną w Gdańsku, a prowadzonym przez Delegaturę Centralnego Biura Antykorupcyjnego w Gdańsku;

•    zatrzymania podejrzanych, na polecenie prokuratora przeprowadzono jednocześnie na terenie województw małopolskiego, śląskiego i mazowieckiego;

•    funkcjonariusze CBA, na polecenie prokuratora przeprowadzili również przeszukania w 13 lokalizacjach, zabezpieczając dokumenty oraz elektroniczne nośniki danych;

•    w toku śledztwa ujawniono, że doszło do wyłudzenia ponad 7,5 mln zł z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, a pokrzywdzonym w tej sprawie jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju;

•    materiał dowodowy wskazuje ponadto na posługiwanie się przez podejrzanych nierzetelnymi fakturami, wystawionymi na niemal 14 mln zł;

•    projekt badawczo-rozwojowy, będący przedmiotem śledztwa, dotyczył opracowania technologii lokalizacji, wydobycia i unieszkodliwienia bezpośrednio na morzu, z wykorzystaniem mobilnej instalacji pływającej, zatopionych w obrębie Morza Bałtyckiego bojowych środków trujących (amunicji chemicznej);

•    wobec dwóch podejrzanych, na wniosek prokuratora sąd zastosował tymczasowe aresztowanie;

•    wobec trojga kolejnych podejrzanych, prokurator zastosował wolnościowe środki zapobiegawcze;

•    postępowanie ma charakter wielowątkowy i rozwojowy.

Realizacja CBA na polecenie Prokuratury Regionalnej w Gdańsku

30 czerwca 2026 r., na polecenie prokuratora Prokuratury Regionalnej w Gdańsku, funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego równocześnie na terenie województw małopolskiego, śląskiego i mazowieckiego zatrzymali pięć osób prowadzących działalność gospodarczą m.in. w branży geofizycznej i geologicznej.

Na polecenie prokuratora funkcjonariusze CBA przeprowadzili również przeszukania w 13 lokalizacjach na terenie wyżej wymienionych województw, zabezpieczając liczne dokumenty, w tym obszerną dokumentację finansowo-księgową oraz elektroniczne nośniki danych. Pozyskane dowody rzeczowe, będą przedmiotem dalszych analiz śledczych.

Śledztwo w sprawie wyłudzenia środków unijnych

Postępowanie przygotowawcze dotyczy doprowadzenia Narodowego Centrum Badań i Rozwoju do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez niezasadne udzielenie dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014–2020.

Projekt badawczo-rozwojowy objęty śledztwem, dotyczył opracowania technologii lokalizacji, wydobycia i unieszkodliwienia bezpośrednio na morzu, z wykorzystaniem mobilnej instalacji pływającej, zatopionych w obrębie Morza Bałtyckiego bojowych środków trujących (amunicji chemicznej).

Z dotychczasowych ustaleń wynika, że podejrzani, działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przedłożyli w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju nierzetelne dokumenty dotyczące rzeczowego i finansowego postępu realizacji projektu, obejmujące między innymi fikcyjne koszty zakupu specjalistycznych urządzeń, mobilnej komory technologicznej oraz systemu neutralizacji bojowych środków trujących.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że przedstawione dokumenty w zakresie kosztów nabycia elementów systemu wydobywczo-transportowego, między innymi takich jak mobilny morski kontener utylizacyjny oraz mobilny system destrukcji plazmatycznej wraz z układem czyszczenia gazów wylotowych, nie odzwierciedlały rzeczywistego zaawansowania realizacji projektu i faktycznej wartości wykazanych urządzeń i usług, a rzekomo innowacyjny system neutralizacji bojowych środków trujących, wykonany i prezentowany na potrzeby projektu, zdaniem ekspertów nie posiadał indywidualnych cech prototypowych.

Wartość wyłudzenia przekracza 7,5 mln zł

W ocenie prokuratora działania podejrzanych doprowadziły Narodowe Centrum Badań i Rozwoju do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości przekraczającej 7,5 mln zł.

Jednocześnie śledztwo wykazało podejrzenie posłużenia się nierzetelnymi fakturami VAT o łącznej wartości blisko 14 mln zł, które dokumentowały transakcje nieodpowiadające rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym. Część zarzutów obejmuje również przestępstwa skarbowe związane z rozliczeniem podatku VAT.

Zarzuty wobec pięciorga podejrzanych

Wszyscy zatrzymani zostali doprowadzeni do Prokuratury Regionalnej w Gdańsku, gdzie prokurator przedstawił im zarzuty popełnienia przestępstw. Przedstawione zarzuty dotyczą działań podejmowanych w latach 2023–2024. Zakres zarzutów uzależniony jest od funkcji pełnionej przez poszczególne osoby w realizacji projektu. Postanowienia o przedstawieniu zarzutów obejmują między innymi:

•    wyłudzenie dofinansowania,

•    oszustwo dotyczące mienia wielkiej wartości,

•    przedkładanie nierzetelnych dokumentów w celu wyłudzenia środków publicznych,

•    posługiwanie się nierzetelnymi fakturami VAT,

•    przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów,

•    przestępstwa skarbowe związane z rozliczeniami podatku od towarów i usług.

Sąd uwzględnił wnioski prokuratora o tymczasowe aresztowanie

Prokurator skierował do Sądu Rejonowego Gdańsk–Południe w Gdańsku wnioski o zastosowanie tymczasowego aresztowania wobec dwóch podejrzanych.

2 lipca 2026 r. sąd w całości uwzględnił argumentację prokuratora i zastosował tymczasowe aresztowanie wobec obu podejrzanych, na okres trzech miesięcy.

Wobec pozostałych trzech podejrzanych prokurator Prokuratury Regionalnej w Gdańsku zastosował środki zapobiegawcze o charakterze wolnościowym, obejmujące poręczenia majątkowe, dozór Policji, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami oraz zakaz opuszczania kraju połączony z zatrzymaniem paszportu.

Śledztwo pozostaje w toku

Śledztwo ma charakter wielowątkowy, wielozakresowy i rozwojowy. Obecnie jest przedłużone do 14 lutego 2027 r. Była to trzecia realizacja procesowa w tym postępowaniu. Zabezpieczona dokumentacja oraz elektroniczne nośniki danych zostaną poddane szczegółowym analizom.

Zagrożenie surowymi karami

Najsurowiej – karą od 5 do 25 lat pozbawienia wolności oraz karą grzywny – zagrożone są tzw. „zbrodnie vatowskie”, to jest przestępstwa polegające na wystawianiu i na posługiwaniu się fakturami VAT z kwotą należności przekraczającą 10 mln zł, gdy faktury te nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych.

Oszustwa i wyłudzenia dotyczące mienia o wartości większej niż 5 mln zł, są zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 do 20 lat oraz karą grzywny.

Podejrzanym zarzucono również popełnienie przestępstw skarbowych, za które – zgodnie z przepisami kodeksu karnego skarbowego – grozi kara grzywny, kara pozbawienia wolności albo obie te kary łącznie.

W razie skazania sąd orzeka również przepadek nielegalnie osiągniętej korzyści majątkowej oraz obowiązek naprawienia szkody.

 

prok. Mariusz Marciniak – Rzecznik Prasowy Prokuratury Regionalnej w Gdańsku
rzecznik.prasowy.rpgda@prokuratura.gov.pl
Zachęcam do sprawdzania informacji publikowanych na stronie Prokuratury Regionalnej w Gdańsku:
https://www.gov.pl/web/pr-gdansk
oraz w serwisie X:
https://x.com/Prok_Regio_GDA