Podsumowanie działań w 2025 r. w ramach programu Single Market Programme
W 2025 roku na terenie województwa kujawsko-pomorskiego zrealizowano kolejną edycję działań monitoringowych w ramach programu Single Market Programme (SMP).
Celem programu jest ustalenie oraz weryfikacja statusu występowania w Polsce i Unii Europejskiej określonych agrofagów kwarantannowych, a w przypadku ich wykrycia - szybkie i skuteczne podjęcie działań zwalczających oraz zapobieganie ich dalszemu rozprzestrzenianiu się.
Polska realizuje programy monitoringowe tego typu nieprzerwanie od 2016 roku. Kontrole prowadzone są przez inspektorów Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN).
Zakres i organizacja kontroli
Corocznie do kontroli typowane są miejsca, uprawy i rośliny, w których istnieje największe prawdopodobieństwo wystąpienia danego agrofaga. Uwzględnia się również obszary dotychczas nieobjęte monitoringiem oraz biologię agrofagów - tak, aby kontrole prowadzone były w okresach największego prawdopodobieństwa ich wykrycia.
W 2025 roku wśród kontrolowanych agrofagów:
- 48% stanowiły agrofagi związane z roślinami ziemniaka,
- 29% - z roślinami liściastymi (w tym sadowniczymi i ozdobnymi),
- 12% - z roślinami iglastymi,
- 11% - z pozostałymi roślinami, m.in. warzywami i zbożami.
Łącznie w ramach programu SMP w województwie kujawsko-pomorskim skontrolowano:
- 399 ha gleby i roślin rosnących,
- 401,9 m³ drewna,
- 3712,48 ton bulw ziemniaka,
- 234 sztuki palet drewnianych.
Monitoring z wykorzystaniem pułapek
Istotnym elementem działań były obserwacje prowadzone z wykorzystaniem pułapek feromonowych oraz tablic lepowych. W 2025 roku na terenie województwa rozmieszczono 54 pułapki feromonowe/tablice lepowe, wspierające pracę inspektorów PIORiN.
Monitoring dotyczył następujących gatunków owadów:
- Agrilus planipennis - opiętek jesionowiec
- Anoplophora chinensis - kózka cytrusowa
- Anoplophora glabripennis - kózka azjatycka
- Aromia bungii
- Bactericera cockerelli
- Dendrolimus sibiricus - barczatka syberyjska
- Monochamus spp. (gatunki nieeuropejskie) - żerdzianki
- Popillia japonica - popilia japońska
- Rhagoletis pomonella - nasionnica jabłkówka
- Spodoptera frugiperda - sówka jesienna
- Thaumatotibia leucotreta
Monitoring objął 18 powiatów województwa kujawsko-pomorskiego, w których przeprowadzono łącznie 298 kontroli.
Badania laboratoryjne
W ramach programu pobierano również próbki do badań laboratoryjnych. W 2025 roku pobrano łącznie 735 próbek, z czego:
- 46% stanowiły próbki bulw ziemniaka,
- 45% - próbki gleby,
- 7% - próbki z roślin iglastych,
- 2% - próbki roślin liściastych (w tym sadowniczych i ozdobnych).
Wyniki działań
W wyniku przeprowadzonych w 2025 roku działań poszukiwawczych na terenie województwa kujawsko–pomorskiego nie stwierdzono nowych zagrożeń fitosanitarnych.
Uzyskane wyniki potwierdzają skuteczność prowadzonych działań monitoringowych oraz wysoki poziom nadzoru fitosanitarnego w regionie. Program Single Market Programme pozostaje istotnym elementem systemu ochrony roślin, zapewniając bezpieczeństwo produkcji rolnej oraz swobodny obrót roślinami i produktami roślinnymi w ramach jednolitego rynku Unii Europejskiej.
