Bazie leszczyny - zwiastun wiosny czy alergiczny atak?
Właśnie kończy się okres pylenia leszczyny pospolitej (Corylus avellana). W drugiej połowie marca stężenie jej pyłku w powietrzu wyraźnie spada, choć jeszcze kilka tygodni temu żółte, zwisające „kotki” (męskie kwiatostany) były jednym z pierwszych zwiastunów wiosny. Te cylindryczne bazie, osiągające nawet 10 cm długości, uwalniają miliardy ziaren pyłku, zanim na drzewie pojawią się liście. Obok nich, niemal niewidoczne, kryją się kwiaty żeńskie – drobne pąki z czerwonymi, nitkowatymi znamionami, które czekają na wiatr.
Leszczyna kwitnie ekstremalnie wcześnie – już od stycznia – co czyni ją pionierską rośliną wiatropylną. To jednak właśnie ten pyłek zawiera silny alergen Cor a 1, który u wielu osób uruchamia sezon kataru siennego, łzawienia i kaszlu, często krzyżując się z uczuleniem na brzozę czy olchę. Dla alergików marzec bywa więc trudny.
Warto jednak pamiętać, że leszczyna to nie tylko „czarny charakter” kalendarza pylenia. Ma bowiem wiele pozytywnych twarzy. Jej pyłek to pierwszy, niezwykle cenny pokarm białkowy dla pszczół i trzmieli po zimie – bez niego wiele rodzin owadów miałoby znacznie trudniejszy początek sezonu. W medycynie ludowej kwiatostany od wieków stosowano jako wiosenny eliksir: napary działają przeciwzapalnie, oczyszczająco, regulują gospodarkę hormonalną, wspierają prostatę i łagodzą objawy menopauzy. Dawniej uważano je za „przednówkowe warzywo” – smażone w cieście, dodawane do racuchów czy chleba, stanowiły źródło flawonoidów i fitosteroli.
Analizy pyłkowe z torfowisk pokazują, że leszczyna była jedną z pierwszych drzewiastych roślin, które zasiedlały Europę po ustąpieniu lodowców – prawdziwy pionier odbudowy lasów. Dzięki niej wiosna zaczyna się nie tylko alergią, lecz także nadzieją na bioróżnorodność i obfitość.
Wszelkie treści zamieszczone na tej stronie internetowej (teksty, zdjęcia itp.) podlegają ochronie prawnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2019, poz. 1231 z późn. zm.). GIORiN wyraża zgodę na wykorzystanie całości lub części powyższej informacji, pod warunkiem podania źródła i odnośnika do adresu strony internetowej www.piorin.gov.pl.
