Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Świdwinie

Zbadaj skórę po lecie. Czas na kontrolę znamion i profilaktykę nowotworów skóry

Koniec lata to dobry moment, aby dokładnie przyjrzeć się swojej skórze. Wielogodzinna ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe (UV), zarówno podczas urlopu, jak i codziennego przebywania na świeżym powietrzu, może prowadzić do uszkodzeń skóry i zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów skóry. Dlatego po sezonie letnim warto nie tylko zadbać o regenerację skóry, ale również wykonać jej dokładną kontrolę.

Promieniowanie UV, a zdrowie skóry

Promieniowanie UV jest jednym z najważniejszych środowiskowych czynników ryzyka nowotworów skóry. Jego działanie może powodować uszkodzenia materiału genetycznego komórek skóry. Ryzyko jest szczególnie związane z powtarzającą się i intensywną ekspozycją na słońce oraz występowaniem oparzeń słonecznych.

Nadmierna ekspozycja na UV przyspiesza również proces starzenia się skóry. Może powodować powstawanie przebarwień, utratę elastyczności, przesuszenie oraz pojawianie się zmian związanych z przewlekłym uszkodzeniem skóry.

Przyjrzyj się znamionom

 

Jednym z najważniejszych elementów profilaktyki jest regularna obserwacja skóry. Należy zwracać uwagę zarówno na znamiona obecne od wielu lat, jak i na nowe zmiany skórne.

 

 

Pomocne w samodzielnej ocenie znamion jest kryterium ABCDE

A – asymmetry (asymetria)
Podejrzane znamię może mieć nieregularny kształt, a jego jedna połowa może różnić się od drugiej.

B – border (brzegi)
Niepokój mogą wzbudzać brzegi nieregularne, poszarpane, nierówne lub niewyraźnie odgraniczone.

C – colour (kolor)
Warto zwrócić uwagę na niejednolite zabarwienie oraz występowanie w obrębie jednej zmiany kilku różnych odcieni.

D – diameter (średnica)
Znamię o większych rozmiarach wymaga szczególnej obserwacji, zwłaszcza jeśli jednocześnie zmienia swój wygląd.

E – evolution (ewolucja)
Szczególnie istotna jest każda zmiana zachodząca w czasie – powiększanie się znamienia, zmiana jego kształtu, koloru lub struktury, a także pojawienie się nowych objawów.

Kiedy skonsultować zmianę z lekarzem?

Wizyta u dermatologa jest wskazana, jeśli pojawi się nowe lub szybko zmieniające się znamię. Konsultacji wymagają również zmiany, które krwawią, swędzą, bolą, ulegają owrzodzeniu, sączą się lub nie goją się przez dłuższy czas.

Szczególnej uwagi wymagają osoby z większą liczbą znamion, jasnym fototypem skóry, historią częstych oparzeń słonecznych lub przypadkami czerniaka i innych nowotworów skóry w rodzinie. Ryzyko może być również większe u osób, które regularnie korzystają z solariów lub są często narażone na intensywne promieniowanie UV.

Profilaktyka przez cały rok

Kontrola skóry po lecie powinna być traktowana jako element szerszej profilaktyki. Nie oznacza to jednak, że należy rezygnować z aktywności na świeżym powietrzu. Kluczowe jest ograniczanie nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV.

W słoneczne dni warto stosować preparaty przeciwsłoneczne o odpowiednio wysokim współczynniku ochrony, ponawiać ich aplikację zgodnie z zaleceniami producenta, korzystać z odzieży chroniącej skórę, nakrycia głowy i okularów przeciwsłonecznych oraz unikać przebywania w pełnym słońcu w godzinach jego największego natężenia.

Należy również pamiętać, że opalenizna nie jest oznaką zdrowia skóry. Jest reakcją obronną organizmu na działanie promieniowania UV i świadczy o tym, że doszło do ekspozycji skóry na promieniowanie.

Nie czekaj, aż zmiana zacznie boleć

Nowotwory skóry, w tym czerniak, mogą we wczesnym stadium nie powodować żadnych dolegliwości. Brak bólu nie oznacza więc, że zmiana jest bezpieczna. Najważniejsze jest zauważenie niepokojącej zmiany i odpowiednio szybka konsultacja.

Kiedy skończy się lato warto poświęcić kilka minut na dokładne obejrzenie całej skóry.

Jeśli zauważysz nowe znamię, zmianę jego wyglądu lub zmianę, która niepokoi Cię bardziej niż pozostałe – nie diagnozuj jej samodzielnie, skonsultuj się z dermatologiem.

W profilaktyce nowotworów skóry najważniejsza jest regularna obserwacja i szybka reakcja na niepokojące objawy.