Szczepienia ochronne przeciw grypie
24.02.2026
Jak wynika z komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego liczba pacjentów zgłaszających się do placówek podstawowej opieki zdrowotnej z objawami ostrych infekcji układu oddechowego wzrosła w połowie krajów raportujących regionu Europejskiego. Wskazuje to na wysoką aktywność wirusów odpowiedzialnych za infekcje sezonowe, w tym największą aktywność wykazuje wirus grypy.
Nowy wariant wirusa grypy K A nie wykazuje szczególnej zjadliwości ani oporności, ale jest nowym mutantem, co oznacza, że w populacji nie ma pamięci immunologicznej i wiele osób po kontakcie zachoruje. Szczepionka przygotowana na sezon 2025/2026 jest skuteczna, wobec tego wariantu. Grypa to bardzo zakaźna choroba wirusowa. Przyjmuje się, że jedna chora osoba zaraża cztery kolejne.
Szczepienie na grypę najlepiej wykonać przed rozpoczęciem sezonu infekcyjnego, w okresie od końca sierpnia do końca października. Jeśli nie uda się wykonać szczepienia w tym przedziale czasowym, można je przyjąć w całym okresie zachorowań na grypę, czyli od października do końca marca.
Szczepienia przeciwko grypie zalecane są każdemu powyżej 6. miesiąca życia, jeśli nie istnieją przeciwwskazania medyczne ku temu. Jednak w szczególnej grupie, której rekomenduje się wykonanie szczepienia przeciw grypie, są:
- dzieci powyżej 6. miesiąca życia oraz dorośli chorujący na choroby przewlekłe
- pacjenci z obniżoną odpornością;
- osoby po przeszczepie narządów, tkanek;
- pacjenci z nowotworem układu krwiotwórczego;
- dzieci z wrodzonymi wadami serca;
- kobiety planujące zajście w ciążę i kobiety ciężarne
- dzieci cierpiące na schorzenia immunologiczno-hematologiczne, zakażone wirusem HIV;
- osoby powyżej 55. roku życia;
- zdrowe dzieci powyżej 6. miesiąca życia do osiągnięcia pełnoletności;
- osoby mające bliski kontakt z osobami starszymi lub dziećmi poniżej 6. miesiąca życia;
- osoby narażone na zwiększone ryzyko zakażenia w związku z wykonywanym zawodem: pracownicy służby zdrowia, przedszkoli, żłobków, szkół, funkcjonariusze publiczni;
- osoby zamieszkujące w okresie epidemicznym domy pomocy społecznej, domy dla osób starszych, zakłady opiekuńczo-lecznicze, ośrodki opieki paliatywnej, rehabilitacyjnej, leczniczej, leczenia uzależnień, uzdrowiska, hospicja.
Szczepienie na grypę – tak jak każde szczepienie inaktywowane – można łączyć w ramach jednej wizyty z innymi preparatami np.: na RSV czy pneumokoki. Jest to szczególnie istotne dla osób starszych, gdyż minimalizuje liczbę wizyt w przychodni.
Do bezpłatnych szczepień uprawnione są osoby od 6 miesiąca życia do ukończenia 18 lat oraz osoby w wieku powyżej 65 lat, kobiety w ciąży i połogu. Z 50 % refundacji mogą skorzystać dorośli w wieku od 18 do 64 lat.
Pomimo szczepień należy pamiętać o kilku zasadach, aby uchronić się przed grypą:
- dbaj o siebie, aby wzmocnić odporność i uniknąć zachorowania
- przestrzegaj zbilansowanej diety bogatej w warzywa i owoce
- pamiętaj o aktywności fizycznej – dostosuj do swojego stanu zdrowia i wieku
- suplementuj witaminę D
- ogranicz stres.
W okresie wzmożonych zachorowań na grypę i inne infekcje:
- myj często ręce
- nie przebywaj w pomieszczeniach, w których jest dużo osób
- unikaj kontaktów z osobami, które mają objawy infekcji.
Zamiast przechodzić grypę, lepiej jej unikać. Choroba nie jest przyjemnym doświadczeniem i osłabia organizm. Zapobieganie zachorowaniu na grypę chroni też przed powikłaniami, które mogą towarzyszyć grypie. Powikłania pogrypowe są najczęściej związane z funkcjonowaniem jednego z trzech układów – układu oddechowego, układu krążenia lub układu nerwowego. Może pojawić się np. zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli, zapalenie ucha środkowego i zatok, zapalenie osierdzia oraz mięśnia sercowego, czy nawet zapalenie mózgu i opon mózgowych.