Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Kłobucku

Wirusowe zapalenie wątroby typu A, jest zakaźną chorobą wywoływaną przez wirus HAV, potocznie nazywane żółtaczką pokarmową lub „chorobą brudnych rąk”, przenosi się głównie drogą pokarmową - najczęściej poprzez spożycie skażonej żywności  lub wody. Ryzyko zakażenia rośnie w miejscach o złych warunkach sanitarnych oraz tam, gdzie brakuje dostępu do czystej wody.

W ostatnim czasie obserwuje się wyraźny wzrost liczby zachorowań: w pierwszej połowie 2026 roku odnotowano więcej przypadków niż w całym roku 2025.

Chroń siebie, swoją rodzinę i otoczenie!

Do zakażenia może dojść poprzez:

• bezpośredni kontakt z osobą zakażoną (np. przeniesienie wirusa na nieumytych rękach po skorzystaniu         z toalety),
• kontakty seksualne, szczególnie analne, z osobą zakażoną,
• spożycie skażonej żywności (np. nieumytych owoców i warzyw, owoców morza lub produktów niedostatecznie poddanych obróbce termicznej),
• picie skażonej wody.

Objawy WZW A

Przebieg choroby zależy od wieku: u dzieci często jest bezobjawowy, natomiast u dorosłych może być ciężki i wymagać hospitalizacji.

Najczęściej występują:

• osłabienie i złe samopoczucie,
• objawy grypopodobne,
• nudności i wymioty,
• brak apetytu,
• wzdęcia,
• ciemny mocz,
• jasny stolec,
• żółtaczka (zażółcenie skóry i białkówek oczu). 

Okres wylęgania i zakaźność

Objawy pojawiają się zazwyczaj po około 28–30 dniach od zakażenia i utrzymują się od 2 do 7 tygodni.

Osoba zakażona jest najbardziej zakaźna 1–2 tygodnie przed wystąpieniem objawów, a większość przypadków uznaje się za niezakaźne po pierwszym tygodniu od pojawienia się żółtaczki.

Kto jest szczególnie narażony?

• osoby pracujące w gastronomii i przy produkcji i dystrybucji żywności,
• pracownicy ochrony zdrowia,
• pracownicy oczyszczalni ścieków i służb komunalnych,
• osoby mające częsty kontakt z ludźmi (np. w szkołach i przedszkolach),
• podróżni wyjeżdżający do krajów o niższym standardzie sanitarnym. 

Jak się chronić?

Zaszczep się przeciw WZW A – to najskuteczniejsza forma ochrony.

Jaki jest schemat szczepienia? – 2 dawki szczepionki

1 dawka – w wybranym terminie,

2 dawka – po 6-12 miesiącach (w zależności od zastosowanej szczepionki).

 

Skuteczność szczepień przeciwko WZW A jest wysoka i dotyczy zarówno profilaktyki przed, jak i poekspozycyjnej.

Profilaktykę poekspozycyjną zaleca się osobom nieuodpornionym, które w ciągu ostatnich 2 tygodni miały kontakt z osobą chorą na WZW typu A  (np.  kontakt domowy lub seksualny, spożywały żywność zakażoną wirusem HAV).

 

Do jakich krajów szczepienie jest szczególnie zalecane?

• kraje Afryki,
• kraje Azji (m. in. Indie,Neapol,Indonezja,Wietnam,Tajlandia),
• Ameryka Środkowa i Południowa (np. Meksyk, Peru,Boliwia,Brazylia),
• bliski Wschód (Egipt, Jordania),
• część krajów Europy Wschodniej i regionu Morza Śródziemniego.

 

Myj ręce wodą z mydłem:

• przed przygotowywaniem i spożywaniem posiłków,
• po skorzystaniu z toalety,
• po kontakcie z odpadami.

Dbaj o higienę żywności i korzystaj z bezpiecznej wody. 

 

 

Źródło:

1. Baumann-Popczyk A., Sadkowska-Todys M., Zieliński A., w: Choroby zakaźne i pasożytnicze – epidemiologia i profilaktyka. Wydanie VII; str. 445 – 451
2. Strona internetowa: https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/wzw-a/?strona=2#co-to-jest-wzw-a
3. Strona internetowa NIZP PZH-PIB: https://epibaza.pzh.gov.pl/story/wirusowe-zapalenie-w%C4%85troby-typu-wzw
4. Medycyna Praktyczna: Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A): przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka (https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/watroba/291781,wirusowe-zapalenie-watroby-typu-a-wzw-a-przyczyny-objawy-leczenie-i-profilaktyka)
5. Program szczepień ochronnych na 2026 r.