Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Oleśnicy

Światowy Dzień Bez Tytoniu obchodzony jest każdego roku 31 maja, a  głównym celem obchodów jest zwrócenie uwagi społeczeństwa na zagrożenia zdrowotne związane z używaniem wyrobów tytoniowych i nikotynowych.

Zarówno palenie tradycyjnych wyrobów tytoniowych, jak i używanie e-papierosów, wciąż pozostaje jednym z największych wyzwań dla zdrowia publicznego. Tytoń zabija nawet połowę swoich użytkowników, którzy nie zaprzestają palenia. Co roku na świecie umiera z jego powodu ponad 7 milionów osób, z tego około 1,6 miliona to osoby narażone na bierne palenie. Natomiast w Polsce, prawie co czwarta dorosła osoba sięga po papierosy tradycyjne.

Tegoroczne obchody Światowego Dnia Bez Tytoniu 2026 odbywają się pod hasłem: „Demaskowanie atrakcyjności – przeciwdziałanie uzależnieniu od nikotyny i tytoniu”. Kampania skupia się na ujawnianiu strategii stosowanych przez przemysł tytoniowy i nikotynowy oraz na promowaniu działań chroniących młodzież i społeczeństwo przed uzależnieniem.

Firmy regularnie wprowadzają na rynek nowe produkty, takie jak e-papierosy, saszetki nikotynowe czy urządzenia zawierające syntetyczną nikotynę. Szczególnym problemem stały się e-papierosy, które często są promowane jako „bezpieczniejsza alternatywa” dla tradycyjnych papierosów. Kolorowe opakowania, modne wzory, atrakcyjne nazwy smaków oraz nowoczesny design urządzeń sprawiają, że produkty te wydają się mniej szkodliwe. Tymczasem zawierają one nikotynę – substancję silnie uzależniającą oraz inne potencjalnie szkodliwe związki, które negatywnie wpływają na organizm.

Szczególnie ważnym elementem kampanii jest ochrona dzieci i młodzieży przed uzależnieniem, ponieważ przemysł tytoniowy stosuje różnorodne strategie marketingowe, aby przyciągnąć młodzież do nowych produktów, w tym:

• projektuje urządzenia przypominające modne gadżety;
• oferuje atrakcyjne smaki, np. owoców czy słodyczy;
• promuje produkty jako „mniej szkodliwe” lub „nowoczesne”;
• organizuje kampanie w mediach społecznościowych z udziałem influencerów;
• promuje przekaz podkreślający „wolność wyboru” czy „styl życia”.

W ostatnich latach obserwowany jest wzrost używania e-papierosów i innych nowych wyrobów nikotynowych wśród młodzieży, w tym woreczków nikotynowych i tytoniu podgrzewanego. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia co najmniej 40 milionów dzieci w wieku 13–15 lat na całym świecie deklaruje używanie przynajmniej  jednego wyrobu tytoniowego, z tego 20 milionów pali papierosy, a 10 milionów używa tytoniu bezdymnego. Co więcej, co najmniej 15 milionów nastolatków w wieku 13–15 lat już używa e-papierosów, a w krajach, dla których dostępne są dane, dzieci są średnio dziewięciokrotnie bardziej skłonne do wapowania niż dorośli.

Co możesz zrobić?

• Jeśli jesteś rodzicem lub opiekunem: rozmawiaj z dziećmi o zagrożeniach związanych z e-papierosami i bądź wzorem do naśladowania.
• Jeśli jesteś nauczycielem i wychowawcą: włącz tematykę szkodliwości e-papierosów do zajęć edukacyjnych.
• Jeśli jesteś uczniem: bądź świadomy manipulacji marketingowych i podejmuj mądre decyzje dotyczące zdrowia.
• Jeśli potrzebujesz pomocy w rzuceniu palenia, możesz skorzystać z infolinii: 801 108 108 – Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym, czynnej od poniedziałku do piątku: 09.00 – 21.00.

Pamiętajmy, rzucenie palenia na każdym etapie życia przynosi wyraźne korzyści zdrowotne i zmniejsza ryzyko dalszych poważnych konsekwencji.