Powrót

Agrofag kwarantannowy roślin dyniowatych - Begomovirus solanumdelhiense (TOLCND)

Dynia, cukinia, ogórek czy arbuz to popularne rośliny uprawne, które mogą być narażone na porażenie przez agrofagi. Jednym z zagrożeń dla ich upraw jest wirus Begomovirus solanumdelhiense, znany również pod nazwą Tomato leaf curl New Delhi virus (ToLCNDV).

Ikona Dyniowate

Jest to agrofag kwarantannowy, którego występowanie może powodować straty w produkcji roślinnej.

W województwie kujawsko-pomorskim dynie, cukinie, ogórki i arbuzy są uprawiane na plantacjach towarowych, dlatego zagrożenie to jest istotne także z punktu widzenia lokalnych producentów.

Jakie objawy może powodować wirus?

Porażenie roślin może objawiać się deformacjami i zwijaniem liści, ich żółknięciem oraz innymi zmianami w wyglądzie roślin. Nasilenie objawów zależy między innymi od gatunku rośliny i jej odmiany. Infekcja może negatywnie wpływać na wzrost roślin oraz wielkość i jakość plonów.

Objawy te nie są charakterystyczne wyłącznie dla tego wirusa, dlatego samo ich zaobserwowanie nie pozwala na jednoznaczne rozpoznanie przyczyny.

Czy wirus stanowi zagrożenie dla Polski?

W Europie wirusa po raz pierwszy stwierdzono w 2012 r. w Hiszpanii. Obecnie jego występowanie odnotowuje się również w innych krajach, między innymi w Grecji, we Włoszech, Portugalii i Turcji. W 2022 r. wirusa wykryto również na Słowacji, gdzie następnie udało się go wyeliminować.

W bazie Europejskiej i Śródziemnomorskiej Organizacji Ochrony Roślin (EPPO) Polska nie jest wymieniana jako kraj, w którym stwierdzono występowanie tego wirusa. Nie oznacza to jednak, że można zrezygnować z obserwacji upraw. Wczesne rozpoznanie niepokojących objawów i szybkie zgłoszenie podejrzenia mają istotne znaczenie dla ograniczenia ryzyka zawleczenia i rozprzestrzenienia agrofaga.

Szczególną uwagę warto zwracać na uprawy roślin dyniowatych pod osłonami oraz miejsca produkcji rozsady przeznaczonej do dalszej uprawy.

Jak wirus się rozprzestrzenia?

Istotną drogą rozprzestrzeniania wirusa jest przemieszczanie porażonego materiału roślinnego. W przenoszeniu agrofaga uczestniczy również mączlik ostroskrzydły (Bemisia tabaci), który jest wektorem wirusa.

Dlatego ważne jest korzystanie ze zdrowego materiału roślinnego o znanym pochodzeniu oraz zwracanie uwagi na zdrowotność roślin, szczególnie tych przeznaczonych do dalszego rozmnażania i sadzenia.

Obserwujmy rośliny i reagujmy na niepokojące objawy

Regularna obserwacja upraw pozwala zauważyć zmiany, które mogą wskazywać na występowanie chorób lub obecność szkodników. Niepokój powinny wzbudzić między innymi nietypowe deformacje liści, ich żółknięcie i zwijanie, zwłaszcza gdy jednocześnie obserwowana jest obecność mączlików.

W przypadku podejrzenia wystąpienia agrofaga kwarantannowego należy niezwłocznie skontaktować się z właściwym miejscowo Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Przekazanie informacji umożliwia podjęcie odpowiednich działań i ograniczenie ryzyka dalszego rozprzestrzeniania się agrofaga.

Pamiętajmy!

Zdrowy materiał roślinny, regularna obserwacja upraw i szybkie reagowanie na niepokojące objawy to ważne elementy ochrony roślin. Czujność producentów, ogrodników i wszystkich osób zajmujących się uprawą roślin dyniowatych może pomóc w ograniczeniu ryzyka pojawienia się i rozprzestrzeniania agrofagów kwarantannowych w Polsce.

Materiały

Ulotka TOLCND
Ulotka​_TOLCND.pdf 1.27MB

Zdjęcia (9)

{"register":{"columns":[]}}