Wytyczne dla organizatorów półkolonii letnich 2026
19.06.2026
W związku ze zbliżającym się sezonem wakacyjnym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Oleśnicy przypomina organizatorom półkolonii letnich o obowiązkach związanych z zapewnieniem bezpiecznych i higienicznych warunków wypoczynku dzieci i młodzieży.
I. Obowiązki formalne organizatora
Zgłoszenie wypoczynku
Każdy turnus półkolonii (trwający minimum 2 dni) musi zostać zarejestrowany za pośrednictwem Bazy Wypoczynku MEN, co jest równoznaczne ze zgłoszeniem wypoczynku do właściwego Kuratorium Oświaty.
Zgłoszenia należy dokonać nie później niż 14 dni przed rozpoczęciem wypoczynku.
Karta kwalifikacyjna uczestnika
Organizator zobowiązany jest do zebrania kart kwalifikacyjnych wszystkich uczestników wypoczynku.
Od 6 czerwca 2026 r. obowiązuje nowy wzór karty kwalifikacyjnej uczestnika wypoczynku, uwzględniający m.in. informacje dotyczące stanu zdrowia dziecka, przyjmowanych leków, alergii, szczególnych potrzeb żywieniowych, choroby lokomocyjnej, lęku przed wodą, lęku wysokości oraz innych informacji istotnych dla zapewnienia bezpieczeństwa uczestnika.
II. Kwalifikacje i obowiązki kadry wypoczynku
Wymagania ogólne:
Kierownik oraz wychowawcy wypoczynku muszą spełniać wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach dotyczących organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży.
Kwalifikacje wychowawców:
Wychowawcy wypoczynku powinni posiadać ukończony kurs dla wychowawców wypoczynku. Z obowiązku ukończenia kursu zwolnieni są m.in. nauczyciele oraz instruktorzy harcerscy posiadający co najmniej stopień przewodnika.
Kwalifikacje kierownika:
Kierownik wypoczynku powinien posiadać ukończony kurs dla kierowników wypoczynku oraz wymagane doświadczenie w pracy dydaktyczno-wychowawczej lub opiekuńczo-wychowawczej. Z obowiązku ukończenia kursu zwolnione są osoby zajmujące stanowiska kierownicze w szkołach i placówkach oświatowych.
Organizator jest zobowiązany do weryfikacji kwalifikacji kadry oraz spełnienia wymogów niekaralności określonych w obowiązujących przepisach, w szczególności poprzez uzyskanie wymaganych informacji z:
• Krajowego Rejestru Karnego (KRK),
• Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (RSPTS).
Liczebność grup
Organizator jest zobowiązany zapewnić odpowiednią liczbę wychowawców sprawujących opiekę nad uczestnikami wypoczynku.
Liczba uczestników pozostających pod opieką jednego wychowawcy nie może przekraczać:
- 20 uczestników – w grupach dzieci powyżej 10. roku życia;
- 15 uczestników – w grupach z dziećmi do 10. roku życia oraz w grupach mieszanych, w których są dzieci do 10. roku życia.
W przypadku uczestników niepełnosprawnych lub przewlekle chorych liczebność grup powinna być dostosowana do rodzaju i stopnia niepełnosprawności oraz indywidualnych potrzeb uczestników.
Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych
Osoby wykonujące czynności związane z przygotowywaniem, wydawaniem lub transportem żywności powinny posiadać aktualne orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych zgodnie z obowiązującymi przepisami.
III. Warunki lokalowe i higieniczno-sanitarne
Półkolonie mogą być organizowane wyłącznie w obiektach zapewniających bezpieczne i higieniczne warunki pobytu dzieci oraz spełniających wymagania sanitarne i przeciwpożarowe.
Organizator powinien zapewnić:
- odpowiednią liczbę pomieszczeń dostosowanych do liczby uczestników,
- właściwy stan techniczny obiektu,
- sprawne sanitariaty,
- odpowiednie oświetlenie i wentylację,
- wyposażenie umożliwiające bezpieczne prowadzenie zajęć.
Higiena rąk
Należy zapewnić stały dostęp do:
- bieżącej ciepłej i zimnej wody,
- mydła w płynie,
- jednorazowych ręczników lub suszarek do rąk,
- pojemników na odpady.
W pomieszczeniach sanitarnych zaleca się umieszczenie instrukcji prawidłowego mycia rąk.
