Türkiyede Polonya

Tadeusz Strugała, Türkiye’deki müzik yaşamının gelişimine kalıcı katkılarda bulunmuş, Polonya’nın en seçkin orkestra şefleri arasında yer almaktadır. 1977 yılında Ankara Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasının Genel Müzik Direktörlüğü görevini üstlenen Strugała, bu görevi 1977–1979 ve 1984–1986 yılları arasında yürüttü. 1989–1990 yıllarında ise İstanbul Devlet Senfoni Orkestrasının Genel Müzik Direktörü olarak görev yaptı. İlerleyen yıllarda da Türkiye’deki çeşitli orkestralarla işbirliğini sürdüren Maestro Strugała, senfoni orkestralarıyla 430’un üzerinde konser yönetti. Uzun yıllara yayılan sanatsal faaliyetleri ve Türkiye’nin önde gelen müzik kurumlarıyla kurduğu güçlü işbirlikleri sayesinde Türk sanat çevrelerinde büyük saygınlık kazanan Strugała, Türkiye’de Polonya kültürünü temsil eden en tanınmış isimlerden biri hâline geldi.

2010–2014 yılları arasında Polonya Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosluğu ile düzenli olarak işbirliği yapan Maestro Strugała, Polonya’nın Avrupa Birliği Konseyi Dönem Başkanlığı, Polonezköy’ün kuruluşunun 170. yıl dönümü, Polonya-Türkiye Dostluk Antlaşması’nın 90. yıl dönümü ve Polonya ile Türkiye arasındaki diplomatik ilişkilerin 600. yıl dönümü gibi önemli kültürel ve diplomatik etkinlikler kapsamında düzenlenen konserleri yönetti. Polonya’nın uluslararası alandaki konumunun güçlendirilmesine ve Polonya-Türkiye kültürel işbirliğinin geliştirilmesine yaptığı değerli katkılar dolayısıyla Maestro Strugała, Eylül 2014’te Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski tarafından Bene Merito nişanına layık görüldü.

Sağlık durumu nedeniyle Maestro Tadeusz Strugała törene şahsen katılamadı. Bununla birlikte, Polonya Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosu’na ve İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası Müdürü'ne hitaben kaleme aldığı özel bir mektup gönderdi. Mektup, konser öncesinde, İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası Müdürü Aycan Küçüközkan tarafından yaklaşık iki bin kişilik dinleyici topluluğuna okundu.

Programın öne çıkan bölümlerinden biri de Atatürk Kültür Merkezi fuayesinde düzenlenen söyleşiydi. Maestro Strugała’nın sanatsal yaşamına ve Türkiye ile kurduğu uzun soluklu ilişkilere odaklanan söyleşiye, sanatçıyla yıllar boyunca çalışma fırsatı bulmuş, Türk müzik dünyasının önde gelen isimleri katıldı. Panelde AKM Sanat Yönetmeni Remzi Buharalı; keman sanatçısı ve İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası Müdürü Aycan Küçüközkan; çellist ve İstanbul Devlet Senfoni Orkestrasının eski müdürü Alp Altıner; emekli keman sanatçısı Gülten Çapan; ayrıca keman sanatçısı ve İzmir Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi Sanat Yönetmeni Emel Akçay yer aldı. Panelistler, Maestro Strugała’nın sanatsal birikimini, Ankara ve İstanbul orkestralarıyla uzun yıllara dayanan işbirliğini ve Türkiye’deki müzik yaşamının gelişimine sağladığı katkıları değerlendirdiler. Ayrıca sanatçıyla ilgili kişisel anılarını paylaşarak yaklaşık elli yıla yayılan kariyerine ve Türk müzik tarihindeki özel yerine ışık tuttular.

Konser programında senfoni repertuvarının iki seçkin eseri yer aldı: Frédéric Chopin’in Mi minör 1 No’lu Piyano Konçertosu ile Edward Elgar’ın Enigma Varyasyonları.

Polonya Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosluğu'nun girişimiyle gerçekleştirilen konseri, Polonya’nın önde gelen orkestra şeflerinden Marzena Diakun yönetti. Senfoni ve opera repertuvarındaki yorumlarıyla tanınan Diakun; yönetimindeki incelik, yorumlarındaki açıklık ve müzik geleneğini çağdaş bir yaklaşımla buluşturma yeteneğiyle öne çıkıyor. Marzena Diakun, Maestro Strugała’nın sanatsal mirasıyla da yakından bağlantılı. Strugała’nın kendisini sevgiyle “şeflik torunum” olarak nitelendirmesi, iki sanatçı arasındaki güçlü mesleki ve sanatsal bağın anlamlı bir ifadesi.

Chopin’in Mi minör 1 No’lu Piyano Konçertosu’nun solo piyano partisini, genç kuşağın önde gelen Polonyalı piyanistlerinden Szymon Nehring seslendirdi. Nehring, 2017 yılında Tel Aviv’de düzenlenen Arthur Rubinstein Uluslararası Piyano Yarışması’nda birincilik ödülünü kazandı; 2015 yılında ise 17. Uluslararası Frédéric Chopin Piyano Yarışması’nda finale yükseldi. Polonyalı bestecinin eserine getirilen yorum, özel bir anlam taşıyordu. Chopin’in müziği Polonya’nın kültürel kimliğinde ayrıcalıklı bir yere sahip. Öte yandan Maestro Strugała da geçmişte Szymon Nehring ile Polonya’da düzenlenen bir konserde aynı sahneyi paylaşmıştı. Bu nedenle Nehring’in performansı, Polonya’nın zengin müzik mirasını uluslararası dinleyiciyle buluşturmanın yanı sıra iki sanatçı arasındaki sanatsal bağa da anlamlı bir gönderme niteliği taşıdı.

Konser, dinleyicilerden büyük beğeni topladı. Polonyalı sanatçıların performansları, salonu dolduran müzikseverler tarafından defalarca alkışlandı. Etkinlik, Türkiye’nin kamu yayıncısı TRT 2 tarafından kayda alındı ve önümüzdeki haftalarda yayımlanması planlandı. Konser, Türk medyasında da geniş ilgi gördü. Etkinliğe ilişkin haber ve yazılar, Cumhuriyet gazetesi başta olmak üzere çeşitli basın kuruluşlarında, dijital medya mecralarında ve sosyal medya platformlarında yer aldı.

Türk'ye-Polonya Dostluk Konseri, Maestro Tadeusz Strugała’nın sanatsal mirasına ve Polonya ile Türkiye arasındaki kültürel ilişkilerin geliştirilmesine yönelik uzun yıllara dayanan katkılarına duyulan takdirin anlamlı bir ifadesi oldu. Etkinlik, ortak sanatsal deneyimlerin ve evrensel bir dil olan müziğin, iki ülke arasındaki dostluk ve karşılıklı anlayışın pekiştirilmesinde önemli bir rol oynadığını bir kez daha ortaya koydu.