Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Łowiczu

Szczepienia na każdym etapie życia – co warto wiedzieć?

Szczepienia ochronne to fundament profilaktyki zdrowotnej – zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Ich celem jest zapobieganie zachorowaniom na groźne choroby zakaźne, a także ochrona przed powikłaniami i rozprzestrzenianiem się patogenów w społeczeństwie. Regularne szczepienia są jednym z najskuteczniejszych narzędzi medycznych w walce z chorobami zakaźnymi.

Program Szczepień Ochronnych – jak to działa w Polsce?

W Polsce szczepienia są realizowane w ramach Programu Szczepień Ochronnych (PSO), który co roku aktualizuje Główny Inspektorat Sanitarny przy współpracy z Ministerstwem Zdrowia. Program określa dokładny kalendarz szczepień – czyli, jakie szczepionki i w jakim wieku powinny być wykonane.

Szczepienia dzielą się na:

• obowiązkowe – finansowane przez państwo i bezpłatne dla pacjentów, realizowane głównie do 19. roku życia oraz u osób szczególnie narażonych,
• zalecane – które mogą być odpłatne, ale poszerzają ochronę przed dodatkowymi chorobami.

Szczepienia w pierwszych latach życia

Już od pierwszych dni życia dzieci otrzymują szczepienia chroniące przed najgroźniejszymi chorobami:

• Noworodki są szczepione m.in. przeciw gruźlicy oraz wirusem zapalenia wątroby typu B,
• W pierwszych miesiącach życia kontynuowany jest cykl szczepień przeciw pneumokokom, krztuścowi, błonicy, tężcowi czy polio,
• Dalsze dawki są podawane w określonych odstępach, zgodnie z kalendarzem PSO,
• W ramach szczepień zalecanych możliwe jest dodatkowe zaszczepienie m.in. przeciw meningokokom, kleszczowemu zapaleniu mózgu, COVID-19 czy grypie.

Szczepienia dla dorosłych – ważne i skuteczne

Choć najczęściej szczepienia kojarzymy z dziećmi, dorośli również potrzebują ochrony immunologicznej. Z wiekiem odporność naturalna może się obniżać, dlatego u osób dorosłych, szczególnie starszych i z chorobami przewlekłymi, szczepienia mają duże znaczenie.

Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia zalecają m.in.:

• szczepienia przeciw grypie – szczególnie sezonowe, co roku,
• szczepienie przeciw COVID-19 zgodnie z aktualnymi rekomendacjami i sezonową sytuacją epidemiologiczną,
• szczepienia u osób starszych i osób z obniżoną odpornością
• szczepienia kobiet planujących ciążę oraz w czasie ciąży – po konsultacji z lekarzem.

Dlaczego szczepienia są tak ważne?

1. Ochrona indywidualna – szczepionki uczą układ odpornościowy rozpoznawać i zwalczać groźne patogeny, zanim dojdzie do ciężkiej choroby.
2. Ochrona zbiorowa (tzw. odporność populacyjna) – wysoki odsetek zaszczepionych osób ogranicza rozprzestrzenianie się chorób wśród tych, którzy nie mogą być zaszczepieni z powodów zdrowotnych.
3. Zapobieganie powikłaniom i kosztom leczenia – leczenie powikłań chorób zakaźnych często wiąże się z wysokimi kosztami i długotrwałą rekonwalescencją.