Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Tomaszowie Mazowieckim

Alkohol jako globalny problem zdrowotny i społeczny

Zgodnie z danymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) konsumpcja alkoholu jest przyczyną blisko 2,6 miliona zgonów rocznie na całym świecie, a co za tym, stanowi jeden z głównych czynników (możliwych do wyeliminowania), które prowadzą do przedwczesnego zgonu oraz trwałego uszczerbku na zdrowiu.

Substancja ta przyczynia się do rozwoju ponad 200 różnych schorzeń i dolegliwości. Zwiększa również prawdopodobieństwo odniesienia obrażeń, uczestniczenia w wypadkach drogowych oraz stosowania przemocy i innych zachowań niebezpiecznych.

Sezon letni, a ryzykowne zachowania po alkoholu

W czasie wakacji wpływ alkoholu na ludzką psychikę i percepcję staje się szczególnie groźny. Stan nietrzeźwości wywołuje szereg negatywnych zmian w zachowaniu:

• Opóźnia czas reakcji,
• Zaburza prawidłowe rozpoznanie niebezpieczeństw,
• Powoduje przecenianie własnych umiejętności oraz powoduje nierealistyczną ocenę sytuacji,
• Zwiększa gotowość do podejmowania niepotrzebnego ryzyka, a tym samym skłania do działań, na które człowiek nie zdobyłby się na trzeźwo.

Z perspektywy bezpieczeństwa publicznego za najbardziej niebezpieczne uznaje się łączenie alkoholu z wypoczynkiem nad wodą, kierowaniem pojazdami oraz przypadkowymi kontaktami seksualnymi bez zabezpieczenia. W takich okolicznościach chwila nieuwagi lub jedna błędna decyzja, może doprowadzić do dramatycznych i nieodwracalnych skutków zdrowotnych.

Spożywanie alkoholu – rzeczywiste niebezpieczeństwo

Badanie Alcohol use and burden for 195 countries and territories, 1990–2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016¹ redefiniuje dotychczasowe szacunki dotyczące wpływu alkoholu na zdrowie publiczne, jednoznacznie wskazując do jako jeden z głównych globalnych sprawców zgonów i niepełnosprawności. Najważniejszym wnioskiem z trwających 26 lat badań jest stwierdzenie, że „bezpieczna” dawka alkoholu nie istnieje. Powyższe badanie klasyfikuje zagrożenia alkoholowe w oparciu:

1. Działanie przewlekłe

Wynika z regularnego spożywania alkoholu, co prowadzi do stopniowego niszczenia narządów i tkanek. Alkohol jest silnym kancerogenem, a zatem zwiększa ryzyko występowania raka. Ma potencjał do spowodowania wielu chorób narządowych w tym m.in.: marskości wątroby, zapalenia trzustki oraz nieodwracalnych uszkodzeń struktur mózgowych.

2. Toksyczność

Ostre zatrucie organizmu związane z nagłym upośledzeniem funkcji poznawczych i motorycznych po spożyciu większej ilości alkoholu wyzwala agresję, prowadząc do aktów przemocy interpersonalnej lub/i autoagresji. Alkohol dramatycznie zwiększa śmiertelność w wyniku wypadków drogowych, utonięć oraz innych urazów mechanicznych. W 2025 roku policjanci ujawnili 95 262 nietrzeźwych kierowców z czego, aż 1141 doprowadziło do wypadku w ruchu drogowym².

Wpływ alkoholu na mózg

Wbrew powszechnemu przekonaniu, że mózg zaczyna regenerować się natychmiast po odstawieniu alkoholu, badania Alcohol-induced brain damage continues after alcohol is stopped³ dowodzą, że procesy destrukcyjne i uszkodzenia struktur mózgowych postępują dalej w trakcie pierwszych tygodni całkowitej abstynencji.

Powyższe badanie wykazało, że degeneracja strukturalna mózgu (zmiany w istocie białej mózgu) nie zatrzymuje się w momencie odstawienia alkoholu. Aktywny proces niszczenia tkanki mózgowej nadal postępuje, a nawet pogłębia się nawet do około 6 tygodni po spożyciu ostatniej porcji alkoholu.

Alkohol nigdy nie szkodzi tylko w jeden sposób. Jego negatywny wpływ to efekt domina, który jednocześnie niszczy zdrowie fizyczne, zaburza równowagę psychiczną i rozbija relacje społeczne. Ze względu na jego wieloaspektowe działanie każdy kontakt z alkoholem należy uznać za niebezpieczny i zagrażający zdrowiu.

Dbanie o zdrowie to nie wielkie deklaracje, ale małe i świadome kroki – asertywna odmowa, wybór alternatywnych metod radzenia sobie ze stresem czy dbałość o własne granice decydują o jakości życia.

Twoja decyzja ma znaczenie.

 

Źródła opracowania:

1. GBD 2016 Alcohol Collaborators, 2018. Alcohol use and burden for 195 countries and territories, 1990–2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016. The Lancet, 392 (10152), 1015-1035.
2. Informacyjny Serwis Policyjny – wiadomości dla policjantów i pracowników. Podsumowanie działań Policji ruchu drogowego w 2025 – artykuł opublikowany 13.01.2026 r.
3. CSIC, 2019, Alcohol-induced brain damage continues after alcohol is stopped. Neuroscience News.