Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Ostródzie

Każdego roku, 31 maja, obchodzony jest Światowy Dzień Bez Tytoniu. Jego głównym celem jest podnoszenie świadomości na temat negatywnych skutków używania tytoniu oraz zwracanie uwagi na działania podejmowane przez przemysł tytoniowy i nikotynowy. Inicjatywa promuje także skuteczne metody wspierające ograniczanie uzależnienia od nikotyny i produktów tytoniowych.

Hasło kampanii Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na rok 2026 brzmi: „Unmasking the appeal – countering nicotine and tobacco addiction” („Zdemaskować atrakcyjność – przeciwdziałanie uzależnieniom od nikotyny i tytoniu”). Tegoroczna edycja skupia się na ujawnianiu strategii marketingowych wykorzystywanych przez branżę tytoniową i nikotynową oraz na promowaniu działań mających na celu ochronę młodzieży i całego społeczeństwa przed uzależnieniem.

Do najważniejszych celów kampanii w 2026 roku należą:

• ujawnianie praktyk stosowanych przez przemysł nikotynowy, takich jak wykorzystywanie syntetycznej nikotyny, soli nikotynowych czy analogów o wysokim potencjale uzależniającym, często przedstawianych jako nowoczesne lub mniej szkodliwe alternatywy;
• wzmacnianie działań ochronnych poprzez wspieranie ograniczeń dotyczących aromatów, reklamy i promocji wyrobów nikotynowych oraz zaostrzanie przepisów w zakresie opakowań i wzornictwa produktów;
• zwiększanie poziomu wiedzy wśród młodzieży i społeczeństwa poprzez dostarczanie rzetelnych informacji, rozwijanie umiejętności krytycznej oceny działań przemysłu oraz promowanie wsparcia w procesie rzucania palenia.

Jak e-papierosy wpływają na zdrowie?

Używanie e-papierosów może prowadzić do wielu niekorzystnych zmian w organizmie zarówno u osób korzystających z tych produktów, jak i narażonych na bierne wdychanie aerozolu. Do najczęściej obserwowanych skutków należą m.in.:

• podrażnienia oczu oraz błon śluzowych gardła i jamy ustnej;
• kontaktowe zapalenie skóry oraz oparzenia;
• EVALI, czyli ostre uszkodzenie płuc związane z używaniem e-papierosów;
• krwawienia do pęcherzyków płucnych;
• zarostowe zapalenie oskrzelików;
• zwiększone ryzyko rozwoju chorób nowotworowych.

Ponadto stosowanie e-papierosów może wiązać się z:

• zaburzeniami koncentracji, pamięci oraz wahań nastroju;
• większym prawdopodobieństwem sięgnięcia po tradycyjne wyroby tytoniowe w przyszłości;
• podwyższonym ryzykiem szybkiego rozwoju uzależnienia od nikotyny, nawet przy okazjonalnym używaniu.

Działania przemysłu tytoniowego

Przemysł tytoniowy i nikotynowy wykorzystuje różnorodne strategie marketingowe, aby przyciągnąć młodych odbiorców do e-papierosów. Do najczęściej stosowanych należą:

• projektowanie urządzeń o wyglądzie nowoczesnych i atrakcyjnych gadżetów;
• oferowanie szerokiej gamy smaków, np. owocowych czy deserowych;
• przedstawianie produktów jako „mniej szkodliwych” lub „nowoczesnych” alternatyw;
• prowadzenie kampanii promocyjnych w mediach społecznościowych, często z udziałem influencerów;
• budowanie przekazu odwołującego się do „wolności wyboru” i określonego stylu życia.

Tego rodzaju działania mają charakter celowy i mogą prowadzić do wczesnego rozpoczęcia używania produktów nikotynowych przez młode osoby. W konsekwencji sprzyjają rozwojowi uzależnienia i utrwalaniu nawyku sięgania po wyroby tytoniowe w kolejnych latach życia.