Bezpieczne grzybobranie - o czym warto pamiętać?
09.09.2026
Grzyby mają wielu zwolenników. Znalazły miejsce w naszej tradycji kulinarnej ze względu na swój charakterystyczny smak. Niestety niektóre gatunki zawierają substancje silnie trujące dla człowieka. Pomyłka może poskutkować hospitalizacją, a nawet zgonem. Główną przyczyną zatrucia grzybami jest niewłaściwe rozpoznanie jadalnych i trujących grzybów. Wybierając się do lasu nie należy polegać wyłącznie na swojej intuicji. Warto przypomnieć sobie wcześniej jak wyglądają najbardziej trujące gatunki grzybów i wziąć ze sobą podręczny atlas grzybów.
Podstawowe zasady podczas grzybobrania:
- Zbieraj wyłącznie te grzyby, które rozpoznajesz bez wątpliwości. Jeśli jesteś początkującym grzybiarzem, zostań przy grzybach rurkowych, z „siateczką” od spodu kapelusza. Unikaj małych osobników, które nie mają jeszcze wyraźnie widocznych cech gatunku - mogą być trudne do właściwego rozpoznania.
- Pamiętaj, żeby grzyby wykręcać w całości z podłoża, nie odcinać dolnej części trzonka. Pozostawienie całej owocni ułatwia identyfikację grzyba.
- Nie niszcz i nie rozkopuj grzybni – powstają z niej nowe grzyby.
- Zbieraj grzyby do przewiewnego koszyka lub łubianki. W plastikowej torbie lub wiadrze grzyby bardzo szybko się psują i w rezultacie nawet gatunki jadalne mogą zaszkodzić zdrowiu.
- Pamiętaj, że nawet wytrawni grzybiarze nieraz się mylą. Sprawdzaj, czy na pewno twoje znalezisko jest jadalne. Możesz korzystać z aplikacji mobilnych, które pomogą ci zidentyfikować znalezione grzyby, albo posiłkować się tradycyjnym atlasem.
Możesz też zanieść grzyby do najbliższej siedziby stacji sanitarno-epidemiologicznej, w której dyżury pełnią grzyboznawcy lub klasyfikatorzy grzybów. Pomogą ci ocenić, czy zbiór jest bezpieczny i możesz przygotować z niego posiłek.
Zatrucie grzybami to poważny problem toksykologiczny, który może mieć bardzo różny przebieg - od łagodnych dolegliwości żołądkowo-jelitowych po ciężkie, zagrażające życiu uszkodzenia wątroby i nerek. Objawy zatrucia mogą pojawić się szybko nawet kilka godzin po spożyciu lub z opóźnieniem (nawet po 24 h).
Objawy zatrucia grzybami mogą różnić się w zależności od gatunku i rodzaju toksyn, ale najczęściej obejmują:
- bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunkę (często gwałtowną i wodnistą),
- osłabienie, zawroty głowy, podwyższona temperatura ciała, poty, ślinotok, łzawienie, zwężenie źrenic,
- objawy uszkodzenia wątroby i nerek: żółtaczka, krwawienia wewnętrzne, ciemne zabarwienie moczu, zaburzenia świadomości,
- drgawki, zaburzenia rytmu serca, utrata przytomności w ciężkich przypadkach.
Pierwsza pomoc przy zatruciu grzybami:
- natychmiast wezwać pogotowie / udać się do szpitala – to stan zagrożenia życia,
- jeśli zatrucie wystąpiło szybko po spożyciu (do kilku godzin) – można sprowokować wymioty,
- nie podawać alkoholu ani mleka – płyny przyspieszają przenikanie toksyn do krwiobiegu,
- zapewnić choremu odpoczynek do czasu przyjazdu pomocy medycznej.
Jeśli jedna osoba spożywająca potrawę z grzybami ma niepokojące objawy – do lekarza powinni zgłosić się wszyscy, którzy jedli ten sam posiłek, nawet jeśli nie mają objawów zatrucia.
Pamiętaj!
Jeżeli nie jesteś pewien, czy grzyb, który znalazłeś, jest jadalny – nie ryzykuj! Zawsze podchodź ostrożnie do zbierania grzybów. Dzięki temu powrót z lasu nigdy nie będzie wiązał się z problemami zdrowotnymi!
Materiały
Zatrucia grzybami - objawy, pierwsza pomoc, leczenieZatrucia_grzybami_-_ulotka.pdf 0.61MB