Utrzymanie czystości
Pomieszczenia wykorzystywane podczas półkolonii powinny być utrzymywane w należytym stanie sanitarno-higienicznym.
Szczególną uwagę należy zwrócić na regularne sprzątanie:
- sal zajęciowych,
- sanitariatów,
- ciągów komunikacyjnych,
- powierzchni często dotykanych przez użytkowników.
Pomieszczenia powinny być regularnie wietrzone, nie rzadziej niż raz na godzinę oraz podczas przerw między zajęciami.
IV. Higiena żywienia i organizacja posiłków
Posiłki muszą być przygotowywane, transportowane, przechowywane i wydawane zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa żywności i żywienia oraz zasadami dobrej praktyki higienicznej i systemu HACCP.
W przypadku korzystania z usług cateringowych organizator powinien współpracować wyłącznie z podmiotami pozostającymi pod nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Podczas wydawania posiłków należy zapewnić:
- odpowiednie warunki higieniczne,
- czystość naczyń i sprzętu,
- regularne mycie i dezynfekcję powierzchni mających kontakt z żywnością.
Dostęp do wody pitnej
Przez cały czas trwania wypoczynku uczestnikom należy zapewnić nieograniczony dostęp do bezpiecznej wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.
Podczas wysokich temperatur należy zwrócić szczególną uwagę na odpowiednie nawodnienie dzieci.
V. Bezpieczeństwo zdrowotne uczestników
Organizator powinien zapewnić:
- wyposażoną apteczkę pierwszej pomocy,
- dostęp do osób przeszkolonych w zakresie udzielania pierwszej pomocy,
- aktualne dane kontaktowe rodziców lub opiekunów prawnych uczestników.
Należy opracować procedury postępowania w przypadku:
- nagłego zachorowania uczestnika,
- urazu lub wypadku,
- podejrzenia choroby zakaźnej.
VI. Organizacja wyjść i zajęć poza obiektem
Przed każdym wyjściem poza teren półkolonii należy:
- przeprowadzić instruktaż dotyczący zasad bezpieczeństwa,
- sprawdzić stan liczbowy grupy,
- zapewnić odpowiednią liczbę opiekunów,
- dostosować aktywności do wieku i możliwości uczestników.
Podczas upałów zaleca się ograniczenie intensywnego wysiłku fizycznego w godzinach największego nasłonecznienia oraz zapewnienie uczestnikom odpowiedniej ilości płynów.
VII. Bezpieczeństwo nad wodą – obowiązki od 2026 r.
Korzystanie z kąpielisk i innych wyznaczonych obszarów wodnych wymaga zachowania szczególnej ostrożności oraz przestrzegania obowiązujących przepisów bezpieczeństwa.
Kierownik wypoczynku jest zobowiązany zapewnić, aby uczestnicy korzystali z kąpieliska lub miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli wyłącznie w godzinach jego funkcjonowania określonych w regulaminie, a w przypadku braku takich godzin – wyłącznie w porze dziennej.
Przed wejściem do wody wychowawca ma obowiązek zapoznać uczestników z regulaminem obowiązującym na danym obiekcie oraz zasadami bezpiecznego korzystania z kąpieliska.
Kąpiel może odbywać się wyłącznie pod wymaganym nadzorem oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami i regulaminem obiektu.
VIII. Kontrole Państwowej Inspekcji Sanitarnej
W okresie wakacyjnym pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzą planowe oraz interwencyjne kontrole miejsc organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży.
Kontrole mogą obejmować w szczególności:
- warunki sanitarno-higieniczne obiektu,
- organizację żywienia,
- stan techniczny pomieszczeń,
- dokumentację dotyczącą uczestników i kadry,
- realizację procedur bezpieczeństwa.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości mogą zostać zastosowane środki przewidziane obowiązującymi przepisami prawa.
Organizatorzy wypoczynku powinni na bieżąco śledzić komunikaty publikowane przez Państwową Inspekcję Sanitarną, Ministerstwo Edukacji oraz inne właściwe organy dotyczące organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży.
Materiały dodatkowe:
Najważniejsze linki związane z wypoczynkiem – lato 2026
Pytania i odpowiedzi – wypoczynek dzieci i młodzieży
Podstawy prawne organizacji wypoczynku:
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży (pdf)
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 27 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży (pdf)
- Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (pdf)
3. Instrukcja – jak zgłosić wypoczynek (pdf)