Ekshumacja zwłok i szczątków

Widok na cmentarz z rzędami białych krzyży ustawionych na zielonej trawie. W tle drzewa i widok na wodę. Na środku znajduje się napis ‘Ekshumacja zwłok i szczątków’, a poniżej dwa logotypy Państwowej Inspekcji Sanitarnej wraz z hasłem: "Chronimy zdrowie z myślą o przyszłości"

Wydawanie zezwoleń na przeprowadzenie ekshumacji i przewóz zwłok oraz prowadzenie nadzoru sanitarnego nad przeprowadzaniem ekshumacji.

Ekshumacja zwłok i szczątków może być dokonana:

na umotywowaną prośbę osób uprawnionych do pochowania zwłok za zezwoleniem właściwego państwowego inspektora sanitarnego,
na zarządzenie prokuratora lub sądu,
na podstawie decyzji właściwego państwowego inspektora sanitarnego w razie zajęcia terenu cmentarza na inny cel,
na podstawie decyzji wojewody właściwego ze względu na miejsce położenia grobu, wydanej na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej — Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

Zwłoki osób zmarłych na choroby zakaźne, których wykaz ustala minister właściwy do spraw zdrowia, nie mogą być ekshumowane na umotywowaną prośbę osób uprawnionych do pochowania zwłok, przed upływem 2 lat od dnia zgonu.

Osobami uprawnionym do pochowania zwłok i szczątków, które mogą złożyć wniosek o wydanie zezwolenia na ekshumację są:

pozostały małżonek(a) osoby zmarłej,
krewni zstępni (potomek w linii prostej: dziecko, wnuk, prawnuk itd.),
krewni wstępni (przodek w linii prostej: rodzice, dziadkowie, pradziadkowie itd.),
krewny boczny do czwartego stopnia pokrewieństwa,
powinowaty w linii prostej do pierwszego stopnia,
osoba dobrowolnie do tego zobowiązująca się.

Warunki i terminy przeprowadzania ekshumacji

Ekshumacja zwłok jest dopuszczalna w okresie od 16 października do 15 kwietnia, we wczesnych godzinach rannych.
Aby uzyskać zezwolenie na dokonanie ekshumacji należy złożyć umotywowany wniosek wraz z załącznikami do właściwego terenowo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego ze względu na miejsce pochówku osoby zmarłej skąd jej zwłoki bądź szczątki mają być ekshumowane.
W celu uzyskania zezwolenia na przeprowadzenie ekshumacji konieczna jest zgoda wszystkich uprawnionych osób. Jeżeli wyniknie między nimi spór to jest on rozstrzygany przez sąd powszechny, który może zobowiązać do złożenia stosownego oświadczenia woli.
O zamierzonej ekshumacji należy zawiadomić właściwego powiatowego inspektora sanitarnego

Znaczenie dla zdrowia publicznego

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tomaszowie Mazowieckim pełni funkcję nadzorczą w procesie ekshumacji na terenie powiatu tomaszowskiego. Przeprowadzenie ekshumacji wiąże się z potencjalnym ryzykiem biologicznym. Dlatego jej realizacja podlega ścisłemu nadzorowi sanitarnemu. Odpowiednie procedury minimalizują ryzyko zakażeń oraz zapewniają bezpieczeństwo epidemiologiczne.