Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Tomaszowie Mazowieckim

Każde pokąsanie lub zadrapanie przez zwierzę niesie za sobą ryzyko zakażenia bakteriami, a w niektórych przypadkach także wirusem wścieklizny. Wścieklizna to groźna, zakaźna choroba atakująca ośrodkowy układ nerwowy ludzi i zwierząt. Wirus przenosi się przede wszystkim poprzez ślinę zakażonego zwierzęcia podczas ugryzienia, ale może dostać się do organizmu również poprzez zadrapanie lub kontakt śliny z uszkodzoną skórą albo błonami śluzowymi.  

Objawy zakażenia wirusem wścieklizny pojawiają się po okresie wylęgania, który najczęściej trwa od 1 do 3 miesięcy, ale może wynosić od kilku dni do nawet roku. Czas zależy od miejsca pokąsania (im bliżej głowy tym krótszy okres wylęgania), ilości wirusa oraz rozległości rany.

Wczesne objawy

Początkowo choroba może przypominać infekcję wirusową, mogą wystąpić:

- gorączka;
- bóle głowy;
- osłabienie i złe samopoczucie;
- nudności;
- ból, pieczenie, swędzenie, mrowienie lub drętwienie w miejscu ugryzienia – są to bardzo charakterystyczne objawy;

Objawy neurologiczne

W miarę postępu choroby dochodzi do zajęcia ośrodkowego układu nerwowego, pojawiają się:

- niepokój, lęk, pobudzenie;
- drażliwość;
- trudności z połykaniem;
- bolesne skurcze mięśni gardła;
- nadmierne ślinienie;
- wodowstręt (hydrofobia) – skurcze mięśni gardła wywoływanie nawet próbą pici lub samym widokiem wody;
- światłowstręt i nadwrażliwość na dźwięki;

Co zrobić po pokąsaniu?

Każde ugryzienie, uderzenie lub zadrapanie przez zwierzę wymaga odpowiedniego postępowanie.

Należy:

- natychmiast przemyć ranę dużą ilością bieżącej wody z mydłem;
- zastosować środek dezynfekcyjny;
- zabezpieczyć ranę jałowym opatrunkiem;
- jak najszybciej zgłosić się do lekarza lub do szpitala w celu oceny ryzyka zakażenia;

Jakie podjąć kroki w zależności od tego czy zwierzę jest nieznane, czy posiada właściciela:

- Jeżeli zwierzę jest dzikie, lub bezpańskie i zaraz po pokąsaniu zbiegło, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Lekarz zdecyduje, czy konieczne jest zastosowanie szczepień przeciwko wściekliźnie, podanie immunoglobuliny przeciw wściekliźnie lub profilaktyka przeciwtężcowa.

- Jeżeli zwierzę ma właściciela, należy poprosić taką osobę o podanie imienia, nazwiska oraz adresu. Na podstawie tych danych Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne obejmują zwierzę obserwacją weterynaryjną. Obserwacja zwierzęcia trwa przeciętnie 2 tygodnie, lekarz weterynarii przyjeżdża w miejsce przebywania zwierzęcia i obserwuje jego zachowanie od 2 do 3 razy. Następnie wydaje zaświadczenia dotyczące stanu zdrowia zwierzęcia.

Jak zapobiegać zakażeniu?

Podczas wakacyjnych wyjazdów pamiętaj:

- nie dotykaj dzikich zwierzą, nawet jeśli wydają się oswojone lub chore;
- nie głaszcz bezpańskich psów i kotów;
- nie pozwalaj dzieciom bawić się z nieznanymi zwierzętami;
- nie dokarmiaj dzikich i bezpańskich zwierząt, zachowuj w stosunku do nich bezpieczną odległość;
- zachowuj się ostrożnie nawet w stosunku do zwierząt, które znasz;

Jak prezentują się statystyki w okresie od 01 stycznia 2026 roku do 30 czerwca 2026 roku w powiecie tomaszowskim?

W pierwszym półroczu 2026 roku do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Tomaszowie Mazowieckim wpłynęło 91 zgłoszeń dotyczących pokąsania człowieka przez zwierzę.  27 zgłoszeń dotyczyło pokąsania przez nieznane zwierzę (w tym 1 dzikie), w 10 przypadkach osoba pokąsana została poddana szczepieniom przeciwko wściekliźnie. W przypadku 64 zgłoszeń do pokąsania doszło przez zwierzę, które miało właściciela. Wszystkie 64 przypadki zostały objęte obserwacją w kierunku wścieklizny. Obecnie obserwuje się wysoki trend w pokąsaniach przez zwierzę sąsiada, kogoś z rodziny lub przyjaciół a także przez własnego pupila, jest to bowiem aż 49 przypadków, co stanowi 76,5% pokąsań zwierząt ze znanym właścicielem. Do chwili obecnej na terenie powiatu tomaszowskiego nie odnotowano zachorowania zwierzęcia na wściekliznę.

91 – ilość zgłoszonych pokąsań do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Tomaszowie Mazowieckim

27 – pokąsanie przez nieznane zwierzę;
64 – pokąsania w których znamy dane personale i adres właściciela zwierzęcia;
10 – przypadki, w których osoba pokąsana została poddana szczepieniom przeciwko wściekliźnie;
49 – do pokąsania doszło przez zwierzę sąsiada, kogoś z rodziny lub przyjaciół, przez własnego pupila

 

Wykres 1 Liczba zgłoszonych do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Tomaszowie Mazowieckim pokąsań na przestrzeni styczeń-czerwiec 2026 r.

Pamiętaj!

Każde podąsanie, uderzenie i podrapanie przez zwierzę należy potraktować poważnie. Szybkie zgłoszenie się do lekarza i wdrożenie odpowiedniego postępowania może uratować życie. W przypadku wścieklizny czas na kluczowe znaczenie.