Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Dzierżoniowie

Wirus HPV — co to jest i dlaczego warto o tym wiedzieć

Wirus brodawczaka ludzkiego, w skrócie HPV (Human Papillomavirus), to bardzo powszechny wirus, który zakaża komórki nabłonka — czyli skóry i błon śluzowych w organizmie człowieka. Znanych jest ponad 150 typów HPV, z których część jest wysokiego ryzyka nowotworowego, a część powoduje łagodne zmiany, takie jak brodawki.

Jak dochodzi do zakażenia?

Najczęstszą drogą zakażenia HPV jest kontakt seksualny, w tym kontakty genitalne bez penetracji — nie jest wymagany pełny stosunek, by doszło do zakażenia. HPV przenosi się przez kontakt skórny i błony śluzowe, a wirus nie rozprzestrzenia się przez krew.

W praktyce oznacza to, że praktycznie każda osoba aktywna seksualnie może zetknąć się z HPV w ciągu życia.

Dlaczego HPV jest groźny?

W większości przypadków zakażenia HPV są bezobjawowe i samoistnie ustępują dzięki odpowiedzi układu odpornościowego. Jednak w niektórych przypadkach wirus utrzymuje się długo i prowadzi do trwałych zmian w komórkach, które z czasem mogą przekształcić się w nowotwory.

HPV jest udokumentowaną przyczyną wielu nowotworów, m.in.:

• rak szyjki macicy – w praktycznie wszystkich przypadkach związany z HPV, szczególnie typami 16 i 18, które odpowiadają za ok. 70 % przypadków.
• nowotwory odbytu, prącia, pochwy, sromu
• nowotwory głowy i szyi (np. gardła, jamy ustnej)

HPV może także powodować kłykciny kończyste — łagodne, ale nieprzyjemne zmiany na narządach płciowych.

Szczepienia przeciw HPV — najskuteczniejsza profilaktyka

Najbardziej skuteczną metodą zapobiegania zakażeniom HPV i związanym z nimi nowotworom są szczepienia.

Dlaczego warto szczepić?

• Szczepionki uczą organizm produkować przeciwciała, które zabezpieczają przed zakażeniem HPV i jego konsekwencjami.
• Chronią przed typami wirusa odpowiedzialnymi za większość nowotworów HPV-zależnych.
• W krajach, które stosują szczepienia powszechnie, odnotowano znaczący spadek zakażeń HPV i zmian przedrakowych.

Kiedy szczepić?
Optymalny czas to przed rozpoczęciem życia seksualnego, najczęściej w wieku 9–14 lat. W tej grupie wiekowej odpowiedź immunologiczna jest najsilniejsza, a schemat szczepienia najprostszy (najczęściej 2 dawki).

Szczepionki są obecnie dostępne i stosowane w programach krajowych w wielu krajach na świecie jako standardowa forma profilaktyki nowotworów HPV-zależnych.

Podsumowanie — co to oznacza dla Ciebie i Twojej rodziny?

✔️ HPV to bardzo częste zakażenie wirusowe, najczęściej przenoszone przez kontakty seksualne.
✔️ Większość zakażeń ustępuje samoistnie, ale przewlekłe zakażenia HPV mogą prowadzić do nowotworów.
✔️ Szczepienia przeciw HPV są bezpieczne, skuteczne i stanowią klucz do ograniczenia chorób nowotworowych w przyszłości.
✔️ Szczepienie dzieci i młodzieży przed rozpoczęciem kontaktów seksualnych maksymalizuje ochronę i znacząco obniża ryzyko raka szyjki macicy i innych nowotworów HPV-zależnych.