Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Bydgoszczy

Nowelizacja ustawy wprowadza istotne zmiany w sprzedaży i dystrybucji środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych, w szczególności fumigantów, zawierających w swoim składzie fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu.

Zmiany te zostały określone w ustawie z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie roślin przed agrofagami oraz niektórych innych ustaw.

Nowe przepisy zostały wprowadzone w odpowiedzi na przypadki zatruć, w tym przypadki śmiertelne, będące skutkiem niewłaściwego stosowania środków ochrony roślin przeznaczonych do fumigacji. Celem nowych regulacji jest m.in. wdrożenie skutecznych mechanizmów, ograniczających dostęp do szczególnie niebezpiecznych fumigantów, osobom nieposiadającym wymaganych uprawnień oraz wyeliminowanie nieprawidłowości w sprzedaży internetowej środków ochrony roślin.

Wprowadzone rozwiązania mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa użytkowników oraz ograniczenie ryzyka wystąpienia zagrożeń dla zdrowia ludzi i środowiska.

Poniżej przedstawiono najważniejsze zmiany dotyczące obrotu środkami ochrony roślin.

SPRZEDAŻ FUMIGANTÓW

Nowe przepisy dotyczące obrotu środkami ochrony roślin przeznaczonymi do fumigacji obejmują:

• zakaz sprzedaży w ramach umów na odległość - przez Internet
  (zakaz ten nie dotyczy podmiotów uczestniczących w łańcuchu dostaw oraz świadczących usługi fumigacji),
• obowiązek prowadzenia ewidencji nabywców 
  (art. 25 ust. 3 pkt 4b ustawy o środkach ochrony roślin),
• obowiązek dokumentowania każdej transakcji sprzedaży fakturą 
  (art. 25 ust. 3 pkt 4a ustawy o środkach ochrony roślin),
• obowiązek weryfikacji zaświadczenia uprawniającego do zakupu środków ochrony roślin zawierających fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu, tj.:
  - zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony roślin metodą fumigacji albo
  - zaświadczenia, o którym mowa w art. 64 ust. 10 ustawy, potwierdzającego posiadanie uprawnień do nabycia tych środków ochrony roślin,
• obowiązek weryfikacji dokumentu potwierdzającego tożsamość kupującego. 
   

SPRZEDAŻ INTERNETOWA ŚRODKÓW OCHRONY ROŚLIN (z wyłączeniem fumigantów)

W przypadku sprzedaży internetowej środków ochrony roślin sprzedawca ma obowiązek zamieszczenia w ofercie:

• numeru wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wprowadzania środków ochrony roślin do obrotu lub konfekcjonowania tych środków oraz kopii zaświadczenia o dokonaniu wpisu do rejestru,
• informacji, że środki ochrony roślin mogą nabywać wyłącznie osoby pełnoletnie spełniające warunki określone w art. 28 ustawy o środkach ochrony roślin.

Osoba dokonująca zakupu środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest zobowiązana do podania:

• imienia i nazwiska,
• numeru zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie środków ochrony roślin albo numeru zaświadczenia, o którym mowa w art. 64 ust. 10 ustawy,
• nazwy podmiotu, który wydał zaświadczenie, albo wojewódzkiego inspektora wydającego zaświadczenie,
• terminu ważności zaświadczenia.
   

DOSTARCZANIE ŚRODKÓW OCHRONY ROŚLIN

Środki ochrony roślin muszą być dostarczane w sposób niestwarzający ryzyka zanieczyszczenia żywności, pasz lub innych towarów.

Środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych nie można doręczać do:

• skrzynek pocztowych,
• automatów do pocztowej obsługi klientów,
• pomieszczeń, w których prowadzona jest sprzedaż żywności lub pasz,
•  także w przypadku, gdy środek jest doręczany przez podmiot trzeci.

UPROSZCZENIA W OBROCIE

Nowelizowane przepisy przewidują również uproszczenia, w tym:

• możliwość zakupu środków ochrony roślin (z wyłączeniem fumigantów zawierających fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu) na podstawie upoważnienia udzielonego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia,
• możliwość sprzedaży środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych w pomieszczeniach, w których prowadzona jest sprzedaż pasz, pod warunkiem przechowywania ich w sposób uniemożliwiający kontakt z paszą. (pod zamknięciem, w sposób zapewniający brak kontaktu środka ochrony roślin z paszą).

UPRAWNIENIA SPRZEDAWCY

Nowe przepisy jednoznacznie określają uprawnienia sprzedawcy do:

• weryfikacji dokumentów uprawniających do zakupu środków ochrony roślin oraz dokumentu potwierdzającego tożsamość kupującego,
• odmowy sprzedaży środków ochrony roślin przeznaczonych dla profesjonalistów w przypadku:

- braku wymaganych uprawnień po stronie nabywcy,
- odmowy okazania dokumentów niezbędnych do potwierdzenia spełnienia wymagań ustawowych.

SANKCJE

Nowelizacja ustawy wprowadza również nowe zasady odpowiedzialności prawnej. Zgodnie ze zmienionym art. 75 ust. 1 ustawy o środkach ochrony roślin, system kar pieniężnych został dostosowany tak, aby wysokość sankcji była proporcjonalna do rodzaju i wagi naruszenia oraz uwzględniała okoliczności konkretnej sprawy.

Pełny tekst znowelizowanej ustawy dostępny jest pod linkiem: Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin - tekst ujednolicony