Zmiany klimatu a przyszłość rolnictwa - wnioski z debaty EEC
24.04.2026
23 kwietnia 2026 r. podczas trwającego w Katowicach Europejskiego Kongresu Gospodarczego odbyła się debata „Zmiany klimatu a rolnictwo” – jedno z ważniejszych spotkań poświęconych rolnictwu i gospodarce w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Udział w dyskusji wzięli przedstawiciele administracji, biznesu i rolników.
Jednym z głównych tematów była przyszłość Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 r. Jak zaznaczyła Małgorzata Flaszka dyrektor Departamentu Hodowli i Ochrony Roślin z MRiRW: „Jesteśmy na takim etapie, kiedy ta Wspólna Polityka Rolna jest dyskutowana i staramy się jako resort, tak ją ukształtować, by była jak najbardziej korzystna dla rolników. Ale też, żeby wszystkie elementy strategiczne były zachowane”. Podkreśliła przy tym, że na szczegóły jest jeszcze za wcześnie.
Dużo uwagi poświęcono zmianom w dostępie do środków ochrony roślin. W ostatnich latach wiele substancji czynnych wycofano, jednocześnie, wbrew trendowi unijnemu, liczba dopuszczonych substancji w Polsce wzrosła na 290.
Odpowiedzią UE na ograniczoną dostępność środków ochrony roślin ma być zatwierdzony w grudniu 2025 roku pakiet Omnibus (Food & Feed Safety), który ma między innymi uprościć procedury rejestracyjne. Pakiet zakłada również rozszerzenie definicji substancji biologicznych (np. o ekstrakty roślinne i olejki które podlegały przepisom stosowania substancji chemicznych). Pakiet może też przyspieszyć rozwój rolnictwa precyzyjnego, w tym stosowania środków ochrony roślin przy użyciu dronów. Ten sposób stosowania może zniwelować braki wynikające z dostępności środków ochrony roślin i ich wpływ na środowisko poprzez punktowe i precyzyjne ich stosowanie. Pani dyrektor podkreśliła że administracja już przygotowuje się do wdrożeń, a pierwsze wnioski o wzajemne uznanie zastosowań dronowych z innego państwa UE zaczynają napływać.
Drugim kluczowym poruszanym na panelu wątkiem były Nowe Techniki Genomowe (NGT). Po latach sporów UE jest blisko ich wdrożenia. „18 maja, z tego co wiemy, Parlament Europejski będzie głosował już nad przyjęciem tego rozporządzenia”. Nowe przepisy wprowadzą podział na dwie kategorie NGT. NGT-1 to rośliny uznawane za równoważne odmianom konwencjonalnym i rośliny o bardziej zaawansowanych modyfikacjach genetycznych NGT-2. Technologie te mogą pomóc w tworzeniu odporniejszych odmian roślin, lepiej przystosowanych do zmian klimatu. Rośliny te w dalszym ciągu są objęte aktualnymi regulacjami Unii Europejskiej dotyczącymi GMO, obejmującymi m.in. procedury autoryzacyjne, wymogi identyfikowalności oraz obowiązek etykietowani. Jeśli proces legislacyjny zakończy się zgodnie z planem, regulacje mogą zacząć obowiązywać około 2028 r., podsumowała dyrektor Małgorzata Flaszka.
Dyskusje toczyły się równolegle na najważniejszych dla rolnictwa poziomach: bezpieczeństwa konsumenta, bezpieczeństwa i konkurencyjności produkcji rolniczej i wdrażanych coraz chętniej przez rolników rozwiązań innowacyjnych określanych mianem rolnictwa precyzyjnego.