Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Opatowie

WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU A
(WZW A)

„Choroba brudnych rąk” – chroń siebie, pracowników i klientów
WZW typu A to zakaźna choroba wywoływana przez wirus zapalenia wątroby typu A (HAV). Wirus rozprzestrzenia się najczęściej poprzez kał osoby zakażonej - w wyniku spożycia skażonej żywności lub wody albo w wyniku kontaktów międzyludzkich w warunkach niewłaściwej higieny, w tym kontaktów seksualnych.

Jak dochodzi do zakażenia?

Wirus rozprzestrzenia się przez kał osoby zakażonej.

Do infekcji dochodzi m.in. poprzez:

• brak odpowiedniej higieny rąk,
• spożycie skażonej żywności lub wody,
• kontakt z wydzielinami zakażonej osoby oraz kontakty seksualne.

Zakaźność i wylęganie: Objawy pojawiają się po ok. 28–30 dniach i trwają od 2 do 7 tygodni. Chory zaraża najbardziejna 1–2 tygodnie przed wystąpieniem objawów.

Zakaźność

Osoby zakażone są najbardziej zakaźne ok. 1-2 tygodnie przed wystąpieniem objawów, a większość przypadków uznaje się za niezakaźne po upływie pierwszego tygodnia od wystąpienia żółtaczki.

Wylęganie choroby

Czas od zakażenia do wystąpienia objawów wynosi średnio od 28 do 30 dni, a objawy utrzymują się zazwyczaj od dwóch do siedmiu tygodni.

Objawy WZW A

Choroba u dorosłych może mieć ciężki przebieg.

Najczęstsze objawy to:

• osłabienie, objawy grypopodobne,
• nudności, wymioty, wzdęcia, brak apetytu,
• ciemny mocz, jasny stolec,
• żółtaczka (zażółcenie skóry i oczu).

Dlaczego to ważne?

W ostatnim czasie obserwuje się wzrost liczby zachorowań. Tylko w pierwszej połowie 2026 r. odnotowano większą ilość zachorowań niż w całym 2025 r. Szczególnie narażone są:

• osoby pracujące w gastronomii i przy żywności,
• pracownicy ochrony zdrowia,
• osoby mające bliski kontakt z innymi ludźmi (np. w szkołach, przedszkolach),
• osoby podejmujące analno-oralne kontakty seksualne. 

NAJWAŻNIEJSZE: PROFILAKTYKA 

1. Szczepienie przeciw WZW A: chroni przed zachorowaniem, ogranicza rozprzestrzenianie wirusa, chroni pracowników i klientów/pacjentów. Szczególnie zalecane dla: pracowników gastronomii i produkcji żywności, personelu medycznego, osób podejmujących kontakty seksualne bez zabezpieczenia oraz nieposiadających stałego partnera, a także osób używających substancji psychoaktywnych, osób wyjeżdżających za granicę. 
2. Regularne i dokładne mycie rąk: przed przygotowaniem i spożyciem posiłków, po skorzystaniu z toalety, po kontakcie z klientem/pacjentem, po kontakcie z odpadami. To najprostsze  i najskuteczniejsze sposoby ograniczenia zakażeń. 

Drogi Pracodawco

Brak działań profilaktycznych może mieć realne konsekwencje:

• nieobecności pracowników w pracy z powodu choroby,
• ryzyko ognisk zakażeń w zakładzie,
• straty finansowe i organizacyjne,
• utrata zaufania klientów lub pacjentów.

Inwestycja w profilaktykę (szczepienia, higiena) to:

• ciągłość pracy,
• bezpieczeństwo epidemiologiczne,
• dbałość o pracowników Twojej organizacji
• ochrona wizerunku organizacji.

PAMIĘTAJ! 

Każda osoba nieuodporniona może ulec zakażeniu. Chorobie można skutecznie zapobiegać. Higiena rąk i szczepienia ratują zdrowie.