Nowe rozporządzenie Minister Zdrowia w sprawie żywienia dzieci i młodzieży w szkołach i przedszkolach, które zacznie obowiązywać od 1 września 2026 r.
27.08.2026
W lutym 2026 roku opublikowano w Dzienniku Ustaw znowelizowane rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (Dz.U. z 2026 r. poz. 197). Rozporządzenie to wchodzi w życie z dniem 1 września 2026 roku. Nowe rozporządzenie zastępuje dotychczasową regulację z 26 lipca 2016 r. i ma na celu wzmocnienie ochrony zdrowia dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.
Prawidłowe żywienie w wieku przedszkolnym i szkolnym wpływa na samopoczucie, kondycję, zdolność koncentracji, a tym samym na możliwości nauki i rozwoju społecznego. Nawyki żywieniowe kształtowane w dzieciństwie – w domu i w szkole – w znacznym stopniu determinują stan zdrowia w dorosłości.
Rozporządzenie, w połączeniu z działaniami edukacyjnymi i organizacyjnymi, stanowi ważny krok w kierunku stworzenia w polskich szkołach i przedszkolach środowiska sprzyjającego zdrowiu, odpowiedzialnym wyborom żywieniowym i lepszej jakości życia obecnych i przyszłych pokoleń.
Co zmienia się w stołówkach
Rozporządzenie wprowadza pewne nowe wymagania dotyczące sposobu komponowania jadłospisów w przedszkolach i szkołach. Najważniejsze zmiany to m.in.:
- co najmniej raz w tygodniu posiłek obiadowy w pełni roślinny na bazie nasion roślin strączkowych,
- preferencja w podawaniu wody w żywieniu zbiorowym,
- wymóg co najmniej dwa razy w tygodniu przygotowywania zup na wywarach warzywnych,
- zmniejszenie ilości cukru dodanego do przygotowywanych napojów w stołówkach,
- zwrócenie uwagi na produkty sezonowe i lokalne,
- możliwość zamiany produktów mlecznych ich roślinnymi odpowiednikami,
- podkreślenie roli produktów zbożowych pełnoziarnistych,
- zwiększony udział warzyw, owoców i produktów pochodzenia roślinnego w codziennych posiłkach,
- promowanie zasad tzw. diety planetarnej, która uwzględnia zarówno zdrowie człowieka, jak i troskę o środowisko,
Czym jest dieta planetarna?
Dieta planetarna to model żywienia oparty na większym udziale produktów roślinnych, takich jak warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste czy nasiona roślin strączkowych. Jej celem jest wspieranie zdrowia oraz odpowiedzialne korzystanie z zasobów środowiska. Nowe przepisy uwzględniają te zasady, zachęcając do różnorodnych i zbilansowanych posiłków.
Co zmienia się w sklepikach szkolnych
Rozporządzenie określa zamknięty katalog grup środków spożywczych dopuszczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży na terenie jednostek systemu oświaty, w tym w automatach vendingowych.
W katalogu znajdują się m.in.: pieczywo, pieczywo półcukiernicze i cukiernicze, kanapki, sałatki i surówki, mleko i produkty mleczne, napoje roślinne i alternatywy produktów mlecznych, produkty zbożowe (w tym śniadaniowe), warzywa, owoce, suszone warzywa i owoce, orzechy i nasiona bez dodatku cukrów, substancji słodzących i soli, soki, przeciery i musy bez dodatku cukrów, substancji słodzących i soli, koktajle na bazie mleka lub napojów roślinnych bez dodatku cukrów i substancji słodzących, naturalna woda mineralna, woda źródlana i stołowa, napoje przygotowywane na miejscu z ograniczoną ilością cukrów dodanych, inne napoje bez dodatku cukrów i substancji słodzących, bezcukrowe gumy do żucia, gorzka czekolada o wysokiej zawartości kakao.
W nowym katalogu zwrócono uwagę na produkty bezglutenowe i bezlaktozowe oraz uwzględniono napoje roślinne i roślinne alternatywy produktów mlecznych wzbogacone co najmniej w wapń i witaminę B12. Jest to także odpowiedź na postulaty rodziców i opiekunów o zapewnienie dostępności tego rodzaju żywności dzieciom pozostającym na dietach eliminacyjnych. Co istotne, obniżono zawartość cukrów dodawanych do napojów przygotowywanych na miejscu. Usunięto także kategorię „inne”, która dawała możliwość sprzedaży produktów o niższej wartości odżywczej.
