„Paszporty roślin dla opornych”
26.05.2026
Aktualny system paszportowania roślin obowiązuje już od grudnia 2019 roku, jednak niektóre jego aspekty nadal budzą wątpliwości. Wokół części zagadnień narosło również wiele mitów i nieprawdziwych informacji. Poniżej wyjaśniamy najczęściej pojawiające się niejasności i pokazujemy, że paszporty roślin nie są tak skomplikowane, jak mogłoby się wydawać. Zaczynamy!
Kolekcjonerze roślin — nie bój się paszportów
Facebookowe grupy i fora zrzeszające kolekcjonerów roślin pełne są nie tylko ofert sprzedaży sadzonek, ale także wzajemnych pouczeń dotyczących zasad handlu roślinami. Hasło „paszport roślin” stało się wręcz postrachem wielu hobbystów.
Jeżeli jesteś kolekcjonerem lub kolekcjonerką roślin (w tym również roślin akwariowych), a swoje nadwyżki sprzedajesz wysyłkowo, np. pocztą albo kurierem, powinieneś posiadać wpis do Urzędowego Rejestru Podmiotów Profesjonalnych (URPP) oraz upoważnienie do wydawania paszportów roślin.
W tym celu należy skontaktować się z właściwym terytorialnie oddziałem PIORiN. Tam uzyskasz szczegółowe informacje dotyczące dopełnienia niezbędnych formalności. Uzyskanie upoważnienia do wydawania paszportów roślin wymaga wcześniejszego zdania egzaminu potwierdzającego posiadaną wiedzę.
Choć może to brzmieć groźnie, egzamin nie jest trudny — do jego zdania można łatwo przygotować się przy pomocy materiałów dostępnych na stronach internetowych PIORiN. Znajdziesz tam bazę pytań, opracowania oraz inne potrzebne informacje.
Opłata za egzamin wynosi 110 zł. Sam wpis do URPP oraz uzyskanie upoważnienia są bezpłatne.
Przydatne linki
- Procedura egzaminacyjna w województwie śląskim:
https://www.gov.pl/web/wiorin-katowice/procedura-zgloszenia-na-egzamin-potwierdzajacy-posiadanie-wiedzy-do-wykonywania-ocen-do-celow-wydawania-paszportow-roslin - Baza pytań i informacje dotyczące egzaminu:
https://www.gov.pl/web/piorin/egzamin-dla-podmiotow - Opracowania dotyczące agrofagów:
https://www.gov.pl/web/piorin/agrofagi-szkodliwe - Informator dotyczący sprzedaży roślin przez Internet:
https://www.gov.pl/web/piorin/sprzedaz-przez-internet
Podstawa prawna: art. 65 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031.
Kiedy paszport nie jest potrzebny?
Roślina może zostać sprzedana bez paszportu wyłącznie „z ręki do ręki” osobie fizycznej kupującej ją na własne, niezarobkowe potrzeby, czyli tzw. ostatecznemu odbiorcy nieprofesjonalnemu.
Jeżeli jednak umowa sprzedaży została zawarta na odległość, np. przez Internet, a dostawa roślin odbywa się wysyłkowo, paszport roślin jest obowiązkowy.
Paszporty powinny również otrzymywać wszystkie instytucje i podmioty profesjonalne, takie jak urzędy, szkoły, wspólnoty mieszkaniowe czy firmy — niezależnie od sposobu odbioru lub dostawy roślin.
Podstawa prawna: art. 65 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031.
Rośliny pod specjalnym nadzorem — kontrole na zlecenie
Istnieje grupa roślin, która przed zaopatrzeniem w paszport wymaga przeprowadzenia kontroli przez inspektorów lub wykonania badań laboratoryjnych. Są to kontrole odpłatne i realizowane na zlecenie producenta roślin.
Przed rozpoczęciem sezonu uprawowego lub sprzedaży warto skontaktować się z właściwym terytorialnie oddziałem PIORiN, aby ustalić, czy w danym przypadku konieczne będzie zlecenie kontroli.
Lustracjom i badaniom urzędowym podlegają między innymi:
- rośliny do sadzenia z rodziny psiankowatych (Solanaceae), m.in.:
- petunia (Petunia spp.),
- kalibrachoa (Calibrachoa spp.),
- pomidor (Solanum lycopersicum),
- bakłażan (Solanum melongena),
- rośliny do sadzenia z rodziny dyniowatych (Cucurbitaceae), m.in.:
- ogórek (Cucumis spp.),
- arbuz (Citrullus spp.),
- dynia (Cucurbita spp.),
- rośliny do sadzenia z rodzaju papryka (Capsicum spp.),
- rośliny do sadzenia z rodzaju platan (Platanus spp.),
- wybrane gatunki lawendy (Lavandula spp.):
- Lavandula angustifolia,
- Lavandula stoechas,
- Lavandula dentata,
- Lavandula × intermedia,
- Lavandula latifolia.
- wybrane gatunki roślin uprawianych w gruncie, m.in.:
- truskawka (Fragaria spp.),
- dalia (Dahlia spp.),
- tulipan (Tulipa spp.).
Pamiętaj, że lista roślin wymagających zleconych kontroli jest dłuższa, a w razie wątpliwości zawsze możesz skontaktować się z PIORiN.
Przydatny link
- Formularze obowiązujące w województwie śląskim, w tym formularz zlecenia:
https://www.gov.pl/web/wiorin-katowice/dzial-nadzoru-fitosanitarnego2
Podstawy prawne:
- art. 41 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031,
- załącznik VIII do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/2072,
- rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/1201 z późn. zm.,
- art. 25 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/1201 z późn. zm.
Czy nasiona też muszą mieć paszporty?
Tak. Wybrane gatunki nasion oraz określone kategorie materiału siewnego muszą być zaopatrzone w paszporty roślin lub etykiety-paszporty.
Wymóg ten wynika z zagrożenia przenoszeniem agrofagów wraz z nasionami. Przykładem jest wirus wyboistości pomidora (Tomato brown rugose fruit virus), występujący na pomidorach i papryce.
W prezentacji dostępnej pod poniższym linkiem znajduje się lista gatunków roślin, których nasiona podlegają obowiązkowi paszportowania.
Hobbyści i kolekcjonerzy planujący sprzedaż własnych nasion powinni skontaktować się z właściwym terytorialnie oddziałem PIORiN, aby omówić szczegóły dotyczące obowiązujących wymagań oraz niezbędnych formalności.
Przydatny link
- Informator i prezentacja dotyczące paszportowania nasion:
https://www.gov.pl/web/piorin/etykietowanie-materialu-siewnego
Podstawa prawna: rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/2072 z późn. zm.
Opracowała: Agata Znamirowska
