Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Jaworznie

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Jaworznie rozpoczyna realizację wojewódzkiej kampanii edukacyjnej „Nie bądź atrakcyjny dla kleszczy”, której celem jest zwiększenie świadomości mieszkańców na temat zagrożeń związanych z kleszczami oraz propagowanie zasad skutecznej ochrony przed ich ukłuciami.

Kampania skierowana jest do ogółu społeczeństwa, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży, rodziców i opiekunów, kadry pedagogicznej, seniorów, rolników, właścicieli ogrodów działkowych oraz grzybiarzy. W ramach działań prowadzone będą zajęcia edukacyjne, spotkania, prelekcje oraz dystrybucja materiałów informacyjnych.

#LekcjaKleszczoochrony dla najmłodszych

Od 2024 roku kampania została rozszerzona o program edukacyjny #LekcjaKleszczoochrony, przeznaczony dla uczniów klas I–III szkół podstawowych. Do tej pory edukacją objęto już 100 393 uczniów.

Nauczyciele realizują zajęcia w oparciu o przygotowane materiały dydaktyczne, samodzielnie dostosowując ich przebieg do potrzeb swojej klasy. Do dyspozycji mają m.in. scenariusz lekcji, prezentację multimedialną, grę edukacyjną, kolorowankę „Kleszczowankę” z kartami pracy, filmy instruktażowe oraz inne materiały wspierające prowadzenie zajęć.

Dlaczego warto się chronić?

W województwie śląskim od kilku lat obserwowany jest systematyczny wzrost liczby zachorowań na choroby odkleszczowe, które stanowią istotny problem zdrowia publicznego. Do zakażenia dochodzi najczęściej podczas ukłucia przez zakażonego kleszcza, gdy wraz z jego śliną lub treścią pokarmową do organizmu człowieka przedostają się chorobotwórcze drobnoustroje.

Szczególnie niepokojące są dane dotyczące boreliozy. W 2021 roku w województwie śląskim odnotowano 1314 przypadków tej choroby, natomiast w 2025 roku liczba zachorowań wzrosła do 6468 przypadków. Wzrasta również liczba zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) – z 1 przypadku w 2021 roku do 28 przypadków w 2025 roku. Dane te potwierdzają utrzymującą się tendencję wzrostową i pokazują, jak ważna jest profilaktyka.

Borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu – czym się różnią?

Borelioza z Lyme jest wielonarządową chorobą bakteryjną, która może zajmować skórę, stawy, serce oraz układ nerwowy. Jej objawy są często nieswoiste i mogą przypominać wiele innych schorzeń, co utrudnia postawienie właściwej diagnozy. Obecnie nie istnieje szczepionka chroniąca przed boreliozą, dlatego kluczowe znaczenie ma zapobieganie ukłuciom przez kleszcze oraz szybkie usunięcie pasożyta.

Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) jest natomiast ostrą chorobą wirusową, która może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych. Najskuteczniejszą metodą zapobiegania KZM są szczepienia ochronne, szczególnie zalecane osobom często przebywającym na terenach zielonych.

Jak chronić się przed kleszczami?

Podczas pobytu w lesie, parku czy na łące warto:

• zakładać odzież z długimi rękawami i nogawkami oraz pełne obuwie,
• stosować preparaty odstraszające kleszcze (repelenty),
• poruszać się wyznaczonymi ścieżkami i unikać wysokich traw oraz zarośli,
• po powrocie dokładnie obejrzeć całe ciało, zwracając szczególną uwagę na miejsca, gdzie skóra jest cienka i dobrze ukrwiona,
• w przypadku znalezienia kleszcza usunąć go jak najszybciej przy użyciu odpowiednich narzędzi.

Pamiętajmy – wiedza i odpowiednie zachowanie mogą skutecznie zmniejszyć ryzyko zachorowania. Dbajmy o swoje zdrowie i nie bądźmy atrakcyjni dla kleszczy.