„Nie odbieraj sobie głosu” - kampania o nowotworach głowy i szyi
17.09.2026
Główny Inspektorat Sanitarny wraz z Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego oraz Narodowym Instytutem Onkologii PIB uruchomiły kampanię społeczną poświęconą profilaktyce nowotworów głowy i szyi. Kampania została zainaugurowana 16 września 2026 r. podczas spotkania prasowego w siedzibie GIS.
Celem kampanii jest zwiększenie świadomości objawów tych nowotworów oraz roli zakażeń HPV i szczepień w profilaktyce.
Najważniejsze informacje:
- W Polsce obserwuje się wzrost liczby nowotworów głowy i szyi u młodych osób nigdy niepalących i nienadużywających alkoholu
- Infekcja wirusem HPV odpowiada za większość nowotworów części ustnej gardła w krajach rozwiniętych
- Szczepienie przeciw HPV jest skuteczne zarówno u kobiet, jak i mężczyzn w każdym wieku
- Wczesne wykrycie nowotworu głowy i szyi daje szansę na wyleczenie nawet u 95% pacjentów
Niepokojącym trendem jest wzrost liczby nowych zachorowań na nowotwory głowy i szyi u ludzi poniżej 40. roku życia, szczególnie wśród osób, które nigdy nie paliły papierosów ani nie nadużywały alkoholu. Zjawisko to określane jako „fenomen epidemiologiczny” i jest bezpośrednio związane z zakażeniami wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).
Kampania zwraca uwagę również na mężczyzn. HPV nie jest bowiem wyłącznie problemem związanym z rakiem szyjki macicy. Zakażenie może uczestniczyć w rozwoju m.in. nowotworów odbytu, prącia oraz części nowotworów głowy i szyi.
Nowotwory głowy i szyi, ze względu na swoje umiejscowienie, rozwijają się skrycie, wywołując objawy przypominające infekcje górnych dróg oddechowych i łatwo je pomylić z długotrwałym przeziębieniem. Tymczasem podjęcie leczenia w pierwszym stadium choroby daje szanse na wyleczenie nawet u 95% pacjentów.
Jednym z głównych przekazów kampanii „Nie odbieraj sobie głosu” jest zasada, aby nie bagatelizować utrzymujących się objawów, zwłaszcza gdy nie można ich wyjaśnić infekcją. Konsultacji laryngologicznej wymagają w szczególności objawy trwające ponad trzy tygodnie, takie jak:
- przewlekła chrypka,
- problemy z połykaniem,
- utrzymujący się ból gardła,
- guz lub powiększone węzły chłonne szyi,
- czerwone lub białe zmiany w jamie ustnej,
- niegojące się owrzodzenie języka,
- jednostronna lub utrzymująca się niedrożność nosa,
- krwawy wyciek z nosa.
Profilaktyka pierwotna obejmuje: unikanie palenia tytoniu i produktów nikotynowych, ograniczenie spożycia alkoholu, prowadzenie zdrowego stylu życia oraz szczepienie przeciwko HPV.
W dniach 21-25 września odbędzie się Europejski Tydzień Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi, podczas którego będzie możliwość zapisania się na badania profilaktyczne w wybranych klinikach w Polsce.
