Wszawica (pedikuloza)
01.01.2026
Wszawica (pedikuloza) - profilaktyka i działania w szkołach
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Jaworznie prowadzi działania profilaktyczne mające na celu zapobieganie i zwalczanie wszawicy w szkołach i przedszkolach. Celem akcji jest edukacja dzieci, rodziców i nauczycieli oraz minimalizowanie ryzyka zakażenia pasożytem, który wywołuje swędzenie skóry głowy i może prowadzić do podrażnień.
Wszawica – co to jest i jak jej zapobiegać?
Wszawica (pedikuloza) to zakażenie pasożytnicze wywołane przez wesz głowową (Pediculus humanus capitis). Choć problem ten często kojarzy się z dziećmi, może dotknąć osoby w każdym wieku. Zarażenie następuje najczęściej przez bliski kontakt głowy z głową lub przez używanie wspólnych przedmiotów osobistych, takich jak grzebienie, szczotki, spinki, nakrycia głowy lub pluszowe zabawki.
Wszawica nie jest związana z brakiem higieny ani statusem społecznym – może zdarzyć się każdemu. Zarażeniu sprzyjają duże skupiska ludzi, dlatego problem ten często pojawia się w przedszkolach, szkołach i innych placówkach opiekuńczych.
Objawy i rozpoznanie
Najczęstszym sygnałem obecności wszawicy jest uporczywe swędzenie skóry głowy, szczególnie za uszami, w okolicach karku i na czubku głowy. Mogą pojawić się także drobne ranki lub zaczerwienienia spowodowane drapaniem. Czasem na włosach widoczne są gnidy (jaja wszy) lub żywe pasożyty.
Leczenie i postępowanie
Jeśli u dziecka zostanie stwierdzona wszawica:
- należy rozpocząć leczenie wszystkich osób będących w bliskim kontakcie,
- zastosować preparaty przeciw wszom dostępne w aptekach – lotiony, szampony lub kremy zgodnie z instrukcją producenta,
- po leczeniu dokładnie wyczesać wszystkie wszy i gnidy, aby usunąć pozostałości pasożytów i jaj,
- powtórzyć zabieg po 7–10 dniach, zgodnie z zaleceniami preparatu.
Równocześnie należy zadbać o rzeczy osobiste chorego i jego rodziny: ozdoby do włosów, grzebienie lub szczotki należy wygotować albo starannie oczyścić. Ubrania i pościel powinny być wyprane w temperaturze co najmniej 60 °C lub chemicznie. Rzeczy, których nie można uprać, można spryskać preparatem owadobójczym i szczelnie zamknąć na 10 dni w worku foliowym.
Profilaktyka – jak zapobiegać
Chociaż wszawica może się zdarzyć każdemu, istnieją sposoby, aby zminimalizować ryzyko zakażenia:
- unikaj bliskiego kontaktu głowy z głową innych osób,
- nie używaj wspólnych grzebieni, szczotek, spinek ani czapek,
- regularnie sprawdzaj włosy dziecka, szczególnie w sezonach zwiększonej zachorowalności (np. po wakacjach, koloniach,zimowiskach),
- informuj placówkę oświatową o stwierdzonym przypadku, aby mogła podjąć działania profilaktyczne.
Walka z mitami – ważne informacje
- Wszawica nie wynika z brudu ani złej higieny – może dotknąć każdego, niezależnie od tego, jak często myje włosy.
- Wszy nie potrafią skakać ani pływać – przemieszczają się tylko poprzez pełzanie.
- Nie ma potrzeby golenia włosów chorego – wystarczy zastosować odpowiednie leczenie.
- Zwierzęta domowe nie są źródłem wszy ludzkiej.
Rola rodziców
- regularnie kontrolować skórę głowy dziecka,
- informować szkołę o stwierdzonym przypadku wszawicy,
- w przypadku zakażenia rozpocząć leczenie wszystkich członków rodziny, zgodnie z instrukcją preparatów przeciw wszom,
- po przeprowadzeniu leczenia i dokładnym oczyszczeniu skóry głowy dziecko może wrócić do szkoły.
Kontakt
W celu przeprowadzenia działań edukacyjnych dotyczących profilaktyki wszawicy prosimy o kontakt z pracownikiem Promocji Zdrowia pod numerem: 32 444 16 04
Materiały
Wszawica ulotka!_DRUK_wszawica_ULOTKA_A5.pdf 0.35MB Wszawica plakat
!_DRUK_wszawica_PLAKAT_A2.pdf 0.76MB Wszawica broszura
!_DRUK_wszawica_BROSZURA_A5.pdf 2.55MB