Obiekty małej architektury wodnej z użyciem m.in. solanki - informacje i zalecenia
W ostatnim czasie w przestrzeni publicznej coraz częściej pojawiają się obiekty małej architektury wodnej wykorzystujące m.in. solankę (potocznie nazywanych „mikrotężniami” lub „miejskimi tężniami”). Ze względu na ich rosnącą popularność oraz brak szczegółowych regulacji prawnych w tym zakresie, powstała potrzeba opracowania praktycznych zasad dotyczących ich funkcjonowania.
W odpowiedzi na te wyzwania Główny Inspektor Sanitarny powołał Zespół Ekspertów ds. bezpieczeństwa sanitarnego obiektów tego typu, który odpowiedzialny był za analizę dostępnych danych, doświadczeń praktycznych oraz obowiązujących regulacji, a także za wypracowanie jednolitych, praktycznych wytycznych i rekomendacji dotyczących zasad bezpiecznego funkcjonowania obiektów.
Zakres opracowanych zaleceń
W wyniku przeprowadzonych prac, Zespół przygotował m.in. zalecenia adresowane do właścicieli i zarządców obiektów w zakresie ich prawidłowej eksploatacji, w szczególności:
- zalecenia na etapie projektowania obiektu,
- zalecenia ogólne,
- zalecenia przed rozpoczęciem użytkowania obiektu,
- zalecenia w trakcie użytkowania obiektu,
- zalecenia po zakończeniu użytkowania obiektu (w przypadku obiektów działających okresowo).
Ponadto Zespół opracował ogólne materiały informacyjno-edukacyjne oraz wzorcowy szablon treści regulaminu użytkowania obiektów dla ich użytkowników, jednocześnie zachęcając właścicieli i zarządców tych obiektów do zastosowania zaproponowanych treści regulaminu w swoich obiektach.
W przypadku planowania takich inwestycji zalecane jest zachowanie szczególnej rozwagi oraz uwzględnienie informacji dotyczących, sposobu eksploatacji i utrzymania obiektów, a także obowiązków właścicieli lub zarządców terenu.
Nowe nazewnictwo i definicja
W wyniku prac Zespołu przyjęto uporządkowane nazewnictwo:
„obiekt małej architektury wodnej z użyciem m.in. solanki”
Definicja:
To urządzenie lub konstrukcja będące elementem małej architektury, zlokalizowane najczęściej w parkach, na skwerach, placach miejskich i innych terenach rekreacyjnych, osiedlach lub w budynkach, wytwarzające aerozol solankowy w wyniku rozbijania spływającej solanki na krople w kontakcie ze złożem (wypełnieniem) i elementami konstrukcyjnymi, pełniące funkcję dekoracyjną oraz rekreacyjną.
Status prawny obiektów
Pomimo wizualnego podobieństwa do tężni uzdrowiskowych, obiekty te:
- nie są urządzeniami lecznictwa uzdrowiskowego w rozumieniu ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych,
- nie spełniają wymagań określonych w § 18 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2024 r. w sprawie określenia wymagań, jakim powinny odpowiadać zakłady i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego,
- funkcjonują poza systemem uzdrowiskowym i nie podlegają takiemu samemu nadzorowi.
W obowiązującym porządku prawnym brak jest precyzyjnych definicji oraz szczegółowych wymagań technicznych i zasad nadzoru odnoszących się do obiektów małej architektury wodnej z użyciem m.in. solanki funkcjonujących poza obszarami uzdrowiskowymi. W praktyce obiekty te zgodnie z art. 3 pkt. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane należy traktować jako elementy małej architektury, pełniące przede wszystkim funkcję rekreacyjno‑dekoracyjną.
Z tego względu szczególnie istotne jest, aby komunikaty kierowane do użytkowników nie wprowadzały w błąd co do charakteru tych instalacji i nie sugerowały efektów leczniczych porównywalnych z tężniami uzdrowiskowymi działającymi w ramach odrębnych regulacji oraz podlegającymi stałemu nadzorowi.
Planowanie i eksploatacja
Przy planowaniu inwestycji tego typu należy uwzględnić:
- sposób eksploatacji i utrzymania obiektu,
- zapewnienie odpowiednich warunków sanitarnych,
- obowiązki właściciela lub zarządcy terenu.
Charakter opracowanych materiałów
Przygotowane przez Zespół dokumenty:
- nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa,
- mają charakter pomocniczy,
- stanowią zbiór dobrych praktyk wspierających zapewnienie bezpieczeństwa sanitarnego.