Warto podkreślić, że nowe przepisy nie dotyczą posiłków czy przekąsek przygotowywanych przez rodziców i przynoszonych przez dzieci z domu. Rodzice nadal samodzielnie decydują o żywieniu swoich dzieci, ale szkoła pomaga budować dobre nawyki poprzez odpowiednio przygotowaną ofertę żywieniową.
Aby ułatwić przedszkolom i szkołom wdrażanie nowych przepisów, Ministerstwo Zdrowia we współpracy z Narodowym Instytutem Zdrowia Publicznego PZH – Państwowym Instytutem Badawczym przygotowuje bazę narzędzi ułatwiających praktyczną realizację przepisów.
Już teraz dostępne są publikacje i e-booki opracowane przez ekspertów Instytutu, które w prosty sposób wskazują, jak realizować przepisy rozporządzenia, ale także zawierają propozycje gotowych jadłospisów czy też przepisów możliwych do wykorzystania w szkolnych stołówkach. Zachęcamy do zapoznania się z bezpłatnymi materiałami. Są one dostępne jako e-booki:
- ebook „Obiady szkolne – propozycja 60 zbilansowanych zestawów obiadowych dla dzieci i młodzieży w wieku szkolnym” (dostęp: https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2021/03/obiady-szkolne-web-21-12-final-1.pdf),
- ebook „Żywienie w przedszkolu w praktyce” (dostęp: https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2022/02/E-book-Zywienie-w-przedszkolach-w-praktyce.pdf
- ebook „Strączkowe są zdrowe” (dostęp: E-book-Straczkowe-sa-zdrowe.pdf)
- ebook „Żywienie w przedszkolu w praktyce. Propozycja 30 zbilansowanych jadłospisów” (dostęp: https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2022/12/Publikacja-5.-Zywienie-w-przedszkolu.pdf)
- ebook „Praktyczny przewodnik po dietach roślinnych (dostęp: ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2025/09/02-Praktyczny-przewodnik-po-diecie-roslinnej.pdf)
- filmy informacyjno-instruktażowe (dostęp: https://ncez.pzh.gov.pl/zywienie-w-placowkach/filmy-z-warsztatow-edukacyjno-kulinarnych-dla-realizatorow-zywienia-zbiorowego-w-przedszkolach-i-szkolach/).
- Kulinarne inspiracje dla realizatorów żywienia zbiorowego w przedszkolach i szkołach - Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej - krótkie filmiki kulinarne z przepisami na proste, smaczne i pełne wartości odżywczych potrawy, które mogą stać się inspiracją dla realizatorów żywienia zbiorowego w przedszkolach i szkołach.
- Nowe normy żywienia - Żywienie w przedszkolu i szkole. Nowe normy żywienia a zalecenia dotyczące cukrów w diecie dzieci i młodzieży. - Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej oraz Normy żywienia dla populacji Polski - 2024 r. - Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
- Filmy instruktażowe z przepisami na smaczne potrawy Filmy z przepisami na smaczne potrawy - Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
- ebook „Zdrowe dzieciaki to my!” czyli materiał edukacyjny dla nauczycieli i uczniów w wieku wczesnoszkolnym (dostęp: https://ncez.pzh.gov.pl/zywienie-w-placowkach/zdrowe-dzieciaki-to-my- efektywne-narzedzie-edukacji-prozdrowotnej-w-szkole/).
Pełny tekst „Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 lutego 2026 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach” jest dostępny tutaj: przejdź do treści rozporządzenia. Dokument wchodzi w życie 1 września 2026 r.
Na adres: zywieniezbiorowe_dzieci@pzh.gov.pl można przesyłać zapytania dotyczące interpretacji zapisów rozporządzenia sklepikowego. Liczymy, że taka forma kontaktu i możliwość wyjaśnienia niektórych wątpliwości co do wymagań wynikających z rozporządzenia i zasad zdrowego żywienia dzieci będzie pomocna w codziennej pracy osób odpowiedzialnych za planowanie i przygotowywanie posiłków w przedszkolach i szkołach.
