Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Krakowie

Znaczna część roślin uprawnych zależy od zapylania przez owady, a ich brak prowadziłby do poważnych strat gospodarczych i ekologicznych.

📜 Podstawy prawne

W Polsce stosowanie środków ochrony roślin regulują m.in.:

• przepisy krajowe (ustawa o środkach ochrony roślin) i rozporządzenia wykonawcze,

• prawo unijne, w szczególności rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 oraz dyrektywa 2009/128/WE.

Zgodnie z przepisami:

• środki ochrony roślin mogą być stosowane wyłącznie zgodnie z etykietą – instrukcją stosowania, która ma charakter obowiązkowy,

• użytkownik jest zobowiązany do takiego stosowania środków, aby nie stwarzać zagrożenia dla ludzi, zwierząt i środowiska, w tym zapylaczy,

• obowiązuje stosowanie zasad integrowanej ochrony roślin, czyli ograniczanie chemii na rzecz metod niechemicznych i minimalizacji ryzyka.

⚠️ Ochrona zapylaczy – obowiązki i zasady

Najważniejszym źródłem obowiązków dla wykonującego zabiegi jest etykieta środka ochrony roślin, która zawiera m.in.:

• informacje o zagrożeniu dla pszczół,

• zakazy stosowania w czasie kwitnienia,

• okresy prewencji i środki ostrożności.

🌾 Dobra praktyka rolnicza– kluczowe zalecenia:

Poza przepisami obowiązują tzw. zasady dobrej praktyki ochrony roślin, które mają ogromne znaczenie dla ochrony zapylaczy:

1. Termin wykonywania zabiegów:

• zabiegi należy wykonywać po zakończeniu aktywności pszczół (najlepiej wieczorem)

• unikać oprysków w czasie ich oblotu

👉 To nie zawsze jest sztywny przepis – często jest to dobra praktyka wynikająca z biologii zapylaczy i zapisów etykiety.

2. Uwzględnianie kwitnienia roślin i chwastów:

• obecność kwitnących chwastów oznacza ryzyko dla zapylaczy,

• takie sytuacje należy traktować jak zabieg na rośliny kwitnące.

3. Informowanie pszczelarzy i sąsiadów:

• zaleca się wcześniejsze informowanie o planowanych zabiegach,

• współpraca rolnik–pszczelarz jest elementem dobrej praktyki i ogranicza ryzyko zatruć.

4. Zachowanie odległości i stref ochronnych:

• należy zachować odpowiednią odległość od pasiek (np. min. 20 m),

• stosować strefy buforowe i ograniczać znoszenie cieczy roboczej.

5. Technika i warunki wykonywania zabiegów:

• stosować sprawny, skalibrowany sprzęt,

• unikać oprysków przy silnym wietrze (ryzyko znoszenia),

• nie zanieczyszczać wód, które są źródłem dla zapylaczy.

6. Ograniczanie chemizacji:

• wykonywać zabiegi tylko przy przekroczeniu ekonomicznych progów szkodliwości,

• stosować możliwie najniższe skuteczne dawki,

• preferować metody niechemiczne.

❗ Najczęstsze przyczyny zatruć pszczół:

Do zatruć dochodzi najczęściej nie przez sam środek, ale przez błędy w jego stosowaniu:

• brak przestrzegania etykiety,

• opryski w czasie aktywności pszczół,

• wykonywanie zabiegów na kwitnące rośliny lub chwasty,

• brak komunikacji z pszczelarzami.

 

📌 Podsumowanie:

Ochrona zapylaczy nie opiera się wyłącznie na jednym przepisie, ale na:

• bezwzględnym przestrzeganiu etykiety środka ochrony roślin,

• stosowaniu zasad integrowanej ochrony roślin,

• wdrażaniu dobrej praktyki rolniczej,

• świadomości biologii zapylaczy i współpracy lokalnej.

 

👉 Kluczowe jest to, że bezpieczeństwo zapylaczy zależy głównie od sposobu wykonywania zabiegów, a nie tylko od samego środka.

⚠️To nie teoria – zapylacze są fundamentem naszej żywności !