Bezpieczny plac zabaw - obowiązek, który chroni zdrowie dzieci
21.06.2026
Wraz z nadejściem cieplejszych miesięcy place zabaw oraz piaskownice przy przedszkolach i szkołach są coraz intensywniej użytkowane przez dzieci. To właśnie w tym okresie szczególnie ważne staje się zapewnienie odpowiednich warunków higienicznych, sanitarnych i technicznych, które pozwolą najmłodszym bezpiecznie korzystać z przestrzeni przeznaczonej do zabawy i aktywności fizycznej. Bezpieczny plac zabaw to nie tylko estetyczne i atrakcyjne urządzenia rekreacyjne. To przede wszystkim odpowiednio utrzymana przestrzeń, która spełnia wymagania bezpieczeństwa określone w przepisach oraz normach technicznych.
Stan techniczny urządzeń ma znaczenie.
Urządzenia znajdujące się na placach zabaw powinny być regularnie kontrolowane pod kątem ich stanu technicznego. Dotyczy to m.in.:
- stabilności konstrukcji,
- braku ostrych krawędzi i uszkodzeń,
- odpowiedniego mocowania elementów ruchomych,
- stanu nawierzchni amortyzującej upadki.
Wymagania dotyczące wyposażenia placów zabaw określają m.in. normy:
- PN-EN 1176 - dotycząca wyposażenia placów zabaw i nawierzchni,
- PN-EN 1177 - dotycząca nawierzchni amortyzujących upadki.
Normy te wskazują m.in., jakie powinny być strefy bezpieczeństwa wokół urządzeń, wysokość swobodnego upadku czy wymagania dotyczące materiałów wykorzystywanych na placach zabaw.
Regularne przeglądy techniczne i bieżące usuwanie usterek znacząco ograniczają ryzyko urazów u dzieci.
Piaskownica również wymaga nadzoru.
Piaskownice są miejscem szczególnie narażonym na zanieczyszczenia biologiczne, dlatego wymagają stałej kontroli i właściwego utrzymania.
Piasek powinien:
- pochodzić ze sprawdzonego źródła,
- być czysty i wolny od zanieczyszczeń,
- być regularnie wymieniany.
Choć przepisy nie określają dokładnej częstotliwości wymiany piasku, Główny Inspektorat Sanitarny rekomenduje jego wymianę co najmniej dwa razy w roku – najczęściej przed rozpoczęciem sezonu oraz po jego zakończeniu.
Podstawowym aktem prawnym w tym zakresie jest ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Szczególne znaczenie ma tutaj art. 22, zgodnie z którym właściciel, posiadacz lub zarządzający nieruchomością jest zobowiązany do utrzymywania jej w należytym stanie higieniczno-sanitarnym w celu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym.
Regularna wymiana piasku oraz zabezpieczanie piaskownic przed dostępem zwierząt stanowią istotny element ograniczania ryzyka występowania zakażeń pasożytniczych i bakteryjnych u dzieci.
Istotne jest również odpowiednie zabezpieczanie piaskownic poprzez ich przykrywanie po zakończeniu użytkowania.
Obowiązki wynikające z przepisów
Obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu dzieci wynika m.in. z:
- art. 10 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego, zgodnie z którym organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki,
- § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, który stanowi, że dyrektor zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w szkole lub placówce, a także bezpieczne i higieniczne warunki uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę lub placówkę poza obiektami należącymi do tych jednostek.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami zarówno dyrektor placówki, jak i organ prowadzący zobowiązani są do zapewnienia dzieciom bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu, w tym również podczas korzystania z placów zabaw i piaskownic.
Czystość i codzienna kontrola
Duże znaczenie ma także codzienne utrzymanie porządku na terenie placu zabaw. Należy regularnie usuwać:
- odpady,
- szkło i ostre przedmioty,
- liście i gałęzie,
- zanieczyszczenia organiczne.
Wskazane jest również prowadzenie dokumentacji dotyczącej:
- przeglądów technicznych,
- prac konserwacyjnych,
- wymiany piasku,
- czynności porządkowych i dezynfekcyjnych.
Plac zabaw powinien być miejscem radosnej i bezpiecznej zabawy. Odpowiedni nadzór, regularne kontrole oraz właściwe utrzymanie higieny pozwalają ograniczyć ryzyko urazów i zakażeń, a także tworzą dzieciom komfortowe warunki do aktywności na świeżym powietrzu.
