Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Opatowie

Szkoła – przestrzeń zdrowego odżywiania. Od 1 września zmiany w sklepikach i stołówkach szkolnych

Rozpoczęcie roku szkolnego 2026/2027 przyniosło również zmiany w zasadach żywienia dzieci i młodzieży w placówkach oświatowych.
Od 1 września 2026 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące żywności sprzedawanej w sklepikach szkolnych oraz posiłków przygotowywanych w stołówkach przedszkolnych i szkolnych. Zmiany wynikają z rozporządzenia Ministra Zdrowia określającego wymagania dotyczące żywności dostępnej na terenie placówek oświatowych oraz zasad przygotowywania posiłków dla dzieci i młodzieży.

Kogo dotyczą nowe przepisy?

Nowe regulacje dotyczą m.in. przedszkoli, szkół oraz innych jednostek systemu oświaty, w których prowadzone jest żywienie zbiorowe dzieci i młodzieży lub sprzedaż żywności.

Dlaczego wprowadzono zmiany?

Celem nowych przepisów jest wspieranie zdrowia dzieci i młodzieży oraz kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych od najmłodszych lat. Dzieci i młodzież spędzają w szkole i przedszkolu znaczną część dnia. Dlatego żywność dostępna w tych miejscach oraz sposób komponowania posiłków powinny sprzyjać zdrowym i różnorodnym wyborom.

Nowe regulacje uwzględniają aktualną wiedzę dotyczącą prawidłowego żywienia. Wśród ich założeń znajdują się m.in. zwiększenie udziału warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych, ograniczenie nadmiernego spożycia cukru, soli i tłuszczu oraz promowanie bardziej różnorodnej diety.

Państwowa Inspekcja Sanitarna od lat prowadzi działania edukacyjne i informacyjne dotyczące zdrowego żywienia oraz sprawuje nadzór nad warunkami żywienia dzieci i młodzieży w placówkach oświatowych.

W 2025 r. organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej skontrolowały 14 426 obiektów żywności i żywienia funkcjonujących w jednostkach systemu oświaty. Wyniki kontroli potwierdziły, że w zdecydowanej większości placówek wymagania dotyczące żywienia dzieci i młodzieży są realizowane prawidłowo.

Nowe przepisy mają dodatkowo wspierać szkoły i przedszkola w tworzeniu środowiska sprzyjającego zdrowym wyborom żywieniowym.

Co się zmieni?

Nowe przepisy wprowadzają rozwiązania uwzględniające zasady zdrowego żywienia. Do najważniejszych zmian należą:

• większy udział warzyw, owoców i produktów pochodzenia roślinnego w posiłkach;
• częstsze wykorzystywanie produktów pełnoziarnistych;
• ograniczenie ilości dodawanych cukrów w napojach przygotowywanych na miejscu;
• preferowanie wody jako podstawowego napoju podawanego dzieciom i młodzieży;
• wprowadzenie co najmniej raz w tygodniu potrawy roślinnej w ramach obiadu;
• uwzględnianie potrzeb osób, które nie spożywają produktów pochodzenia zwierzęcego;
• przygotowywanie zup na bazie wywarów warzywnych co najmniej dwa razy w tygodniu;
• promowanie wykorzystania produktów lokalnych lub ekologicznych, jeśli jest to możliwe;
• uwzględnienie zasad tzw. diety planetarnej, która łączy troskę o zdrowie człowieka z troską o środowisko.

Co nowe przepisy oznaczają dla rodziców?

Zmiany dotyczą przede wszystkim żywności sprzedawanej i posiłków przygotowywanych na terenie placówki.
Dzieci nadal mogą korzystać ze sklepików szkolnych i stołówek. Ich oferta będzie jednak dostosowana do nowych wymagań, tak aby w większym stopniu wspierała zdrowe wybory żywieniowe.

Nowe przepisy nie dotyczą posiłków i przekąsek przygotowywanych przez rodziców w domu  i przynoszonych przez dzieci do szkoły lub przedszkola.

Rodzice nadal samodzielnie decydują o sposobie żywienia swoich dzieci. Szkoła i przedszkole mogą natomiast wspierać rodzinę w kształtowaniu prawidłowych nawyków poprzez odpowiednio przygotowaną ofertę żywieniową oraz edukację.

Czym jest dieta planetarna?

Dieta planetarna to sposób żywienia, w którym ważne miejsce zajmują produkty pochodzenia roślinnego, takie jak:

• warzywa i owoce,
• produkty pełnoziarniste,
• nasiona roślin strączkowych,
• orzechy i nasiona.

Model ten zakłada ograniczenie nadmiernego spożycia produktów pochodzenia zwierzęcego oraz wybieranie różnorodnych i odpowiednio zbilansowanych posiłków.

Dieta planetarna uwzględnia zarówno potrzeby zdrowotne człowieka, jak i wpływ sposobu żywienia na środowisko.

Razem dla zdrowych nawyków

Zdrowe żywienie dzieci i młodzieży to zadanie, w które mogą angażować się zarówno rodzice, jak i placówki oświatowe.
Główny Inspektorat Sanitarny prowadzi działania informacyjno-edukacyjne dotyczące nowych zasad oraz korzyści wynikających ze zdrowego odżywiania.

Tematyka zdrowego żywienia i aktywnego stylu życia jest również ważnym elementem programu „Trzymaj Formę!”, który od lat wspiera dzieci i młodzież w kształtowaniu prawidłowych nawyków.
Zdrowe nawyki żywieniowe kształtowane od najmłodszych lat to inwestycja w zdrowie, prawidłowy rozwój i dobre samopoczucie dzieci i młodzieży.

Materiały edukacyjne

Osobom odpowiedzialnym za organizację żywienia zbiorowego w przedszkolach i szkołach polecamy materiały edukacyjne przygotowane przez Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ).

Publikacje i e-booki:
„Obiady szkolne. 60 propozycji zbilansowanych zestawów obiadowych dla dzieci i młodzieży w wieku szkolnym” (2020 r.)
„Żywienie w przedszkolu w praktyce” (2021 r.)
„Żywienie w przedszkolu w praktyce. Propozycja 30 zbilansowanych jadłospisów przedszkolnych” (2022 r.)
„Wiem, że dobrze jem. Talerz Zdrowego Żywienia w praktyce” (2021 r.)
„Strączkowe są zdrowe. Praktyczny poradnik żywieniowy jak zmniejszyć ilość mięsa w diecie na rzecz produktów pochodzenia roślinnego” (2021 r.)
„Praktyczny przewodnik po dietach roślinnych” (2025 r.)
„Normy żywienia dla populacji Polski” (2024 r.)