Znamię? Znam je! - Profilaktyka Czerniaka
16.06.2026
Prawie każdy z nas ma na skórze znamiona: pieprzyki, plamki pigmentacyjne, zmiany naczyniowe. Z medycznego punktu widzenia to trwała, odgraniczona zmiana – plama, grudka lub guzek – która kolorem bądź strukturą odróżnia się od otaczającej ją skóry. Mogą przybierać barwę od cielistej po niemal czarną, być płaskie lub wypukłe. Niektóre towarzyszą nam od urodzenia, inne pojawiają się w ciągu życia. I choć większość z nich jest całkowicie niegroźna, ich regularna obserwacja to klucz do zdrowia. Choć większość znamion jest łagodna, stają się potencjalnie groźne, gdy zaczynają się zmieniać. Każdą modyfikację wyglądu lub towarzyszących jej odczuć należy traktować jako sygnał alarmowy wystąpienia nowotworu.
Do najbardziej niepokojących objawów należą:
powiększanie się zmiany,
zmiana kształtu na asymetryczny,
nieregularne lub postrzępione brzegi,
nierównomierne, wielobarwne zabarwienie, swędzenie, krwawienie, sączenie się płynu lub owrzodzenie.
Czerniak jest złośliwym nowotworem skóry u ludzi rasy białej. Wykryty na wczesnym etapie rozwoju w większości przypadków jest uleczalny. Czerniak – częściej niż inne nowotwory skóry – daje zmiany o charakterze przerzutów odległych, dlatego jest najbardziej groźny ze wszystkich nowotworów skóry. Ostatnie lata przyniosły ogromny postęp w leczeniu systemowym zaawansowanego czerniaka, co pozytywnie wpływa na rokowanie.
Profilaktyka czerniaka polega głównie na unikaniu nadmiernej ekspozycji na słońce, regularnym badaniu znamion i stosowaniu kremów z filtrem oraz obserwacji swoich znamion pod kątem tzw. ABCDE czerniaka tj. Asymetria, Brzegi, Kolor, Średnica, Ewolucja.
Kluczowe zasady profilaktyki czerniaka:
*Unikanie słońca w godzinach 11:00-16:00:
*Stosowanie kremów z filtrem SPF 30+ (twarz SPF 50):
*Regularne nakładanie kremu z filtrem, nawet w pochmurne dni, jest bardzo ważne.
*Noszenie odzieży ochronnej, kapelusza i okularów z filtrem UV:
*Unikanie solarium, gdyż solaria emitują szkodliwe promieniowanie UV, które zwiększa ryzyko czerniaka.
*Regularne badanie znamion poprzez
- samokontrolę skóry co miesiąc
- wizyty u dermatologa raz w roku, które są kluczowe dla wczesnego wykrywania zmian.
Kiedy widzisz nowe znamiona, narośla, przebarwienia lub zmiany w już istniejących pieprzykach, jest to sygnał, aby jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.