Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Świdwinie

Etykiety produktów spożywczych są cennym źródłem informacji, które pomagają podejmować świadome decyzje zakupowe. Kampania Safe2Eat zachęca konsumentów do zwracania uwagi nie tylko na cenę czy wygląd produktu, ale również na informacje umieszczone na opakowaniu.

Przede wszystkim warto sprawdzić wykaz składników, który jest podawany w kolejności od największej do najmniejszej zawartości. Dzięki temu można ocenić, z czego produkt składa się w największym stopniu. Osoby z alergiami lub nietolerancjami pokarmowymi powinny zwracać szczególną uwagę na wyróżnione alergeny, takie jak mleko, jaja, gluten, orzechy czy soja.

Istotne znaczenie ma także tabela wartości odżywczej, która zawiera informacje o wartości energetycznej oraz zawartości tłuszczu, tłuszczów nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka i soli – najczęściej w przeliczeniu na 100 g lub 100 ml produktu. Porównując te wartości między podobnymi produktami, można łatwiej wybrać opcję najlepiej odpowiadającą indywidualnym potrzebom żywieniowym.

Nie należy również pomijać terminu przydatności do spożycia oraz daty minimalnej trwałości. Określenia „należy spożyć do” i „najlepiej spożyć przed” nie oznaczają tego samego. Pierwsze odnosi się do bezpieczeństwa żywności łatwo psującej się i po jego upływie produkt nie powinien być spożywany. Drugie dotyczy przede wszystkim jakości produktu – po upływie tej daty żywność może nadal nadawać się do spożycia, jeśli była właściwie przechowywana, choć jej smak, zapach lub konsystencja mogą ulec zmianie.

Warto również zwracać uwagę na informacje o pochodzeniu żywności. W przypadku wielu produktów, takich jak wołowina, świeże owoce i warzywa, oliwa z oliwek, miód czy ryby, przepisy wymagają podania kraju lub miejsca pochodzenia. Informacje te pozwalają konsumentom dokonywać bardziej świadomych wyborów oraz lepiej poznać drogę produktu „od pola do stołu”. W przypadku mięsa etykieta może zawierać informacje o kraju urodzenia, hodowli i uboju zwierzęcia, co zwiększa przejrzystość łańcucha dostaw. Na opakowaniach można znaleźć również unijne oznaczenia jakości, które potwierdzają szczególne cechy produktów i ich związek z miejscem pochodzenia lub tradycyjną metodą wytwarzania. Do najważniejszych należą:

• Chroniona Nazwa Pochodzenia (ChNP) – oznacza, że produkcja, przetwarzanie i przygotowanie produktu odbywają się w określonym regionie geograficznym.
• Chronione Oznaczenie Geograficzne (ChOG) – wskazuje, że przynajmniej jeden etap produkcji jest związany z danym regionem.
• Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (GTS) – podkreśla tradycyjny charakter produktu lub sposób jego wytwarzania, niezależnie od miejsca produkcji.

Na etykietach można spotkać także logo unijnego rolnictwa ekologicznego – charakterystyczny zielony listek z gwiazd UE. Oznaczenie to informuje, że produkt został wytworzony zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego i podlega systemowi kontroli. Obok logo znajduje się numer jednostki certyfikującej oraz informacja o pochodzeniu surowców rolnych.

Konsumenci mogą również natrafić na dobrowolne certyfikaty jakości, przyznawane przez niezależne organizacje lub krajowe systemy jakości. Potwierdzają one spełnienie określonych standardów dotyczących jakości, sposobu produkcji, dobrostanu zwierząt czy zrównoważonego gospodarowania zasobami. Warto jednak pamiętać, że nie wszystkie znaki umieszczane na opakowaniach mają taki sam charakter – część z nich to oznaczenia urzędowe, objęte przepisami Unii Europejskiej, a część stanowią znaki handlowe lub marketingowe producentów.

Kampania Safe2Eat podkreśla, że umiejętność czytania etykiet pozwala konsumentom dokonywać bardziej świadomych wyborów, lepiej dopasowanych do ich potrzeb zdrowotnych, stylu życia i preferencji żywieniowych. Znajomość oznaczeń, certyfikatów jakości oraz informacji o pochodzeniu produktów zwiększa zaufanie do kupowanej żywności i ułatwia wybór produktów spełniających oczekiwania dotyczące jakości, bezpieczeństwa i sposobu produkcji.